несов. чему инникилээ, иннигэр буол; этому выводу предшествовала серьёзная дискуссия бу түмүгү оҥоруох иннигэр улахан мөккүөр буолбута.

сов., предупреждать несов. 1. кого-что (заранее известить) сэрэт; 2. что (предотвратить) буолбатын хааччый; предупредить пожар баһаар буолбатын хааччый; 3. кого-что (опередить) инникилээ, инники туе.

арҕар диэнтэн хай
аата. Сир түгэҕинээҕи саҥаттан саҥа баайдары арҕарыылар, киһи саамай өргөннөөх баҕа санааларын, сырдык ыраларын инникилээн куотан эрдэлээн оҥоһуллаллар. «ХС»

ньахчаһый диэнтэн дьаһ
туһ. «Мин көннөрү этиэм Дьокуускайтан сылдьар артыыстар диэн», — Ньукулай уучаҕы соруйда, күөх буруону өтөр-өтөр үрэн кэбиһэкэбиһэ, инникилээн хаамтаран ньахчаһытта. Е. Неймохов

с. инникилээн көрүү, өтө кө- РҮҮ-

несов. что инникилээн кер, ете кер.

сов., опережать несов. кого-что прям., перен. инникилээ, куот, инники түс; опередить кого-л. в спортивном соревновании спортивнай куоталаһыыга кими эмэ куот. оперение с. түү, дьүһүн, өҥ; брачное оперение ирсиһии саҕанааҕы өҥ; # хвостовое оперение самолёта самолёт кутурук кыната. опереточный прил. опереточнай, оперетта; опереточный актёр оперетта актёра. оперетта ж. оперетта.

аат. Үөрэҕи, култуураны сайыннарар, тарҕатар өй үлэтин уонна айар үлэ дьоно. ☉ Интеллигенция
Кини хоһооннорун кинигэтин оччотооҕу инникилээн иһэр демократическай интеллигенция бэрэстэбиитэллэрэ эҕэрдэлии көрсүбүттэрэ. Софр. Данилов
Кулаковскай төрөөбүт кэминэн, иитиллибитинэн, үөрэммитинэн саха өрөбөлүүссүйэ иннинээҕи интеллигенциятын бэрэстэбиитэлэ этэ. Эрчимэн
Биһиги уопсастыбабыт үһүс суол араҥата - интеллигенция. МАЕ КТТС

туохт.
1. Ким, туох эмэ иннигэр түс, инникилээ, бастаа. ☉ Опережать, быть впереди
Эн урутууруҥ наадатыгар тугу ситистэххинэ сатанарый? В. Яковлев
Ипподром арҕаа баһынааҕы өҕүллүүгэ мин атым урутаан кылбас гынан таҕыста. И. Семёнов
Кус бииһиттэн, биллэн турар, көҕөн урутуо, маҥнай тахсыбыт ууга кини бэйэлээх маатыргыа. И. Никифоров
2. кэпс. Ким эмэ иннинэ, бастакынан олох олорон бүт, өл (хол., кэргэнниилэртэн биирдэстэрэ). ☉ Скончаться, умереть первым (напр., об одном из супругов)
Эн биһикки түөрт уон сыл Эйэлээхтик олорбуппут. Эмээхсиним эрэйдээх, Эн урутаан бардаҕыҥ... Күннүк Уурастыырап
Бииргэ өйөһөн олорон бүттэхпит ити, эн урутаатыҥ. П. Аввакумов
Хомойуох иһин, Любовь Фёдоровна Николай Егоровиһы хас да сыл иннинэ урутаан хомоппута даҕаны, улаханнык суохтаппыта даҕаны. М. Чооруоһап

I
туохт.
1. Ким, туох эмэ сыҕарыйан, хааман иһэригэр инники буол, инникилээн ис. ☉ Идти впереди кого-чего-л., на каком-л. расстоянии перед кем-чем-л.
Александр уонна Миронов кыһыл былааҕы икки угуттан, күөрэччи анньан, уулуссаҕа тахсан бастаатылар. М. Доҕордуурап
Бултарыгар баралларыгар Лоокуут бастыыра, Ньургуһун кини кэнниттэн барара. Дьүөгэ Ааныстыырап
Барарбытыгар биһиги дьон кэнниттэн айаннаатыбыт, хата төннүүбүтүгэр бэйэбит бастаатыбыт. Н. Заболоцкай
2. Инникилээн, урутаан тугу эмэ гын, оҥор. ☉ Начинать делать что-л. первым
Сиэҥкэлээх Уйбаанчык бастааннар, Суолларын чинчийэн биэрэллэр. Эрилик Эристиин
3. Кимнээҕэр да ситиһиилээх буол, үрдүк ситиһиилэн. ☉ Добиться бо´льших успехов, чем кто-л., выйти в передовики
Киэн туттабын үөрэппит оҕолорбунан – Үлэҕэ кинилэр бастаатылар, Артыал буруотун унаарытан, Алтан сэргэни астылар. П. Тобуруокап
Наташа илиитигэр туох эрэ кумааҕы тутуурдаах, бастаан иһэр үлэһит дьахталлары наҕараадалыыр туһунан местком уурааҕын биир тыынынан түһэрэн ааҕан кэбистэ. Н. Заболоцкай
Настя маннааҕы лааппы эдэр булчуттарыттан барыларыттан бастаан, «Колымторг» бырабылыанньатын хары чаһытын бириэмийэ ылбыта. Н. Якутскай
4. Кими, тугу эмэ салай, дьаһай, баскөс буол. ☉ Главенствовать над кемчем-л., взять на себя руководство кемчем-л. [Күкүр Уус:] Сааһым тухары киһини бастаабатах, киһи кэнниттэн сылдьыбыт киһи этим. Суорун Омоллоон
II
туохт.
1. (Балыгы) баһын быс, ылан кэбис. ☉ Обезглавить, отрубить голову (рыбе)
Бу балыгы бастаан кэбис. ПЭК СЯЯ
2. балык. Илими, муҥханы сааһылаан хомуй (анал маска илим ситиитин хотоҕостор ортолорунан биир хараҕы хаптара иил, эбэтэр муҥханы кынаттарын тэбии-тэбии сааһынан үрүт үрдүгэр уур). ☉ Аккуратно складывать рыболовную сеть (последовательно надевая на специальную палочку верхнюю бечевку сети между поплавками) или невод (встряхивая его крылья и последовательно укладывая друг на друга)
Илими бастаа. — Баҕадьыны бастаа. ПЭК СЯЯ