костный мозг; силии оҕус = извлечь костный мозг (считается лакомством) # силиибэр киирдэ я замёрз до мозга костей; силиитэ биллибэт а) худой скот (убойный); б) постное мясо; силиитэ биллэр а) скот средней или ниже средней упитанности (убойный); б) постное мясо; силиитэ быстыбыт крайне истощённый (об упряжном животном).
Якутский → Русский
силии
Якутский → Якутский
силии
аат.
1. Уҥуох көҥдөйүгэр баар арыытыҥы сыа. ☉ Костный мозг
Нухарыйдаххына, уот өһөн барар, силиигиттэн, сиһиҥ үөһүттэн соппоҥ тымныы оборор. Амма Аччыгыйа
[Хаххан:] Эчикийэ тааҕын эрэйдэнэн кэллим, дабыдалым силиитин таах ууллардым. Суорун Омоллоон
Эмискэ хаҥас атаҕа үөһэттэн аллара силиитин устун ньиргийэн ылла да, хараҕа хараҥара түһэр. Кустук
2. Олус сытыы, минньигэс амтаннаах аһылык (сиикэйдии да, буһарыллан да сиэниллэр). ☉ Очень вкусное, лакомое блюдо из костного мозга некоторых животных (употр. в сыром и варёном виде)
Дьэ, сылаас таба силиитэ минньигэһэ бэрт буолар эбит. А. Софронов
Биһиэхэ биир күндү аһылыгынан силии буолар. ТИИ ЭОСА
♦ Силиитэ быстыбыт — улаханнык эстибит, быста ырбыт. ☉ Крайне истощиться, обессилеть
Майаат омуктар тутайан өлөр улуу сут дьылларыгар аҕам отут ураһа киһини биир оҕунан иитэн кыстаппыта. Ол онно силиитэ быстан эһиэхэ ситтэрдэҕэ. Далан
[Эһэ:] Мин кыһыны үксүн маннык сытан, утуйан туоруубун. Ол иһин саас күөх от үүнүөр диэри силиим быстан, сыккырыыр тыыным эрэ ордон тиийээччибин. П. Ламутскай (тылб.). Силиитигэр тиийэ тоҥно — олус күүскэ, уҥуохтара дьаралыйыар диэри тоҥно. ☉ Промёрзнуть до костей
Ньылбы сытыйан, титирээн, силиитигэр диэри тоҥон, Чүөчээски, салҕаластыы-салҕаластыы, сиэбиттэн испиискэтин сулбу тардан ылла. Суорун Омоллоон
Бэл кинилэр, эдэр дьон, уҥуохтарын силиитигэр тиийэ ыбылы тоҥнулар дии. Софр. Данилов. Тымныы уу киһи силиитигэр тиийэр да, Маша түргэнник хамсанан ону аһарына сатаата. А. Козак (тылб.)
◊ Силии тарбахтар — олус нарын, имигэс синньигэс тарбахтар. ☉ Очень нежные, гибкие и тонкие пальцы. Эмискэ итий-итий гыммыт иэдэстэрин …… силии тарбахтардаах ытысчааннарын сыыһынан саба туттан, Катя туран хаалла… Э. Соколов
Сардаана силиинарын тарбахтарынан ыарыһах уол эргэ кыраабыл тииһин курдук тарбахтарын ыга тутта. С. Федотов. Эйэҕэс хара хараххар — Эмиэ үөрүү… Эмиэ күүтүү… Имигэс силии тарбаххар Илийэр былаат, үс бүктүү… Чэчир-72
тув. чилиг ‘костный мозг’, алт. дьилик ‘мозг (костный)’
Еще переводы: