Якутские буквы:

Якутский → Якутский

суураллымтыа

  1. даҕ. Туохха эмэ дөбөҥнүк, кэбэҕэстик суураллар дьоҕурдаах. ☉ Легко растворяющийся, быстрорастворимый
    Бура — үрүҥ кристаллическай бороһуок, ууга суураллымтыа. ХОДь
    Сөҥүүттэн үөскээбит боруодалар кэбэҕэстик суураллымтыалар. ДНА СХБКК
    Нөҥүө сылыгар Ньукулай хоруутун дириҥэтэн, кэҥэтэн биэрбитэ. Суураллымтыа буордаах сиригэр күһүн сиэрдийэнэн ытыыстаабыта. ВМП УСС
  2. аат суолт. Туох эмэ убаҕаска суураллар дьоҕура, кыаҕа. ☉ Растворимость
    Гаастар ууга суураллымтыалара температура үрдээһинигэр мөлтүүр. КДМ Х

Еще переводы:

растворимый

растворимый (Русский → Якутский)

прил. суураллымтыа, суураллар; растворимые вещества суураллымтыа веществолар.

растворимость

растворимость (Русский → Якутский)

ж. суураллымтыата.

декантация

декантация (Русский → Якутский)

декантация (булкудаһыгы сө-нөрдөн баран убаҕаһын сүөкээн хойуутун хаалларыы, кытаанах веществоларын араарыы, олору уунан сайҕаан ырааһырдыы, суураллымтыа чааһын суурайаи ылыы.)

Категория: Химия
едкие щелочи

едкие щелочи (Русский → Якутский)

хабархай солохтор (солохтоох металлар ууга үчүгэйдик суураллымтыа гидроокистара. Холобур, хабархай натр. Бу солохтор киһи тириитий сииллэр (бааһырдаллар). Сэрэниллиэхтээх.)

Категория: Химия
сииҥкэлээ

сииҥкэлээ (Якутский → Якутский)

туохт. Сииҥкэнэн кырааскалаа. ☉ Подсинить, подкрасить что-л. синькой
Урут таҥаһы сииҥкэлээри ультрамарин диэн ууга суураллымтыата суох …… пигмени тутталлар этэ. ХОДь

каломель, хлорид ртути

каломель, хлорид ртути (Русский → Якутский)

каломель, у рту у т хлорида (хлордаах уртуут (минерал): хлор икки атома уртуут икки атомын кытта холбоспута — Hg2Cl2. Кристала өҥө суох, солохтортон хараарар ууга соччо суураллыбат, айылҕаҕа уртууттаах минерал быһыытынан дэҥҥэ көстөр. Органическай реакцияны тургэтэтээччи (катализатор) быһыытынан туһаныллар. Уртуут хлоридын сүлүмэ (сулема) диэн атын көрүнэ ууга суураллымтыа уонна күүстээх дьаат — HgCl2.)

Категория: Химия
иониты, ионообменники

иониты, ионообменники (Русский → Якутский)

иониттар (кытаанах туруктаах уонна ууга, органическай суурайааччыларга суураллымтыата суох эрээри электроликка тубэстэхтэринэ ионнарын атастаһар веществолар эбэтэр матырыйааллар. Эмп, аһылык промышленноЬыгар, гидрометаллургией, анаалыстыыр химияҕа туһаныллаллар.)

Категория: Обогащение полезных ископаемых
үрдээһин

үрдээһин (Якутский → Якутский)

аат.
1. Улаатан, үрдээн иһии (хол., сыана, дохуот). ☉ Постепенное увеличение, повышение чего-л. (напр., цены, дохода)
Үлэ төлөбүрүн быһыытынан ылыллар дохуот үрдээһинин тэҥинэн туттуу уопсастыбаннай пуондалара лаппа кэҥиэхтэрэ. СГПТ
Үлэ оҥорумтуотун үрдээһинэ — киһи аймах олоҕун туруга сайдыытын биир туоһута. ТХЭ
Биир сүөһү ортотунан сыанаҕа туруута үрдээһиниттэн, сүөһүнү иитии уонна уотуу суолтатын өйдүөххэ сөп. ҮБНьТ
2. Үрдүк дуоһунаска талыллыы, ананыы. ☉ Переход на более высокую должность, повышение в должности, рост (карьерный)
Николай Иванович үрдээһин туһунан санаабакка да сырыттаҕына, аны хонтуора үлэһитэ буолбутун туһунан сурах тиийэн кэллэ. «ХС»
Үлэҕэ үрдээһин манан аҕай дьыала буолбатаҕа биллэр. ПАК
3. Итийэн өрө тахсыы, улаатыы (хол., кыраадыс, хаан баттааһына). ☉ Повышение (температуры, давления)
Салгын кыраадыһа сайынын үрдээһинигэр уонна кыһынын намтааһыныгар кыыл организма сөп түбэһэ үөрэммит. КИиКСА
Хаан баттааһына үрдээһинин ситиһиилээхтик эмтиэххэ сөп диэн дакаастаабыттара. ЭБЭДьА
Гаастар ууга суураллымтыалара кыраадыс үрдээһинигэр мөлтүүр. КДМ Х