Якутские буквы:

Якутский → Русский

сирэм

1) вид трубчатой травы; хара сирэм остатки обгоревшей травы (после пала); күөх сирэм молодая травка (вырастающая после пала); 2) зелёное раздолье; күөх сирэмҥэ көччүй = резвиться на зелёном раздолье (обычно о молодняке скота).

Якутский → Якутский

сирэм

аат. Хонуу, сыһыы саас саҥа тахсар ото, сир күөх кырса. Молодая трава, появляющаяся весной на полях, зелёный покров земли
Сып-сытыы чээлэй күөх мутукча сандаҕыра наҕарбыт, ньирээйи сирэм тырымнаабыт, сэбирдэх илибирээбит. П. Ойуунускай
Ол дойду сайына саҕаланан, сирэмэ ситэн, аттарбыт көнөн, төбөлөрүн көтөҕөр буоллулар. Болот Боотур
Сүүдүрүүн ууну иһэн, Сирэм ситтэ, ача атта. С. Данилов
ср. тат. чирэм ‘трава, лужайка’


Еще переводы:

мурава

мурава (Русский → Якутский)

ж. кэнчээри, күех сирэм.

күөхтүкэй

күөхтүкэй (Якутский → Якутский)

күөх I диэнтэн атаах. Күөхтүкэй күөх сирэм

зелень

зелень (Русский → Якутский)

сущ
(ж. р., мн. ч. нет)
күөх. Вокруг дома была зелень

сущ.
күөх (күөх сирэм, үүнээйи)

сандаҕыр

сандаҕыр (Якутский → Якутский)

көр сардаҥар
Сыпсытыы чээлэй күөх мутукча сандаҕыра наҕарбыт, ньирээйи сирэм тырымнаабыт, сэбирдэх илибирээбит. П. Ойуунускай

сирэлин

сирэлин (Якутский → Якутский)

сирэлий диэнтэн атын
туһ. Оттон мин сүрэхпэр Көмүс кыым саҕыллар, Сирэм күөх сирэллэр. С. Данилов

быһатыт

быһатыт (Якутский → Якутский)

туохт. Быһа ыыт; судургутут. Идти прямо; упростить
Сэмэн Сарапыанабыс Тэрэнтээйэп диэммин. Ол эрээри, аҕабыыт олус төгүрүмтэ ааты биэрбитин сирэммин, Хабытай Сэмэн диэн ааты ордорон быһатыппытым. М. Доҕордуурап

сибиэркэт

сибиэркэт (Якутский → Якутский)

сибиэркээ диэнтэн дьаһ
туһ. Сириттэн силистээх, Сирэм самыыр сиэмэлээх Синньэ күөх оту Сидьиҥ үөн сиэҕэ диэн, Сибиэркэтиэн иннигэр Силлиэлэммит эбит. Саха нар. ыр. I

алан-чалан

алан-чалан (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Күөх киэҥ, кэрэ олоҥхо сиригэр (алаастар көстүүлэрэ); күөх сирэм. Красивые, зеленые, просторные (о видах аласов, раскинувшихся друг за другом — эпическая картина родной земли); зеленое раздолье
Аҕыс уон алан-чалан алаас арҕарсан барбыттар. ПЭК СЯЯ
Алаҥҥа-чалаҥҥа (күөх сирэмҥэ) барыахпын алахана-чалахана хаайбытыттан хаайыллан сылдьабын [диир үһү ат] (тааб.: адаҕа). ПЭК СЯЯ

оппуотунай

оппуотунай (Якутский → Якутский)

оппуотунай буор — төрөөбүт төрүт буор, дойду. Родная земля, родная сторона
Ононманан осхордоох, Ойуур, оһуор оттордоох, Отон, дьэдьэн уктардаах Оппуотунай буордартан. Күннүк Уурастыырап
Кытыан уга кытыы, Кылбаҥ ыраас хонуу, Оһуохайдыыр дуолбут, Оппуотунай буорбут — Сибэккилээх кырдал, Сирэм күөххэр айхал! П. Тобуруокап

сииктэ

сииктэ (Якутский → Якутский)

көр сиики
Ол уйгулары барытын куруҥ кучута, тыа-хонуу чыыбаайыта, алар ачата, сииктэ сирэмэ, киэҥ сыһыы кэнчээритэ — мэччирэҥ биэрэр. С. Васильев
[Эбээн омук] Баайым диирэ ол бары Баараҕайкаан очуостары, Күрүлгэннээх үрэхтэри, Күлүмүрдэс сииктэлэри. П. Ламутскай (тылб.)