- прич. от скучить; 2. прил. симсэ олорор, симсэ; скученное население симсэ олорор нэһилиэнньэ.
Русский → Якутский
скученный
Еще переводы:
бачыгырас (Якутский → Якутский)
I
бачыгыраа II диэнтэн холб. туһ. Кэмэ суох элбэх хоруобуйалаах дьиэлэр бачыгыраһан көһүннүлэр. Эрилик Эристиин
Сотору үүнүүлээх ходуһаҕа бугуллар бачыгыраспыттара. Далан
Халлааҥҥа сулустар тахсан бачыгыраспыттара. Ч. Айтматов (тылб.)
II
даҕ. Үрүт-үөһэ улаханнык хабырыта барар, таһыргыыр (тыас туһунан). ☉ Трескучий (о звуке)
Бачыгырас тыас ортотугар ыһыыхаһыы бөҕө буолбута. Эрилик Эристиин
III
даҕ.
1. Чугас-чугас кэккэлээн турар; бөлөхтөспүт, кэчигирээбит (бэрт элбэх туох эмэ). ☉ Находящиеся близко друг от друга (о множестве предметов), скученный. Бачыгырас дьиэлэр. Бачыгырас бугуллар
△ Элбэх, хойуу; туох эмэ тас өттүн бүтүннүү бүрүйэр (ойуу-бичик туһунан). ☉ Насыщенный, густой; густо покрывающий поверхность чего-л. (об узоре). Бачыгырас ойуулаах матаарчах иһиттэри бааралаатыбыт. Саха фольк.
2. көсп. Ыспыт курдук хойуу, саба ыһыллыбыт (сулустар тустарынан). ☉ Густо усеянный (о звездах)
Үрэх күнү, ыйы, бачыгырас сулустары уутугар сардаҥарда оонньотор буоллаҕа. Л. Попов
Халлаан бачыгырас сулустарын ыйбытым. «ХС»
бачымах (Якутский → Якутский)
даҕ.
1. Көй элбэх ахсааннаах, хойуу, бачыгырас (хол., сулустар). ☉ Густо усеянный, скученный, расположенный близко друг к другу (напр., о звездах)
Бачымах сулустар ортолоругар Хотугу сулус чаҕылыҥныыр. И. Данилов
Халлааҥҥа бачымах сулустар тахсаннар чипчиҥнии-дьиримнии оонньоотулар. Р. Кулаковскай
2. Уйаара-кэйээрэ көстүбэт, киэҥ сиргэ өрөһөлөммүт (хол., хайалары үөһэттэн көрүүгэ). ☉ Многочисленный; беспорядочно взгромоздившиеся (напр., горы)
Бачымах таас хайалары үрдүлэринэн айанныыр. Эллэй
◊ Бачымах курдук – 1) көй элбэх, киһи араарбат курдук хойуу (хол., хаарга, бадарааҥҥа хаалбыт туох эмэ суолун туһунан). ☉ Очень частый, густой (напр., о следах кого-чего-л., оставленных на снегу, в грязи)
Ол иһэн эмискэ бачымах курдук хойуу суолу көрө биэрдэ. «ХС»; 2) биир кэлимсэ курдук буолан көстөр хойуу (хол., дьиэлэр ыраахтан көстүүлэрэ). ☉ Расположенные близко друг к другу, сливающиеся в одно целое (напр., дома, виднеющиеся издали)
Бачымах курдук хойуу дьиэлэр кырыысалара барыһан көстөр буолбуттар. Г. Колесов
Сырыынньа сыыр сирэйигэр бачымах курдук элбэх дьиэ түмсүбүт. Н. Габышев
мунньулун= (Якутский → Русский)
возвр.-страд. от мус = 1) собираться, быть собранным; скучиваться, быть скученным; охсуллубут от барыта мунньулунна скошенное сено убрано; 2) собираться, копиться, скопляться, быть собранным, накопленным, скопленным; иэһим олус элбэх мунньулунна у меня накопилось много долгов.