Якутские буквы:

Якутский → Русский

сотуун

вет. сибирская язва.

Якутский → Якутский

сотуун

I
аат. Сүөһү, кыыл улахан сыстыганнаах ыарыыта. Сибирская язва
Оҕото сотууҥҥа өлбүт сүөһү этин сиэн тыктаран өлбүтэ. А. Софронов
Биир сайын идэмэрдээх сотуун ыарыыга буулатан, сүүсчэкэ ынаҕа, сылгытын үөрүн үксэ хотуур отунуу охтубуттар. И. Гоголев
Былырыын наһаа куйаас дьыл буолан, сотуун ыарыы споралара тиллэн, эпидьиэмийэ туран, биир хоту оройуон табатыгар улахан кутталы уган ааспыта. Далан
эргэр. Былыргы итэҕэлинэн, дьиэ сүөһүтүн, кыылы имири эһэр киһиэхэ көстүбэт абааһы. Кини кэлэрин саа эстэрин курдук улахан тыас былыттартан иһиллэн биллэрэр, ол кэнниттэн сүөһү өлүүтэ саҕаланар. По старинному якутскому поверью, невидимая сила, злой дух (абааһы), истребляющий домашних животных и зверей
Его появление предвещает грохот, похожий на ружейный выстрел, возникающий где-то в облаках, с которого и начинается падёж скота. Тус арҕаа диэкиттэн Сотуун этиҥин курдук Кураанах этиҥ Куугуначчы этэн кэбистэ. Д. Говоров
Бырааттаах уолум …… ыраас ытык халлаантан сотуун илбис этиҥэ тоҕо суодуйан үнтү барчалаабытын курдук суох буолбуттара. Д. Апросимов
Кырдьаҕастар «Сотуун ыарыы сылгыны саанан ытар курдук өлөрөөччү, өссө онно саа тыаһын истиллээччи» диэн омуннаан кэпсииллэрин үгүстүк истэр этибит. НПИ ССЫа
русск. шатун
II
аат. Мотуор баала эргийдэҕинэ, онно олорсо сылдьан пуорсаннары олбу-солбу хамсатар мотуор чааһа. Подвижная деталь, соединяющая поршень с валом двигателя, шатун
Биригэдьиир Байбаас от үлэтин үгэнигэр сотуунун тоһуттаран кэлэн, Ууска оҥорторбут. Далан
Массыына сотуунун тыаһа тиһигэ быстыбакка чачыгырайда. М. Доҕордуурап
Бу саас хаардаахха сотуун бөҕөнү оҥоро олороро. «ХС»


Еще переводы:

сибирский

сибирский (Русский → Якутский)

прил. Сибирь; сибирские леса Сибирь ойуурдара; # сибирская язва мед. сотуун (сүөһү сыстыганнаах ыарыыта).

шейка вала

шейка вала (Русский → Якутский)

баал ортоку моонньо (баал ортотун диэкинэн тирэнэр чааһа — моой (цапфа). Сороҕор Б. о. м. подшипникка олорор эбэтэр сотуун подшипнигын кэтэр.)

кривошипный механизм

кривошипный механизм (Русский → Якутский)

тононохтоох механизм, кривошипнай механизм (хамсааһын биир көрүҥүн атын көрүҥүгэр, холобура, эргийэр хамсааһыны төттөрү-таарыга кубулутар механизм. Т. м. сүрүн сүһүөхтэрэ (звенья): тононох (кривошип) эбэтэр тононохтоох баал (кривошип уустук көрүҥэ) — эргийэр сүһүөх, сыылык (ползун) эбэтэр оргуһуох (коромысло), сотуун (шатун) эбэтэр кулиса.)

