аат дьөһ.
1. Абстрактнай миэстэ сыһыанын көрдөрөн, хайааһын ханнык эмэ предмет ис эйгэтигэр буоларын бэлиэтииргэ туттуллар. ☉ Выражая абстрактно-пространственные отношения, употребляется при указании на предмет, внутри которого совершается действие (внутри)
Кистии-саба илиитин иһигэр харчы туттаран кэбиспит дьону, дьон ортотуттан оруу тардан ылан, дьиэ иһигэр анньан кэбиһэр. Эрилик Эристиин
Ханна эрэ ыраах им-балай хараҥа иһигэр таастар сууллар …… тыастара иһиллэр. Г. Колесов
Онон, оҕолор үтүө ыраас дьүһүннэрин сыыс-буор иһигэр сыһыаран, күөх от курдук, киһихара билбэтинэн, эгил-тэгил улаатан испиттэрэ. Дьүөгэ Ааныстыырап
Үстүөрт саһаан иһигэр баар хатыҥнар хаардаах бугуллуу лаглаһан көстөллөр. И. Никифоров
△ Ханнык эмэ тэрилтэ, кэлэктиип ис эйгэтигэр хайааһын буоларын бэлиэтииргэ туттуллан, ордук абстрактнай миэстэ сыһыанын көрдөрөр. ☉ Употребляется при указании на какую-л. организацию, коллектив людей, внутри, в среде которых совершается действие, имеет достаточно абстрактное пространственное значение (внутри)
Кини эмиэ бу тыйаатыр иһигэр рядовой артыыстан ССРС норуодунай артыыһыгар тиийэ үүннэ. Суорун Омоллоон
Ити аата ньиэмэстэр сэрии субуоккатыттан ураты аармыйа иһигэр эмиэ албыннаһар буолбуттар. Т. Сметанин
Биһиги холкуос иһигэр биир түөкүн, албын киһи баар. С. Ефремов
2. Дьон бөлөҕүн, түмсүүтүн ортотугар хайааһын буоларын көрдөрөр. ☉ Употребляется при указании на группу, коллектив людей, среди которых совершается действие (среди)
Бартыһааннар истэригэр регулярнай этэрээттэн сибээскэ кэлэн баран хаалбыт нуучча кыһыл армеецтара бааллара. Эрилик Эристиин
Манна бэйэлэрин истэригэр ытыктанар дьонноохтор, сорохтор атынынан, ол-бу дьээбэлэринэн, бэл, куһаҕаннарынан да аатырбыттар. Н. Габышев
3. Ханнык эрэ предмет ким-туох эмэ ахсааныгар киириитин, баар буолуутун ыйарга туттуллар. ☉ Указывает на включение предмета в состав, число когочего-л., его нахождение в числе кого-л. (в числе)
Бүгүн көрсүбүт элбэх дьонун иһигэр биир эрэ бөрөкүтэ суох киһи баар. Амма Аччыгыйа
Ол уон үс кыыс иһигэр киһи күн анныгар көрбөтөх үчүгэй кыыһа баара үһү. Эрилик Эристиин
Ийээ, бу биһиги кэргэммит ахсаанын иһигэр киирэр киһи кэлэн турар. Эрилик Эристиин
△ Чуолкайдыыр ситим тыл суолталанар. ☉ Может выступать в значении союзного слова со значением уточнения (в том числе)
Эрдэттэн ханна баралларын быһаарыммакка сылдьыбыттары күһэйэн оройуон аайы учууталлыы барарга анаабыттар. Олор истэригэр Миша эмиэ түбэспитэ. Н. Лугинов
Ити курдук, Маша энньэ сүөһүлэрин иэйэн-туотан, үүрэн барбыттара. Ол иһигэр соҕотох биэлээхтэрэ соҕотоҕун үүрүллүбүтэ. М. Доҕордуурап
4. Кэми бэлиэтиир ааттары кытта хайааһын оҥоһуллар кэмин, болдьоҕун ыйарга туттуллар. ☉ Употребляясь с именами, выражающими временное значение, указывает на время, сроки совершения действия
Оок-сиэ, аҕыйах да күн иһигэр сир ньуура, олох быһыыта кубулуйан, уларыйа охсон, олус да киэркэйэн, тупсан тахсар эбит. П. Ойуунускай
Бу икки этэрээт соруктара: иннилэринээҕи окуопаны сигнал бэриллиэҕиттэн, сүүрбэ мүнүүтэ иһигэр хайаан да алдьатан, уһаатаҕына сүүрбэ биэс мүнүүтэ иһигэр түрмэ кварталын олоччу ылыы этэ. Эрилик Эристиин
Мин санаабар, бу икки-үс хонук иһигэр оту кыаҕын ылан кээһиэххэ наада. С. Ефремов