аат. Буруйун иһин дьыалата суукка, мунньахха көрүллэр киһи. ☉ Подсудимый, обвиняемый, ответчик, осужденный. Судьуйа дьүүллэнээччигэ хас да боппуруоһу биэрдэ. Дьүүллэнээччи мунньах иннигэр сукуллан турда

дьүһ. туохт. Арбы-сарбы буолан мээнэ сукуллан тур. ☉ Стоять вяло, с унылым видом
Сүрэҕэлдьээбиттии дьонун диэки эргиллэн сакыйан турда. Н. Заболоцкай

туохт. Тугу эрэ кыйа уһуннук субулун; кэккэлээн бар, кэккэлээ. ☉ Тянуться, простираться вдоль чего-л.; выстроиться в шеренгу, идти длинной шеренгой
Харыйалар кэриилээн Тумул устун эниэлээн Лабаалара налбыллан, Туруохтара сукуллан. А. Абаҕыыныскай
Ахса биллибэт ыччат кэриилээн, Үөрэтэр, иитэр сырдык кыһаҕа, — Үмүөрэ сырсар оскуолаҕа. А. Абаҕыыныскай

туохт. Ардахтан, маска-окко хоммут ардах уутуттан, сииктэн инчэй, сытый, сиигир. ☉ Мокнуть, намокать, промокать (от дождя, от росы)
Сорох дьыл тииҥ оҕото, мин санаабар, силбигирэн, тымныйан өлөр. Н. Босиков
Туйаара силбигирбит көтөр курдук сукуллан турда. «ХС»
Уот уматан чэй оргутунуон, силбигирбит таҥаһын куурдунуон иһин, маһы кыайан булбата. ДФС КК

туохт. Оҕоҕор (оҕоҕо) эмиийгин биэрэн эмтэр. ☉ Кормить ребёнка грудью, давать грудь
Аан хаҥас өттүгэр таба бэргэһэни тууна бааммыт эмээхсин дьахтар түһэҕэр биир оҕону эмиийдэтэ олорор. А. Софронов
«Хайа, тоҕойуом, туох буоллуҥ, аччыктаатыҥ дуо?» — дии-дии оҕотун ылан эмиийдэтэн, умса туттан сукуллан олордо. Н. Заболоцкай
Кини [ийэ-кутуйах] оҕолорун эмиийдэтэ сыппыта. В. Бианки (тылб.)

нареч. 1) тихо; смирно; оргууй саҥар = говорить тихо; оргууй сукуллан олор = сидеть смирно (о маленьком, неказистом, неприметном человеке), оргууй-оргууй сибигинэй= шептать тйхо-тйхо; 2) медленно; оргууй бар= идти медленно.

туохт.
1. Биилэнэнкырыыланан таҕыс; биилээх-сытыылаах буолан таҕыс. ☉ Иметь острый край, края; иметь грань, грани
Аҕыс уон аҕыс араас Аалыы кырыыланан көстөр Аатырбыт-сураҕырбыт Алмаас тааспыт. П. Тобуруокап
Арай ыстыык күлүмнээн Кырыылана кылбаҥныыр. П. Тобуруокап
Кырыыламмыт алмаас бриллиант диэн ааттанар. И. Данилов
2. көсп. Кими эрэ кынчарыйбыттыы көр, кимиэхэ эмэ эйэҕэһэ суохтук сыһыаннас, кыыһыр. ☉ Коситься на кого-л., относиться недружелюбно к кому-л., злиться на кого-л.
Аһаҕастык көрбүт киэҥ харахтара кырыыланнылар, сыҥааҕын этэ күүрэн таҕыста, уостара ыбыстылар. Л. Попов
Саллааттар сирэйдэрэ-харахтара турбута, тыллараөстөрө өстөөххө кырыыламмыта сүрдэммитэ. Г. Колесов
Ити Ыстапаанап миэхэ тоҕо тыла кырыыланар идэлэннэ. В. Титов
[Григорий Иванович] мөҕөөрү, эбэтэр туох эмэ куһаҕаны этээри гыннаҕына буоларыныы, сирэйэ-хараҕа сүрдээҕин кырыыламмыт. Э. Соколов
♦ Таала кырыыланар — кимиэхэ эмэ өһүргэнэн кыыһыр, кимтэн эмэ кыйахан. ☉ Быть недовольным кем-л., сердиться на кого-л., раздражаться на кого-л.
Уйбаан Ньукулаайабыс кэллэ кэлээт, кини бастыҥ дьиэтин былдьаан ылбытыттан Соппуруон баай олус абаккарар, учууталга таала кырыыланар, өстүйэр. Н. Якутскай
Онон бүтэйдии Сиидэркэ уонна араатардыыр дьоннорго барыларыгар таала кырыыланан олорор. С. Васильев
Онон-манан сылтаҕыраҥҥын кыыска эмиэ таалыҥ кырыыланан эрэр. М. Доҕордуурап
Байбал Сүөдэрэбис дьылҕатын күүтэн дөйбүт курдук сукуллан олордо. Бары да киниэхэ тааллара кырыыламмыт. НС ОК