сарыылаа диэнтэн бэй., атын
туһ. [Ыстапаанньыйа:] Ынаҕым тириитэ сарыыланара буоллар, соннонуом этэ. Күндэ
Якутский → Якутский
сарыылан
Якутский → Русский
сарыылан=
возвр.-страд. от сарыылаа =.
Еще переводы:
соннон (Якутский → Якутский)
туохт. Сонноох буол; сонно кэт. ☉ Иметь пальто; быть одетым в пальто
Чурумчуку бэйэтэ Чубуку бэргэһэлэннэ, Тугут истээх соннонно. Эллэй
Ардыгар Ботуруускай улуус кинээһин оҕото аатыран, саһыл истээх сукуна соннонон сылдьар. М. Доҕордуурап
[Ыстапаанньыйа:] Ынаҕым тириитэ сарыыланара буоллар соннонуом этэ. Күндэ
♦ Кылгас соннон көр кылгас
«Бу саллар сааһым тухары ытыс буортан матаммын, кылгас сонноннум», — Хаппыт Дьарааһын сонун тэллэҕин убахтаата. М. Доҕордуурап. Уһун соннон — байан-тайан олор, баай буол. ☉ Разбогатеть (букв. иметь длинное пальто)
Былыр Баттал баарына Уордаах кулуба, Баай-тот эрэ Уһун сонноноро, Саһыл саҕаланара. П. Тобуруокап
Мин сордоох хара көлөһүммүн балыйан уһун соннонуоххут суоҕа. М. Доҕордуурап
Төһө да үлэһит, хоһуун буоллар, уһаантэнийэн барбатаҕа, уһун сонноммотоҕо. «ХС»
тордох (Якутский → Якутский)
I
1. аат. Туох эмэ умайарыгар ситэри күл буолбакка буруону кытта тахсыһар хоруо. ☉ Копоть
Чараҥ хайыы-үйэ хара тордоҕунан уһууран, …… сир-дойду эмискэ иһийэ түспүтэ. И. Егоров
2. даҕ. суолт. Хоруолаах. ☉ Испускающий копоть, копотный
Хара тордох буруо тыыннаах собуоттардаах Баараҕай куораттары олохтоотубут. А. Абаҕыыныскай
Массыына хара тордох буруонан бургучуйда. С. Никифоров
Таас үрэх кытылыгар биир сиртэн тордох буруо өрө дьөрбөлөнөр. И. Данилов
◊ Хара тордох курдук — олус элбэх, хойуу; олус элбээн, хойуу буолан ☉ Многочисленный, очень густой; в большом количестве, скученно
Күһүн көччөх көппүтүн кэннэ, хайа баҕарар кытыынан киирдэххэ — куһа хара тордох курдук. Күннүк Уурастыырап
«Николай Угодник» собуоруттан аллара Бодойбинка үрэх төрдүгэр диэри дьон хара тордох курдук тоҕуоруйаллар. Н. Якутскай
Күөл кытыытыгар ынах сүөһү үөрэ мэччийэн, хара тордох курдук, ааллаһа сылдьар. М. Доҕордуурап
ср. бур. тортог ‘копоть, нагар’
II
1. аат., эргэр.
1. Былыр: буруоҕа ыыһаммыт, сарыыламмыт тирии, оннук тирииттэн тигиллибит сон. ☉ В старину: продымлённая ровдуга, верхняя одежда, сшитая из такой ровдуги
Биир кыыһы кытта оҕолор ураһаларын тордоҕунан саба тураллар. А. Софронов
Лаҕыыр кирдээх тордоххун Устаат, күп-күөх сукуна Сону кэтэн турбуккун. Р. Баҕатаайыскай
Тордох бүрүөһүннээх, төрдө кэтит сүһүөхтэрдээх, үрдэ аһаҕас суптугур ураһа. Н. Заболоцкай
2. Былыр ыыһаммыт сарыынан бүрүллэр, оттон билигин көннөрү тирии бүрүөһүннээх ураһа (хол., хотугу табаһыттарга). ☉ В старину: ураса, покрытая продымлённой ровдугой; в настоящее время: ураса, обтянутая шкурами (напр., у северных оленеводов)
Тимир оһох оттон, тирии Тордоххо олоруоҕа. И. Гоголев
Тирии бүрүөһүннээх Тордох иһигэр чуоҕуста Балыксыт бастыҥа. В. Алданскай
Тордоҕу сарыыны иҥиир сабынан аттаран, маска тиирэн оҥороллор. АЕН КСНСХ
2. даҕ. суолт., эргэр. Ыыһаммыт сарыыттан тигиллибит (сон, ыстаан). ☉ Сшитый из продымлённой ровдуги (о штанах, верхней одежде)
Нэк истээх тордох сонун кэтэн, тахсан барда. Амма Аччыгыйа
Тыс, тордох таҥастаах буоларбыт. Эллэй
Охоноон Силэпсиэп тиэриллибит тордох ыстаанын нэгэ көстөн, …… ынах тириитин имитэ олорор. Бэс Дьарааһын
◊ Сиэрдийэ тордох — уһун синньигэс бөкүнүк мастартан туруоруллубут ураһа. ☉ Ураса из жердей
Сиэгэн Күөл дьаамыттан түөрт уонча биэрэстэ аата-суола суох үрэх сүнньүгэр хаарга тибиллэн үрдэ эрэ көстөр сиэрдийэ тордох турар. А. Кривошапкин (тылб.). Тордох туос — хоччорхой, кууран хаалбыт туос. ☉ Грубая просохшая берёста
Ат сылгы таныытын тыаһа тордох туоһу хайыта тыыппыт курдук, …… үрүҥ күдэнинэн өрө уһуутуу турар эбит. Саха фольк. Тордох туос курдук Тобулу анньан таһаарда. П. Ойуунускай