туохт.
1. Охтор, сиргэ түҥнэри түһэр. ☉ Повалить, уронить на землю
Онон-манан ураһаларын баттата уурбут мастарын тыал суулларан лиһигирэтэр. А. Софронов
Абааһы кыыһа дьахтары атыттан суулларан түһэрбит. Д. Софронов
2. көсп. Кими эмэ дуоһунаһыттан үүр; аатын-суолун киртит. ☉ Лишить кого-л. власти, скинуть, свалить (с должности); опозорить кого-л. — Туох мунньаҕар барбытай? — Ыраахтааҕыны суулларар мунньах. Амма Аччыгыйа
Аныгы сытыы-хотуу дьон кинини кириитикэлээн түүтүн үргүү, сууллара, тэпсэ сатыыллар. У. Ойуур
3. кэпс. Ханнык эмэ кыылы, көтөрү өлөр. ☉ Валить зверя, сбивать птицу
Баай тайҕа мааны саарбатын Булчут чулуута суулларар. И. Гоголев
Эһэ арҕаҕыттан быган, саҥардыы ол-бу диэки көрүөлээн эрдэҕинэ, биир ытыынан суулларбыт. ПАК АаТХ
Икки кыылы суулларбыппын тугунан дакаастыыллар үһү. Н. Борисов
Якутский → Якутский
сууллар
суул
көр суулун II
Ой маҥан куобах Ойуохалаан тахсан, Охсорго оҕустарда …… Субай хаана субуруйда, Суулан оҕутта. А. Софронов
Тула суулбут тиит, чөҥөчөк, силис адаарыйар. Н. Габышев
Кыыс Ньургун …… алаһа дьиэтэ айгыраата, …… суостуганнаах-мэнилгэннээх суо-хаан оһохторо суулла. Эрилик Эристиин
♦ Сирэйэ-хараҕа (сирэйэ) суула өспүт көр сирэй-харах
Сиидэрэп киһини таба көрбөт, сирэйэ-хараҕа суула өспүт, дьиэтигэр киирэн хаҥас диэки олордо. Күндэ
Сирэйим-хараҕым суула өһөн хаалбытын бэлиэтии көрөн, учууталлар дьиктиргээн: «Ыарыйдыҥ дуо?» — диэн хаста да ыйыппыттара. П. Аввакумов
Утуйбакка, олус сылайан, Барыбыт сирэйэ суула өспүт. С. Тимофеев
Тоҕо суул — суулун II 4 диэн курдук. Дьон бары таһырдьа ааҥнаан тахсан, дал диэки тоҕо сууллулар. Күннүк Уурастыырап
Көҥүлэ быстыбыт атын киһи кэлбитин көрбүт дьон тэлиэгэ аттыгар тоҕо сууллан кэллилэр. Эрилик Эристиин
суулун
I
көр сууйулун
Атаҕым аннын көрбүтүм, саамай аччыгыйа биир ый бэтэрээ өттүгэр сууллубатах муоста быһыылаах. Софр. Данилов
Марбаала …… таҥас суулуннаҕына кирэ-хоҕо, бөҕө-сыыһа ордук харахха көстүмтүө диэн куолулаах эбит. Л. Попов. Эн көстүүмүҥ эмиэ сууллан, быаҕа ыйанан турарын көрбүтүм. Н. Семёнов
II
туохт.
1. Турар эбэтэр олорор сиргиттэн, тирэххин сүтэрэн охтон түс. ☉ Падать сверху; валиться с ног. Ээ, утуйа сыттахпына үрдүбэр мас сууллубута. А. Сыромятникова
Болот «өллүм» диэн хаһыытаабытынан сонно турбут сиригэр суулунна. Н. Заболоцкай
△ Аллара түс (сулус туһунан). ☉ Сорвавшись, падать вниз (о звезде)
Сулус сууллара, Хаар ыһыллара, Сайылыкка чыычаах ыллыыра …… Оҕом саҥата буолан, иһилиннэ. Л. Попов
Кини …… элбэхтик сулустар сууллалларын көрбүтэ. Г. Угаров
Сурулуу сууллаллар сулустар, Оҥойо уолаллар далайдар. Айталын
2. Сиҥнэн, көөрөттөн түс. ☉ Обрушиваться, обваливаться
Мин улаханнык куттанным: аны ампаар сууллан киһини баттыа дии санаатым. Н. Неустроев
Уолака эрэ …… суулла турар дьааҥы тааһыгар баттатан өлбүтэ. Суорун Омоллоон
Оһоҕун чанчыктара били өр туран сууллубутун кытта абырахтыы охсубут. Н. Заболоцкай
3. көсп. Дьаһайар кыаххын, күүскүнуоххун сүтэр, хоттор. ☉ Быть свергнутым, низложенным
Ыраахтааҕы хараҥа олоҕо хайаан да сууллуо. Амма Аччыгыйа
Көрдөһүөм кэриэтин көмүллүүм. Хоҥкуйуом кэриэтин сууллуум. Софр. Данилов
Ыраахтааҕы былааһа, баай-тойот былааһа сууллара чугаһаан турар. М. Доҕордуурап
4. көсп. Күргүөмүнэн, халҕаһанан ханна эмэ бар. ☉ Гурьбой, всем миром идти куда-л. [Тустуу буоларын] истибит дьон эдэрдиин-кырдьаҕастыын бары онно сууллубуттар. Саха сэһ
1977
Нэһилиэк аҥаара сууллан кэллэ. Болот Боотур
Сураҕа, бары бүрүстүүпүнньүктэр куоракка сууллубуттар. Р. Кулаковскай
♦ Сирэйэ-хараҕа сууллубут (суулла өспүт) көр сирэй-харах
«Тугу?» — Максим сирэйэ-хараҕа суулла өһөн нэһиилэ ыйытта. Н. Лугинов
Эмээхсин уолаттар сирэйдэрэ-харахтара сууллубутун көрөн, бэйэтэ да соһуйда. В. Яковлев
Быраканьыар сирэйэ-хараҕа суулла өһөн, киһи эрэ буоллар …… сирибуору кымаахтыы сылдьар киһи буолан хаалла. В. Ойуурускай. Тоҕо сууллан — күргүөмүнэн, халҕаһанан. ☉ Гурьбой, толпой
Сарай таһыгар олорор тойоттор бары аллара биэрэккэ тоҕо сууллан киирдилэр. Эрилик Эристиин
Биирдэ Күндүл бөһүөлэгэр бөртөлүөт тараадыйан кэлбитэ. Бөһүөлэк дьоно бары онно тоҕо сууллан тиийбиттэрэ. И. Федосеев
Бөһүөлэк дьоно биэрэккэ тоҕо сууллан киирбиттэрэ. С. Тумат
ср. туба. дьугул ‘валиться, повалиться’, кирг. жыҕыл ‘сваливаться; упасть; быть повергнутым; быть побеждённым’
Якутский → Русский
суул=
см. суулун = II.
сууллар=
побуд. от суулун =; тиити сууллар = валить дерево; былааһы сууллар = свергнуть власть.
суулун=
I см. сууйулун =.
II падать, валиться; тиит сууллубут дерево упало; хайа сууллубут гора обвалилась.
Якутский → Английский
суул=, суулун=
v. to fall down
Еще переводы: