аадаҥнаа диэнтэн холб. туһ. Тэбиэннэр аргыый аҕай аадаҥнаһаллара, икки өттүлэрин оттомноохтук көрүнэ-көрүнэ дьон саҥатын иһиллииргэ дылылара. «ХС»
Ууку-сууку сукуҥнаһан Отуубутун буллубут, Аргыый аҕай аадаҥнаһан Аал уоту отуннубут. Чэчир-80
Урут түөрт атахтаах аарыма кыыллар хаамсан аадаҥнаспыт ходуһаларыгар аны оттооһун, сиилэстээһин саҥа техниката күҥҥэ уонунан гааны «мэччийэр». ГКН МҮАа

аат. Таһаҕаһы туохтан эмэ (хол., массыынаттан, хараабылтан) түһэрии, таһыы. ☉ Разгрузка чего-л. (напр., машины, корабля)
Даркылаах биэрэгэр чох сүөкээһинигэр сылдьан курунньук буолбут сирэйдээх сылайбыт устудьуоннар …… сукуҥнаһан ааһаллар. Г. Колесов
Оройуон тэрилтэлэрэ сүүрбэ үс массыынаны мунньан уонна аҕыс уон киһилээх биригээдэни тэрийэн, таһаҕаһы күргүөмнээхтик сүөкээһиҥҥэ бэлэм олороллор. «Кыым»
Хараабыл биэрэккэ тохтоотун кытта аҕалбыт таһаҕаһы сүөкээһин саҕаламмыта. ДьДьДь

туохт. Муннугунан тыастаахтык салгыны эҕирий. ☉ Шумно втягивать носом воздух; всхлипывать
Дьөгүөрдээн килбигийэн, эрбэҕин көхсүнэн муннун туора сиэлийэн соттуммахтыыр, өрүтэ сыҥсыйар. Амма Аччыгыйа
Уолаттар бэлэмнэнэн турбут курдук тэбис-тэҥҥэ өрө сыҥсыйан баран, миэстэлэригэр сукуҥнастылар. Н. Кондаков
Кыыс аргыый ытаан сыҥсыйбыта хайыы-үйэ ааһан, нус-хас буолла. Н. Заболоцкай
△ Муннугунан тугу эмэ сытырҕаа, өрө сыҥан ыл (хол., табаҕы). ☉ Нюхать что-л. (напр., табак)
Бутукаай холтуунуттан мэлиир табаҕы кытаахтаан ылан сыҥсыйда. Амма Аччыгыйа
[Никон оҕонньор] табаҕы мэлийэн баран, муннунан сыҥсыйара. «Чолбон»
ср. сыҥсы ‘плакать тонким голоском (о плаче женщины по усопшему)’, монг., халх. шиҥши ‘учуять, чуять (о собаке)’