несов., перепреть сов. 1. (сгнить) көймөһүн, буһан хаал, сытый; 2. (перевариться) мыыла буола бус; мясо перепрело эт мыыла буола буспут.

1) скользить, соскальзывать, слезать, сползать; тириитэ ньылбырыйбыт кожа у него содрана; ньылбырыйа сытый= сгнить, разложиться; 2) перен. ходить крадучись.

несов., истлеть сов. 1. (сгнить) сытыйан хаал, уоттуйан хаал; материя истлела таҥас уоттуйан хаалбыт; 2. (сгореть) умайан хаал, умайан бүт; все угли истлели чох барыта умайан бүттэ.

сов. 1. умайан хаал; лампочка перегорела лаампа умайан хаалла; 2. (целиком сгореть) умайан бүт; дрова в печи перегорели оһох маһа умайан бүттэ; 3. (сгнить, сопреть) сытый, уоттуй; навоз перегорел ноһуом сытыйбыт.

сов. 1. (лишиться крова от пожара) уокка былдьат; 2. (сгореть) умай, умайан хаал; хлеба погорели бурдук умайан хаалла; 3. разг. (сгнить, сопреть) умайан хаал, буһан хаал; сено погорело в стогу кэбиһиилээх от буһан хаалбыт; 4. (гореть некоторое время) умайа түс.

сов. 1. разг. (разместить свои вещи) малгын уурталаа; оннулан; 2. (на составные части) араҕыс, араарылын; 3. (сгнить) сытыйан үрэлин, сытыйан араҕыс; 4. перен. (дезорганизоваться) үрэлин, сатай; неприятельская армия разложилась өстөөх армията сатайда.

сов. 1. умай, умайан хаал; дом сгорел дьиэ умайан хаалла; 2. (сгнить — о зерне, сене и т. п.) умай, буһан хаал (хол. от); 3. перен. (погибнуть —о человеке) быһын, эһин, өл; # сгореть от стыда саатан өлө сыс.

1) таять, растаивать; растапливаться; хаар уулла снег растаял; арыы уулла масло растаяло, растопилось; уулбут арыы топлёное масло; 2) плавиться; тимир уулар железо плавится # уула сытый = сгнить (превратиться в полужидкую массу); сүһүөҕүм уулар я чувствую слабость в суставах, я нетвёрдо стою на ногах.

туохт. Уһуннук сылааска, сииккэ сытан туһаҕа турбат гына буорту буол, олус куһаҕан сыттан. ☉ Окончательно сгнить, испортиться
Хомойобут — улахан тыаллар түһэннэр илимҥэ иҥнибит балыкпыт туһата суох сытыйан-ымыйан хааллаҕына. С. Тумат
Ыйаммыт мал, булт дэбигис көстөр, тибии-хаар типпэт, сиигирбэт, сытыйбат-ымыйбат. Багдарыын Сүлбэ
Хотон иһин сөптөөх кэмигэр ыраастаан испэт буоллахха, сүөһү иигэ-сааҕа сытыйан-ымыйан, аммиак курдук буортулаах гаастар мусталлар. ҮүТФҮК

I
туохт.
1. Куһаҕан сыттанан буорту буол, үрэлин. ☉ Гнить, портиться
Бу куһу аны булуустуохха наада. Тута сытыйан хаалар. Далан
Чохулар, ардах чиэрбэлэрэ, улиткалар уонна да атын хамныыр-харамайдар өлөн сиргэ сытыйаллар. СТЫМ
2. көсп. Үрэлин-сатарый, самнан бар. ☉ Разложиться, деморализоваться, загнивать
Капиталистическай систиэмэ акылаата күн-түүн сытыйан, эмэҕирэн, сиҥнэн түһэн иһэр. С. Данилов
Үлэ манна барыта сытыйбыт, Үрэллии-сатайыы иитэ суох тахсыбыт. С. Васильев
Буржуазия кылааһа иһиттэн сытыйан эрэрин поэт эрдэ бэлиэтии көрбүтэ. СЛ-8
3. көсп., кэпс. Тыынар тыыннаах тулуйбат үлүгэрдээх усулуобуйатыгар, эрэйгэ, муҥҥа тутуллан өлөр уһукка тиий. ☉ Содержаться в гибельных для живого существа условиях, сгнить, пропасть
Эн биһикки курдуктар, ытыллыбатахпытына, сыылкаҕа сытыйарбыт чуолкай. Болот Боотур
♦ Биир сымыыт ханна сытыйбатаҕай! көр биир
Мин баҕарабын адьырҕалары көрсүөхпүн, Биир сымыыт ханна сытыйбатаҕай?! С. Данилов
«Биир сымыыт ханна сытыйбатаҕай» диэн саха киһитэ мүччүргэннээх күнүгэр туттар өһүн хоһоонун өйдөөн ылла. Н. Заболоцкай
Сытыйа бай — сыта бай диэн курдук (көр бай I). Уол ол харчытынан кулуннаах биэни, үс ынаҕы, биир атыыр кунаны атыыласпыт. Дьэ, онтон ыла сытыйа байан барбыт. И. Гоголев
[Кытаховтар саамай силистэрэ] үргүбэтэх бултаах үрэх баһа дойдуга сылгынан, ынаҕынан сытыйа байан олорор. «ХС»
ср. тув. чыды ‘тухни, воняй’, ДТС йыды ‘пахнуть, испускать запах’
II
туохт. Ууга, ардахха, сииккэ илий, уу буол. ☉ Промокнуть (насквозь), намокнуть
Кинилэр начаас үлүгэр баттахтыын, таҥастыын ибили сытыйан хааллылар. Суорун Омоллоон
Таһыттан Өлөксөөс кыыс киирэн кэлэр, ардахха баттатан, таҥаһа-саба дэлби сытыйбыт. А. Бэрияк
Таҥаһым ибили сытыйан, мууһунан хаарыйталыыр. М. Доҕордуурап
Витя ийэтэ тикпит маа бэйэлээх этэрбэһэ сытыйан, төбөтө салтайан таҕыста, ыараан хаалла. Н. Заболоцкай
III
эб. Дьүһүннүүр сыһыат туохтуурдары кытта саҥарааччы кыыһыран, сэнээн, аанньа ахсарбат сыһыанын көрдөрөр. ☉ В сочетании с деепричастием на -а выражает пренебрежение, презрение, злобу говорящего
Хара сордоох, аппайа сытыйбыт, абыранныҥ дуо, көр ити? Амма Аччыгыйа
Саргы хотууска дьэ хомотто даҕаны! Сарахачыйа сытыйан, барыта киниттэн. Н. Лугинов
Оҥойо сытыйбыт кыараҕас түннүктэринэн күн уота тыккыраан киирэн дьиэ иһин үдүк-бадык сырдатар. Ф. Постников