несов. что субалаа, кыһыахтаа.

побуд. от субалаа=.

совм.-взаимн. от субалаа=.

туохт. Кыыл тириитин кэдэрээнинэн, этиригинэн субалаа, кыһыахтаа. ☉ Мездрить кожу, счищать с неё мездру железным скобелем
Ааныс, ороҥҥо олорон, кырыылаах маска тардан этириктээн, таба тыһын имитэн таҥастыыр. «ХС»

аат. Маһы кыһарга, хаһарга эбэтэр тириини субалыырга туттуллар тимирдээх, икки өттүнэн уктаах, биилээх токур туттар сэп. ☉ Скобель
Маһы кэрдэн киллэрэн хатырыгын, дабархайын, салынньыарын ыраастааһыҥҥа бэрт сытыы сүгэнэн, күөбүлүнэн тутталлар. Н. Босиков
Ийэм бүгүн сарсыардаттан Имигэстик туттан-хаптан, Сытыы күөбүл тимиринэн Сыр-сыр дьирдиргэтэн, Өҥ тириини кыһыахтаан барда. «ББ»

1. субалаа диэнтэн атын. туһ. [Тыс] субаланыар уонна кууруор диэри тардыалаатахха наһаа сымнаҕас, үчүгэй гына имиллэн хаалар. АЕЕ ӨҮОБ
   Андаатары, эмиэ куобаҕы курдук, кэнниттэн саҕалаан сүлүллэр, тиириллэр, субаланар. «Сахаада»
2. Дьүһүннэн, дьүһүннээх буол. ☉ Иметь какой-л. цвет лица, кожи
   Ураты үчүгэй аатыран, Үрүҥ субаланан, Үчүгэй дьүһүннэнэн Үөскээбит эбит буоллаҕым. П. Ойуунускай
   [Туйаарыма Куо:] Туртаҕар субаламмыт, Туналҕаннаах ньуурдаммыт Туйаарыма Куо аатырбыт Аньыым-харам иннигэр …… Муҥнана олордоҕум. П. Ойуунускай

I
туохт.
1. Тугу эмэ (хол., тириини таҥастыырга) тэнитэр сыалтан анал халыыпка, киэпкэ уган иэнин тэнит, киэптээ. ☉ Расширить, растянуть что-л. (напр., невыделанную кожу), натянув на какую-л. форму
[Мааппыйдаах] үүтээннэригэр кэлэн, бултаабыт тииҥнэрин сүлэн, тириилэрин тиирэн, субалаан, ыраастаатылар. П. Аввакумов
Түүлээх тириитин тиирэргэ туттуллар киэп хас да көрүҥэ баар. Булчуттарга к.
2. Тугу эмэ (хол., балаакканы, тордоҕу) туруор, тарт. ☉ Разбить, поставить (палатку)
Байбаллыын балаакканы тиирэр ураҕастары быстылар. В. Миронов
Бэлэм атахха балааккаларын көрүөх бэтэрээ өттүгэр тиирбиттэрэ. И. Федосеев
Ийэм …… тордох тиирэр мастары хомуйан кэлгийтэлээтэ. Н. Тарабукин (тылб.)
3. Тугу эмэ (хол., быаны, саламаны уо. д. а.) тарт, ыйаа. ☉ Натягивать, развешивать (верёвку, салама). [Уһуктаах Сэмэн] Салама тардан, Тиһэх тиирэн, Аар баҕах анньан, Үс күлүккэр үҥэр. Саха сэһ
1977
Тоҕус тоҕойдоох сэлэни тиирбиттэр, тоҕус уон чуоҕур маҥан кулуннарын чуоҕуппуттар. ПЭК ОНЛЯ II
Тоҕой сэлэ тиирэммит, Торҕо түптэ иитэммит …… Тунал күммүт ыһыаҕын Туругурдан ыһыаҕыҥ. Күннүк Уурастыырап
ср. др.-тюрк. кер, кирг. кэр, туркм. гермек ‘растягивать, натягивать; распяливать; вешать’
II
аат. Сыал ытарга үөрэнэр, күрэхтэһэр анал оҥоһуулаах сир, дьиэ. ☉ Тир. Тииргэ киирэн сыал ыттылар
□ Бириискэ ытар киһиэхэ тиири тутааччы сааны тоһоҕо курдугунан иитэн биэрэр уонна диискэни күөрчэх ытыгын курдук күүскэ эргитэ тардар. Н. Якутскай
Оскуола таһыгар тимир буочукалары иһэрдэн, ситимнээн аналлаах тиир оҥостуммуттар. «Кыым»