сов. сыылан баран кэл.
Русский → Якутский
сползать
сползать
несов. 1. см. сползти; 2. (о слоях почвы, горных породах) сыылан түс, сыылын.
Еще переводы:
холборуй= (Якутский → Русский)
сползать, сваливаться (напр. о седле); холуна холбуруйда подпруга сползла.
сулбуруй= (Якутский → Русский)
сползать, съезжать; оҕо ыстаана сулбуруйбут у ребёнка сползли штанишки.
ньаппый= (Якутский → Русский)
сползать вниз; таҥас илийдэҕинэ ньаппыйан туһэн хаалар намокшая одежда тянет вниз.
ньылбырый= (Якутский → Русский)
1) скользить, соскальзывать, слезать, сползать; тириитэ ньылбырыйбыт кожа у него содрана; ньылбырыйа сытый= сгнить, разложиться; 2) перен. ходить крадучись.
ньаппылын (Якутский → Якутский)
дьүһ. туохт. Ньыҕаллан түс, сулбуруйан түһэн эрэр буол (хол., ыстаан). ☉ Сползать, спадать (напр., о штанах)
Самыытыттан нэһиилэ иҥнибит баккытынан ньаппыллан турар. Софр. Данилов
ньаппый (Якутский → Якутский)
дьүһ. туохт. Ньыҕаллан түс, аллара сулбуруй (илийэн, эргэрэн). ☉ Сползать вниз, намокнув, потеряв форму (напр., от старости)
Таҥас илийдэҕинэ ньаппыйан түһэн хаалар. ПЭК СЯЯ
Арай эр киһи ааттаах аргыспыт Баһылай ньаппыйбыт саары этэрбэһин айаҕар кыыннаах быһаҕын уктан иһэрэ эрэ, суоҕа эрэ. Н. Заболоцкай
халх. наухээ ‘опускаться, идти ко дну, падать вниз’
холборуй (Якутский → Якутский)
туохт. Быаҥ-туһаҕыҥ холкутаан, босхо баран, хамсаа, халбарыйан, сулбуруйан түс (хол., ыҥыыры этэргэ). ☉ Сходить с места, съезжать, сползать (напр., о седле)
Сыыры түһэн истэҕинэ, ыҥыыра холборуйан, иҥнэри барда, ат онтон эбии тэбиэһирдэ. Д. Таас
Тохтоппутугар, ат хомуута арыый аҕай уһулла сыста, сэдиэлкэтэ холборуйан, моонньугар тиэриллэ түстэ. И. Никифоров
Тохтоо! Холумнарыҥ босхо барбыттар. Сыыр түһүүтүгэр ыҥыырыҥ холборуйуоҕа. «Чолбон»
сулбу (Якутский → Русский)
нареч. указывает на энергичность, быстроту и завершённость действия: сулбу биэр = а) выбить, сбить что-л.; хараҕаны сулбу биэр = сбить засов; б) быстро спустить, снять (напр. брюки); сулбу ой= выпрыгнуть, выскочить; сулбу оҕус = выбить что-л. (напр. топорище, втулку и т. п.); сулбу тарт = выхватить что-л.; быһаҕын сулбу тардан ылла он выхватил свой нож; сулбу түс = спадать, сползать (напр. о штанишках, чулках у детей); сулбу ыстан = выскочить, вырваться # сулбу түс = а) сильно похудеть; б) обогнать, вырваться вперёд.
сылдьырый (Якутский → Якутский)
дьүһ. туохт.
1. Хонууга уу өтөн киирэн эрэрин курдук тыаһа-ууһа суох сылбырҕатык сыҕарыйан ис. ☉ Перемещаться, двигаться бесшумно и быстро, как бы скользя по ровной поверхности. Хайаҕастан эриэн үөн сылдьырыйан таҕыста
□ Тыа суолун устун билиҥҥи легковой массыына көлүөһэлэриттэн оҥоһуллубут чэпчэки бэйэлээх дыгыыска тыаһа суох сылдьырыйан иһэр. Н. Босиков
[Дьөгүөссэ] бардар бараммат былларааттаах хайалар тэллэхтэринэн …… сылдьырыйар. М. Доҕордуурап
Таһыттан Эйээндьэ эмээхсин, ааны аргыый тэлэйэн, сылдьырыйан киирдэ. «ХС»
2. Ыараханыҥ хайа өттүгэр баттыыр да, ол диэки иҥнэри бар, сулбуруйан түс. ☉ Сползать, соскальзывать, съезжать медленно вниз
Хомурдуос доодоҥноон холкутук ытынна, Сылайан төттөрү сылдьырыйан түстэ. К. Туйаарыскай
Куулум аллара сылдьырыйан түһэрин ыһыктан кэбиһиэх курдук буолбутум. Ч. Айтматов (тылб.)
ср. алт. дьылбырыт ‘скользить’
куккураа (Якутский → Якутский)
тыаһы үт. туохт.
1. Үөһэттэн ыһыллан түс, тоҕун (туох эмэ бытархай, кытаанах, хол., буор туһунан), эбэтэр үөһэттэн сылдьырыйан түс; буору кытта түс. ☉ Сыпаться сверху или сползать, соскальзывать сверху сплошным потоком, лавиной (о чем-л. мелком и твердом); скатиться вместе с лавиной
Түөрт этиҥ түспүтүн курдук, тыас тыаһа дэлбэритэ барда, ийэ буор сирэ доргуйан титирии түстэ. Санаатыгар балаҕанын даҥа сирэйигэр куккуруу тоҕунна. П. Ойуунускай
Микиитэ тыына хаайтарарга дылы гынна, балаҕаныттан таҥнары куккураан түстэ. Амма Аччыгыйа
Балаҕан үрдүн буора тохтон куккураата, хаппыт буор киһи таныытын кычыгылатар гына өрө бурҕайда. ӨӨККҮ
2. Үөһэттэн саккыраан түс; мэһэйдээх, чычаас сиргэ сүүрэн чаккыраа, чырылаа. ☉ Стекать, струиться сверху, журча; течь по каменистому дну, вдоль каменных берегов, издавая характерное журчание
Үрүччэ таас эмпэрэттэн таҥнары куккуруур уонна тыһыынчанан таммах буолан ыһыллар. И. Данилов. Кумахтаах чаарга, чычааска Куккуруур сүүрүк эттэ: — «Утаппытыҥ буолуо куйааска, Бу баар тымныы уу, кэл бэттэх!» Баал Хабырыыс
Өрүс таастаах биэрэктэрин сайар сүүрүк сыыгыныы куккуруур курдук тыас, икки кулгаахпар үйэ тухары иҥэн, дьиэтийэн хаалбыта. Н. Абыйчанин