сов. 1. (сменить друг друга) солбус, уларый; 2. (освободиться от несения каких-л. обязанностей) солбулун, босхолон; смениться с караула харабылтан солбулун; 3. чем (замениться) солбулун.
Русский → Якутский
смениться
Еще переводы:
сменяться (Русский → Якутский)
II несов. см. смениться.
смена (Русский → Якутский)
ж. 1. (по гл. сменить) солбуйуу; 2. (по гл. смениться) солбуһуу; смена караула харабыл солбуһуута; 3. (рабочее время) смена; работать в утреннюю смену сарсыардааҥы сменаҕа үлэлээ; 4. (группа работающих) смена, солбуур; пришла первая смена бастакы смена кэллэ; 5. перен. смена, солбуур; молодёжь — наша смена ыччат — биһиги сменабыт; 6. (комплект одежды) уларытар, уларытар таҥас; # на смену кому-чему-л. кими-тугу эмэ солбуйа.
уларый (Якутский → Якутский)
туохт.
1. Уруккугуттан атын, уратылаах буол; туохтан эмэ атыннаах, уратылаах буол. ☉ Становиться другим, изменяться, преображаться
Туох да уһуктаах, Барыта баранар, Кэм-кэрдии ситэр, Олох-дьаһах уларыйар. А. Софронов
Өрө дабайан тахсан истэҕин аайы, маһа-ото улам уларыйан истэ. Амма Аччыгыйа
Миша куруутун буоларын курдук, дьон ортотугар киирдэр эрэ уларыйан хаалар. Н. Лугинов
2. Миэстэҕин уларыт, сыҕарый (хол., олорор, турар сиргин). ☉ Пересаживаться, переходить на другое место
«Бу кэрэдэк наһаалаан да эрэр», — диэн баран Андриан оҕонньор омунугар олорор сириттэн уларыйда. М. Доҕордуурап
♦ Дьүһүн кубулун (уларый) көр дьүһүн I
Саха олоҥхотугар удаҕаттар даҕаны, бухатыырдар даҕаны дьүһүн уларыйар кубулҕаттаахтар. «Чолбон»
Сир уларый көр сир II. [Ойуурап:] Ийэ дойдуларын тыатын сытын бэйэлэригэр иҥэрбит оҕолор ханна да сир уларыйыахтара суоҕа. С. Ефремов
Дьон сүбэтин ылынан, мин сир уларыйан, сотору Абыйга кэлэн олохсуйбутум. ИСА
Хаана уларыйар көр хаан I. Аҕам сүрдээҕин кыыһырбыт. Хаана хараара уларыйбыт. Саха фольк. [Кэтириис хаана уларыйан баран:] Ээ, тоҕо эмиэ манна сырыттаҕай? А. Софронов
Оҕонньору кытта кэпсэтэ олорбут киһи хайдах эрэ курус гынан, хаана уларыйа түһэр. Н. Якутскай
◊ Уларыйар саҥа чааһа тыл үөр. — түһүгүнэн эбэтэр сирэйинэн уларыйар саҥа чаастара. ☉ Изменяемые части речи. Саха тылыгар уларыйар саҥа чаастарынан ааттар, туохтуурдар буолаллар. Уларыйбат саҥа чааһа тыл үөр. — түһүктээһиҥҥэ, сирэйдэниигэ бас бэриммэт саҥа чаастара. ☉ Неизменяемые части речи. Сыһыат, дьүһүннүүр тыл, тыаһы үтүктэр тыл, саҥа аллайыы, дьөһүөл, эбиискэ, ситим тыл — уларыйбат саҥа чаастара
ср. чув. улат ‘перемениться, смениться’