аат.
1. Ханнык эмэ салайааччыны, начаалынньыгы солбуйар дуоһунастаах киһи. ☉ Официальное название лица, замещающего какого-л. начальника, руководителя, заместитель
Практиканнарынан дириэктэри солбуйааччы дьарыктанар диэн буолла. Софр. Данилов
Биһиги салайааччыбытын үөһэттэн командировкаҕа бар диэбиттэр. Ону кини солбуйааччытыгар эппит. Суорун Омоллоон. «Бытаарбыппыт чахчы», — диэн билинэр управляющай солбуйааччыта Гаврил Макарович. П. Ефремов
2. Ким эмэ эбээһинэһин толорон кини оннугар үлэлээччи, кини үлэтин толорооччу. ☉ Тот, кто замещает кого-л.
Солбуйааччыта Татыйаана Торбоһун тардан сылайбыт. Эмтэр эмэн, үүтэ, сыраана Тохтон, торбос амтаһыйбыт. Дьуон Дьаҥылы

туохт.
1. Ким-туох эмэ оннугар буол, баар буол; ким-туох эмэ кэнниттэн кэл. ☉ Быть, появиться взамен кого-чего-л., заменять кого-что-л.
Түүннэри-күннэри солбуйаннар Ааһан истилэр хонуктар. Дьуон Дьаҥылы
Олоххо, холобур, туох да суох Уу, салгын иккини солбуйуох. «ХС»
Күөх сайыны солбуйан күүтүүлээх көмүс күһүн тиийэн кэллэ. ПНЕ СТ
2. Ким эмэ эбээһинэһин толорон кини оннугар быстах үлэлээ, кини үлэтин толор. ☉ Временно исполнять чьи-л. обязанности, замещать кого-л.
Катерина Павловна …… бүгүн ыалдьыбыт бырааһы солбуйан, поликлиникаҕа ыарыһахтары көрдө. Н. Лугинов
Биир атыылааччы уоппускатыгар баран турар — ону солбуйуоҕа. Софр. Данилов
Тима үөрэххэ киирээри гыммытын холкуоһун салайааччылара, солбуйар киһини булбаккалар, көҥүллээбэтэхтэрэ. КНЗ ТС
◊ Солбуйар аат тыл үөр. — этиигэ аат тыл, даҕааһын уонна ахсаан аат суолтатын сүгэр, бэйэтэ тустаах суолтата суох саҥа чааһа. ☉ Местоимение
Солбуйар аат туһаан араарыллан паузаланар эрэ түгэнигэр тириэнэн араарыллар. СТ С
Тардыылаах түһүктээһини солбуйар аакка киллэрэн, сыһыарыылаах солбуйар ааттар түһүктэниилэрэ диэн ааттаан суруйар. ВИП СТПС. Солбуйа тарт — тугу эмэ баайаргар быа икки төбөтүн түмүктүү баайбакка эрэ эрийэ тут, бобо тарт. ☉ Крепко стянуть, закрутить верёвку, не связывая концы в узел
Элэйэн-элэйэн киил буолбут муос сүгэни ойуун кыаһааныгар солбуйа баайан (тарт) кэбистилэр. П. Ойуунускай
Сеня …… курунан солбуйа тардан ылла да …… санныгар быраҕаат, хаама турда. Амма Аччыгыйа
ср. монг. солбих ‘скрещивать, ставить крест-накрест’, тув. солуур ‘заменить, менять’

I 1) замещать, заменять кого-л.; сэбиэдиссэйи солбуй= замещать заведующего; суох киһини солбуй= заменять отсутствующего; 2) заменять, сменять, переменять кого-что-л.; массыына чааһын солбуй= заменить части машины; аттары солбуй= сменить лошадей.
II соединять, связывать (напр. концы верёвки).