тунуйуу

тунуйуу (Якутский → Якутский)

тунуй диэнтэн хай
аата. Төннөр төлкө, кэдэрги кэскил Сотуун өлүүлүү тунуйуутуттан, …… Ытырыык ыттыы ырдьаҥнаһа күлээччилэр …… Билигин да бааллар эбит! П. Тобуруокап. Сылгыны эмтээбэтэххэ, үгэс курдук хааҥҥа ириҥэ бактыарыйатын тунуйуутуттан сотору кэминэн өлөр. ПНИ ССЫа

чачыгырай

чачыгырай (Якутский → Якутский)

чачыгыраа диэн курдук
Хаппыт мас чоҕунан тамнааттанан, умайан чачыгырайар. А. Фёдоров
Бэтэрээ [чыычаах] арахпакка мөҥөр, саралаһар, чоргуйар, чачаарар, чачыгырайар. Н. Габышев
Массыына сотуунун тыаһа тиһигэ быстыбакка чачыгырайда. М. Доҕордуурап

аный

аный (Якутский → Якутский)

туохт. Тымныы салгынынан күүскэ үр, аргый. Сильно дуть, веять холодом
Ардахтаах хаарынан ыһыахтаан, Арҕааттан аныйбат да буолан! Айанныыр көтөрү намтатан, Астына ыттарбат да буолан! Күннүк Уурастыырап
Аллараа бөҕө Аҕыс уон аҕыс Ааһар албастара Аныйбыт эбит, Соҕуруу сорсуннаахтарын Соллоҥ илбис мэнэгэйдэрэ Сотуун өлүү курдук Салбанан түһэн Сатыылаабыт эбит. П. Ойуунускай
ср. кирг. аҥкы ‘исходить, распространяться’

идэмэрдээх

идэмэрдээх (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Иҥсэлээх, оботтоох. Жадный, алчный
Ойоҕоһунан айахтаах ураты көтөр буоллаҕа, идэмэрдээх киэҥ айаҕа аппас гынар. И. Гоголев
Иитимньини эһэр идэмэрдээх Ол оҕустуун күөн көрсүбүт суох. Эллэй
Биир сайын идэмэрдээх сотуун ыарыыга буулатан, сүүсчэкэ ынаҕа, сылгытын үөрүн үксэ хотуур отунуу охтубуттар. И. Гоголев

имири

имири (Якутский → Якутский)

сыһ. Туох да суох гына, бүтүннүү, биири да ордорбокко. Окончательно, совершенно, без остатка; бесследно (исчезнуть)
Муҥ сатаатар, ыалларбыт аттарын биэлэйдэр имири хомуйан ылбатахтара буоллар. А. Сыромятникова
Онон таркаайылар, быйыл сатабыллара кыайан, уутун куурдан, Арҕаа Бөргөмдөлөрүгэр өлгөмнүк үүннэрбит отторун имири охсор былааннаахтар. «Кыым»
Ити норуот урут сүрдээх элбэҕэ үһү. Ону соторусотору турар уоспа, сотуун ыарыылар имири эспиттэр. «Кыым»

сотууннаа

сотууннаа (Якутский → Якутский)

туохт. Сотуун ыарыынан ыарый. Заболеть сибирской язвой
Сотууннаан-собоон өлбүт Өлүү дьабаҕан буурай Атыыр оҕуһун тириитэ Сонноох эбит. Күннүк Уурастыырап
Чоочо, хара ыт, тыһыынча сүөһүтэ сотууннаан өлбүтүн иһиттэхпинэ, үөрүүбүттэн харахтанан хаалыам! И. Гоголев
Чолур Обокуун сотууннаабыт сылгы этин сиэн, хаҥас харыта өлүөр диэри ириҥэнэн уста сылдьыбыта. ФГЕ СТС

тостуган

тостуган (Якутский → Якутский)

даҕ. Тосто сылдьар, тосту барымтыа, тостумтуо. Ломкий, хрупкий
Бу талах тостуган буолан, туох да оҥоһукка туттуллубат. Сэһэн Дьэрэмэй
Били тостуган мас сотууннары тимир турбанан солбуйбуттара. БТУоТ
Сүөһү аһылыгар Д битэмиин тиийбэтиттэн …… сүөһү уҥуоҕа кэбирэх, тостуган буолар. СИиТ
Тостуган кылыс бот. — уон сэнтимиэтиргэ тиийэр, арахса сылдьар куоластаах, тостумтуо умнастаах, сүөһү сиир үүнээйитэ. Ломкоколосник.