Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сиэдэрэйдик

сыһ. Олус маанытык, олус бэртик, кэрэ, үчүгэй көстүүлээхтик. ☉ Шикарно, роскошно
Кинилэр Саҥа дьылы хайаан да элбэх ыалдьыттаах, олус сиэдэрэйдик көрсөөччүлэр. Н. Лугинов
«Миигин таптыыр буолаар», — диэн Мичил үөрбүт хонуута, Сиэдэрэйдик симэнэн Сибэккитин тэлгэттэ. И. Эртюков
Үгүс омуктар сыбаайбаны билигин даҕаны олус сиэдэрэйдик тэрийэллэр. ДьДьДь

сиэдэрэй

даҕ. Олус мааны, олус бэрт, кэрэ, үчүгэй көстүүлээх. ☉ Шикарный, роскошный
Сиэдэрэй симэҕинэн симэммит үтүө сир-дойду. Амма Аччыгыйа
Сорох дьон этэллэр: «Эһиги национальнай көстүүмҥүт олус сиэдэрэй, кырдьык, хоту олохтоох дьону санатар». И. Федосеев
Мин …… сиэдэрэй дьиэ тэриллээх күлүмүрдэс көстүүнэйгэ киирэн кэлбитим. «ХС»

Якутский → Русский

сиэдэрэй

щегольской, нарядный; вычурно-красивый; сиэдэрэй ат сэбэ щегольская сбруя; сиэдэрэй оһуор вычурно-красивые узоры.

Еще переводы:

хорҕомнук

хорҕомнук (Якутский → Якутский)

хордук диэн курдук
Кинилэр [эдэр дьон] олус хорҕомнук, олус сиэдэрэйдик, кичээҥитэ-харыстанньаҥа суохтук тутталлар. «ХС»

эрэкээн-дьэрэкээн

эрэкээн-дьэрэкээн (Якутский → Якутский)

даҕ. Сиэдэрэйдик киэргэтиллибит. ☉ Щедро украшенный (о переднике)
Эрэкээн-дьэрэкээн түһүлүктээх, эрэкэнэ-дьэрэкэнэ этэрбэстээх. Д. Говоров

бэдьэҥэлэс

бэдьэҥэлэс (Якутский → Якутский)

I
бэдьэҥэлээ диэнтэн холб. туһ. Сырсан бэдьэҥэлэһэн куустуһа түстүлэр. Амма Аччыгыйа
II
даҕ. Түргэн-түргэнник, үҥкүүлүүрдүү кыараҕастык атыллаан хаамар. ☉ Шагающий танцующей, подпрыгивающей походкой
[Киирбит киһи] сиэдэрэйдик туттан, бэдьэҥэлэс кыараҕас хардыыларынан хаамыталыыр. В. Короленко (тылб.)

кырасыабайдык

кырасыабайдык (Якутский → Якутский)

сыһ. Кэрэтик, кэрэ көстүүлээхтик, умсугутуулаахтык. ☉ Красиво
Бэскиэлэрин имэриннилэр, Суһуохтарын кырасыабайдык тупсарыннылар, Кырыбыайкаларын кырасыабайдык анньыннылар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Ийэни туохтан да ордук кини уолун табаарыстара судургулара, итиэннэ кырасыабайдык, сиэдэрэйдик бэйэлэрин харыстамматтара тыытара. М. Горькай (тылб.)

кильблок

кильблок (Русский → Якутский)

суудуна сыттыга (анал олоххо (стапеле) сана оҥоһулла турар эбэтэр көтөхтөрүллүбүт суудунаны сүгэн турар туора сыттык мастар. Икки ардылара 1-2 м; 2. Катер паалыбатыгар шлюпка оночону туруорарга анаан киэргэтэн сиэдэрэйдик оҥоһуллубут олох.)

Категория: Транспорт
айгыраччы

айгыраччы (Якутский → Якутский)

сыһ. Дэлэйдик, сиэдэрэйдик намылыйан түспүт курдук (үксүгэр нор. поэз. тут-лар). ☉ Роскошно, щедро, в щедром убранстве (обычно употр. в нар
поэз.). Ийэ алаастар, хочолор Эргимтэлээх иилэрэ Аҕыһыктыыр салаалаах Ача нуоҕай отунан Айгыраччы үүммүттэр. С. Зверев
Аралыйар күннэрим Алаарыйар халлаантан Ахса-аата биллибэт Аалыы көмүс кыымынан Айгыраччы тоҕунна. Күннүк Уурастыырап
Билэҕиэн, тугун иһин ордук таптаан Бу айгыраччы симээбиттэр? Баал Хабырыыс

эриэккэстик

эриэккэстик (Якутский → Якутский)

