сов. 1. (сместиться) сыҕарый, хамсаа; 2. (приблизиться друг к другу) тик- сис, кэккэлэс.

с. 1. (по гл. сместить) халбарытыы, сыҕарытыы; уһулуу, ууратыы (напр. с должности); 2. (по гл. сместиться) халбарыйыы, сыҕарыйыы.

туохт. Сатаан тутуллубакка миэстэҕиттэн сыҕарый, аллара диэки түс (туох эмэ хантан эмэ туттарылла, иҥнэ сылдьар сириттэн эбэтэр ким эмэ кэтэ сылдьар таҥаһа). ☉ Сдвинуться с места, сместиться вниз, сползти, съехать (напр., о штанах, об очках)
Ньылык сулбуруйаары хаайар баккытын бобо тутан туран кыһыйан, сиргэ силлээтэ. Софр. Данилов
Степан Саввич …… ачыкыта муннун төбөтүгэр сулбуруйан түспүтүгэр кыһаммакка салгыы аахта. Н. Лугинов
Төҥкөҥнүүрүгэр санныттан саата сулбуруйан түстэ. ЕВН КТ
ср. тув. солбурарар ‘впасть (о глазах)’

туохт.
1. Оннугуттан хамсаа, сыҕарый, тэйэн биэр. ☉ Отодвинуться, посторониться, переместиться
Киһитэ кини түргэтээбитин билбэтэх быһыынан сүүрэн сэгэйэн кэлэн, кэтиллэ түһэн истэҕинэ, туора халбарыйан биэрдэ. Амма Аччыгыйа
Нохоо, хайа үлүгэр сабардаан түһэҥҥин, ыл, халбарый эрэ. И. Федосеев
Дабыыт уолуттан салҕан, оҕонньор Микиитэҕэ халбарыйар. «ХС»
2. көсп. Атыҥҥа көс, атынынан солбулун, уларый. ☉ Перейти от одного к другому, сместиться, переместиться
Сарсыарда бэрт эрдэ, кыһыҥҥы хараҥа түүн халбарыйа илигинэ, бары уһуктан турбуппут. Д. Таас
Чэ буоллун, аны атын помещикпытыгар халбарыйыаҕыҥ. И. Тургенев (тылб.)
♦ Уллуҥах усталааҕынан (устатынан) уларый, хаптаһын быыстааҕынан халбарый көр уллуҥах
«Ол эбэ хотун хаптаһын быыстааҕынан халбарыйдын, уллуҥах устата уларыйдын», — диэн алҕаата. Эрилик Эристиин
Харыс <да> халбарыйбакка көр харыс II. Кини хоту муустаах байҕал эҥээриттэн харыс халбарыйбакка, кырдьан буорайан, бу орто дойдуттан баран эрэр. И. Федосеев
Оскуолаҕа бүгүҥҥү турукпут оччотооҕу кэмтэн харыс да халбарыйбатаҕа сүрдээх сүөргү. «ХС»
Өстөөх оборуонатын инники кирбииттэн харыс да сири халбарыйбатах. «ХС»