өнүктээх сүөһү полезная скотина.

бран. урод || уродливый; чэлчик сүөһү уродливая скотина.

ненасытный, обжора; кэҥис сүөһү ненасытная скотина; кэҥис буолбут он стал обжорой.

значительный, стоящий особого внимания; өнүкүлээх үлэни үлэлээбэтим я не сделал значительной работы; өнүкүтз= суох сүөһү захудалая скотина.

1) уст. нечистый, скверный; 2) бран. дрянной, паршивый; хара дьайдаах дрянной, паршивый, мерзкий; дьэ хара дьайдаах сүөһү ! ну и дрянная скотина!

опора, опорный

из словаря Пекарского:
крепкий, устойчивый, устойчивость
тирэх мас крепкое дерево
тирэҕэ суох сүөһү спотыкливая скотина
тирэх тэбис упираться, не уступать (в споре)

аат. Быраактааһыҥҥа түбэһэр сүөһү эбэтэр кыыл (хол., иитиэх саһыл). ☉ Скотина или животное, содержащееся в клетке, подпавшее под бракование
Нутрияны үөскэтиллэр производственнай үөртэн үстүөрт сааһыгар быраактанааччы. ТИиС

I
аахта байтаһын — сылынан көлүллүбэккэ, төрөөбөккө көҥүллүк сылдьан уойбут сүөһү, кур байтаһын. ☉ Яловая и нагулявшая жир в течение нескольких лет скотина. Аахта байтаһын биэ
II
аат., бот. Тэллэриттэҕэс улахан сэбирдэхтээх, кылгас суон умнастаах оттуҥу үүнээйи (эмтээһиҥҥэ, аска тут-лар). ☉ Ревень.

көр сэмнэх
Куруҥ ойуур быыһынан Кукаакылар суксуруһан Курупааскы сэмин булан Кучу-мачы гыннылар. С. Васильев
Эн бултуйан туһаммыт уонна бырахпыт сэмҥин буллум, күллүм. «ХС»
ср. казах. жем ‘корм, фураж’, алт. ем ‘добыча хищных животных’, п.-монг. дьэмэ ‘падаль, задранная скотина’

1. 1) труп (человека); 2) дохлая, павшая скотина; падаль; 3) малосильный, изнурённый скот; кляча; 4) устойчивая облачность без дождя; өлүгүн ыраастаан түһүөҕэ дождь выпадет после того, как разойдутся (эти) облака; 2. сонливый, тусклый, невыразительный (о лице); вялый; влүк сүрэх неисправимый лентяй.