сыһ. Олус үчүгэйдик, кэрэтик, сиэдэрэйдик. ☉ Очень ярко, великолепно, превосходно, чудно
Эриэккэстик этэрбинэн Эһиги курдук буолуом дуо! П. Ойуунускай
Сорох эпиитэт дьүһүнү-мөссүөнү мөлтөхтүк, сорох күүскэ, эриэккэстик көрдөрөр. Күндэ
Холкуос суотчута кырыымпаны маһынан эриэккэстик оҥорор. М. Доҕордуурап
Киһи бэйэтин хотуурунан көрүөхтэн эриэккэстик тэлэкэлээн кэбиһэр. Хомус Уйбаан

аалай-чаалай

аалай-чаалай (Якутский → Якутский)

  1. сыһ., поэт. Киһи хараҕар быраҕыллар сиэдэрэйдик, дьэрэкээнник, кэрэтик (киэргэн, симэн). ☉ Ярко, броско, пестро и богато (украшаться, наряжаться)
    Бу ааспыт сүүрбэ сыл устатыгар хайдах курдук кэрэ, остуоруйа, олоҥхо олоҕун олорбуппутуй — торбос соммутун устан, торҕонон-солконон аалай-чаалай таҥныбыппытый. Суорун Омоллоон
    Холбоонилбээн Хоһоонноохтоон, Аалай-чаалай Таҥнаахыйдаан Иһиэхэйиҥ. Өксөкүлээх Өлөксөй
    Хагдарыйбыт арыы тыалар Аалай-чаалай киэргэнэн Арылыйа лаглайдылар. С. Зверев
    Айылҕа барахсан Аалай-чаалай ситэн, Аҥаат-муҥаат тупсан, Кэрэ дьэрэкээн сибэккилэри Кэккэлэһиннэрбит. П. Тобуруокап
  2. даҕ. суолт., поэт. Сиэдэрэй, кэрэ; күөх унаар (муҥутаан сиппит сайыҥҥы айылҕа көстүүтүн туһунан). ☉ Цветущий, процветающий (о природе)
    Элбэх алаас аалай-чаалай Сирэмигэр үктэммитим, Чаҕыл ыйдыын, уулуун таалар Чуумпутугар ыллыыр этим. И. Гоголев
дьэрэкээннээ

дьэрэкээннээ (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Эгэлгэ, сиэдэрэй өҥнөө, ойуулаа, симээ. ☉ Украшать, разукрашивать разноцветно, ярко
Халымаҕа дьахталлар Нарын, уус тарбахтаахтар. Дьэрэкээннээн, чуорааннаан Ньэлэкэни тигэллэр. С. Данилов
Айаан үрэх сүүрүгүнүүн Аргыстаһан саас иһэр. …Томуйах туйаҕынан Кырдалы дьэрэкээнниир. И. Гоголев
Мин оҥордум дьикти араас Букет бэрдин дьэрэкээннээн. Н. Босиков
△ Уустукураннык, сиэдэрэйдик хоһуй, ойуулаа. ☉ Воспевать кого-что-л. изощренно, искусно, вычурно
[Олоҥхону] Кылачыысап курдук Кытардахха, Дьэрэкээннээн эттэххэ, Дьэргэлдьитэн истэххэ. П. Ойуунускай
Дьэһиэй эмээхсинэ эбэкэйим Дьэрэкээннээн тэнитэн туойарыныы …… Ойуулаах тойукпун симээтэхпинэ. С. Зверев
[Хомоҕой тылым] Ойуулаама, дьэрэкээннээмэ, Онно суоҕу ончу нэмнээмэ. С. Васильев

айгырас

айгырас (Якутский → Якутский)

даҕ. Дэлэйдик, сиэдэрэйдик намылыйан түспүт (хол., хойуу сэбирдэх, киэргэл, симэх). ☉ Свисающий, ниспадающий (напр., о кронах деревьев, богатых украшениях)
Айгырас киэргэллэрин устан, сыгынньах дьылыгыраһан турар кытархай мастар быыстарыгар сандал салгын көҥүл күүлэйдиир. Л. Попов
Араҕас субалаах, араҥа туостардаах, Сэбирдэх симэхтээх, айгырас лабаалаах Хатыҥчаан чараҥым суугунуу тыаһаата, Саһархай таҥаһын наҥначчы таҥынна. А. Бэрияк
Дьахтар солотуу көмүс ытарҕата айгырас, Соннук солотуулаах Уон тарбаҕын биһилэҕэ кылбачыҥнас. С. Тимофеев
△ Холбуу баайыллыбыт, элбэх уонна ыарахан (хол., күлүүс тыллара). ☉ Связанные вместе (о тяжелых металлических предметах, напр., о связке ключей)
«Бар, нохоо, ампаарга тахсан ол эдьиийиҥ көрдөөбүтүн ылан биэр», — диэн баран, айгырас үгүс күлүүһү уолга уунна. Н. Заболоцкай