1. аат. Кырааска буолар кыһыл туой. ☉ Красная глина, в старину употребляемая вместо краски
   Ол онно [хайа сирэйигэр] хаһааҥҥыта биллибэт сахха хаһан да сууйуллубат-сотуллубат гына кыһыл соһонон икки атах ойуу түһэрбит. «Чолбон»
   Оттон дьаралыкка ойууламмыт атыыры өбүгэлэрбит бэрт былыр таас хайа сирэйигэр соһонон ойуулаан хаалларбыттар дииллэр буолбаат? Күрүлгэн
   Былыр кыргыс үйэтин саҕана тумат буойуннара таҥастарын соһонон кырааскалыыллара үһү дииллэр. АЛА КК
2. даҕ. суолт., фольк. Соһо кырааска курдук кыһыллыҥы дьүһүннээх. ☉ Цвета охры, охристый
   Суол киһитэ Соһо халлаан Суһуктуйан эрдэҕинэ Сулбу ойон турбут …… Суолугар туруммут. П. Тобуруокап
   Соһо былыт ардайдаах, Дорҕоон этиҥ сирдьиттээх, …… Тоҕус хаттыгастаах Добун маҕан халлаан. Д. Говоров
   Соһо былыттардаах кытарымтыйар үрдүк халлаан урсунугар хара сөмөлүөттэр кынаттаах кымырдаҕастыы сыыллан таҕыстылар. «ХС»
   ◊ Соһо чуоҕур — кыһыллыҥы чуоҕур. ☉ Красновато-пёстрый
   Соһо чуоҕур атыыр илин халлаантан арҕаа халлааҥҥа соһуйан ыстанар үһү (тааб.: халлаан сырдыыта). Эбэ хотун Соҕуруу-хоту өттүнэн Соһо чуоҕур мырааннардаах. П. Ядрихинскай
   ср. кирг. жошо ‘сурик, красная глина’

туохт.
1. Тугу эмэ сиринэн сыыллары тардан сыҕарыт, сыс. ☉ Тянуть по земле, тащить, волочить
[Охоноон] ыараабыт атахтарын нэһиилэ соһор курдуга. Л. Попов
Биэс бууттаах куулу хаба ортотунан быалаан баран, үрүйэ диэки соһон куккурута турдулар. Н. Заболоцкай
Аҕата остуолу аҥаар уһугуттан харбаан ылан холумтан таһыгар соһон аҕалла. М. Доҕордуурап
2. Кими эмэ буолумматын үрдүнэн тугуттан эмэ ылан баран күүс өттүнэн тарт, илт. ☉ Тянуть, волочить кого-л. против его воли, тащить силой
Биэс бандьыыт Настяны суол аттыгар турар иччитэх сарайга соспутунан бараллар. Н. Якутскай
Биир боксуор хомсомуол уол ытарча курдук илиитинэн ол оҕону көрүдүөр уһугар состо. И. Гоголев
[Крюхов] кыыска чуо тиийбитэ уонна илиититтэн харбаан ылан, үҥкүүлээччилэр ортолоругар соһон киллэрбитэ. СГПТ
3. Тардар күүскүнэн тугу эмэ бэйэҥ кэннигиттэн буксуурдаан тарт, тардан илдьэ бар (хол., боробуос пуойаһы). ☉ Тянуть, буксировать что-л. Ыкса күһүн бэрт элбэх таас чоҕу тиэммит баарсалары соһон, өрүһү өксөйөн иһэр хас да борохуот кыдьымахха ыллараллар. Амма Аччыгыйа
Элбэх баҕайы табаар богуонун соспут боробуос кэлэн ыстаансыйаҕа тохтуур. Эрилик Эристиин
Уонунан көлө истиэнэ маһын соһон дьүккүйэ хаамаллар. М. Доҕордуурап
4. кэпс. Тугу эмэ олус бытааннык оҥор, тугу эмэ гынаргар олус бытаар, мөдөөрсүй. ☉ Делать что-л. медленно, медлить с осуществлением чего-л., тянуть, затягивать
Чэ, наһаа уһуннук силиэстийэлиигит. Киһини киһи өлөрбүт буоллаҕына, буруйдааҕы тутан баран иккилии-үстүү ый соһоҕут. М. Попов
♦ Соһон кэбис — күүс, кыах өттүнэн кими эмэ (үксүгэр утарылаһааччыгын) улаханнык баһыйа тут, ырааҕынан хотон таҕыс. ☉ В полной мере превзойти кого-л. в чём-л., требующем физической силы
Василий Уваровпыт Бурятия эдэр бөҕөһө А. Павловы уон сэттэ үскэ ахсаанынан адьас соһон кэбистэ. «Кыым». Соһо сылдьар сонун (кэһэ сылдьар кэпсээн) күл.-ооннь. — элбэх саҥа сонун-нуомас, кэпсээн-ипсээн. ☉ Целый короб новостей, вестей, слухов
Соһо сылдьар сонунум, кэһэ сылдьар кэпсээним суох. Амма Аччыгыйа
Хайа баҕарар уһук учаастакка соһо сылдьар сонуннаах тиийэр. «ХС»
Сыыҥын (-сыраанын) соһор көр сыыҥк. Сыыҥын соһо сылдьар уолга иһин дэлби үктэтэ сыһан хаалбыт. Амма Аччыгыйа
Ыал устун киргэ-кирээскэ тэпсиллибит дьахтары ойох ылбыппар, онно ымсыыраҥҥын, сыыҥкын-сырааҥҥын соһоҕун дуо? Н. Павлов
ср. кирг. соз, казах. сос ‘протягивать, вытягивать’

туохт., кэпс.
1. Кими, тугу эмэ кыайбакка нэһиилэ соһус, сыһаҕастас. ☉ Тянуть, тащить волоком, волочить с усилием кого-л. или что-л. тяжёлое по земле
Уолуктай Уоһук Сүллүкү ойууну, нэһиилэ сыһан-соһон, тордоҕор киллэрдэ. Болот Боотур
Сырбаҥ Суоппуйа [Былааһабы] сыһан-соһон быыс кэтэҕэр илдьэн сытыарда. Е. Неймохов
2. көсп. Ылсан баран бүтэрэ охсубакка тугу эмэ өр кэмҥэ оҥор, бытаар. ☉ Затягивать, медлить с завершением чего-л. [Миша] эксээмэҥҥэ киирдэҕинэ, теорематын хайаан даҕаны сыһан-соһон син дакаастыыр. Н. Лугинов
Мин кэпсээни өр сыл, ыйы-ыйынан сыһан-соһон суруйар идэлээхпин. Н. Габышев
Хайа күн, хас да сыл сыспыт-соспут диссертациябын бөрүөрэн, көмүскээһиҥҥэ киллэрээри, мөхсө сылдьар бэрт киччим кэмим этэ. СДТА

волочить, тащить что-л. (по земле); салаасканы сос = тащить за собой санки ср. соһоҕостоо = # сыыҥкын сос = а) распускать сопли; б) проявлять малодушие, хныкать.