несов. разг. (сходить, выходить) түс, таҕыс; ссаживаться с парохода борокуоттан түс.

спешка, поспешность; торопливость || торопливый; тиэтэл киһи торопливый человек; тиэтэлинэн сырыт ; сходить куда-л. второпях.

сходить с места, отодвигаться; сторониться; уҥа диэки халбарый= сдвинуться вправо; мэһэйдээмэ , халбарый не мешай, посторонись.

I подвижн. от былтай= ходить, выставляя широкое скуластое лицо.
II диал. сворачивать, сходить с дороги.

1) сходить с ума, помешаться; 2) буйно, дико вести себя; шумно озорничать.

туохт., кэпс. Биэчэргэ бар, биэчэргэ сырыт. ☉ Сходить на вечер, посетить вечер. Кыыһа мааҕын биэчэрдээбитэ
□ Оонньооботоҕуна утуйбат, Биэчэрдээбэтэҕинэ тэһийбэт. А. Софронов

I
кырый I диэнтэн бэй
туһ. Кыптыыйы билбэт буолан Кырыммата буолуо дуо? П. Тобуруокап
Алҕас хайа тардан оҕону бааһырдыбат наадатыгар ийэ тыҥыраҕын өрүү кырыныахтаах. Дьиэ к. Бары баттахпытын кырынныбыт, бириэйдэннибит. «ХС»
II
туохт. Ханна эрэ тиийэн баран төннөн кэл. ☉ Сходить или съездить туда и обратно, сходить в два конца
Бачча ыраах сиргэ ыйга иккитэ кырынан кыайан сылдьыам суоҕа. Н. Якутскай
Таня, хаста да кырынан, омурҕан чэйин уутун саннынан таһар. Дьүөгэ Ааныстыырап
От-мас тиэйэр тыраахтардар күҥҥэ биирдэ эрэ кырыналлар. «Кыым»
ср. п.-монг. гари, халх., бур. хари ‘возвращаться, вернуться, уезжать обратно’

конский волос (хвостовой) || волосяной; сылгы кыла конский волос; кыл түү щетина; кыл өтүү волосяная верёвка (для привязывания клади) # балык сиһин кыла передний спинной плавник (рыбы); кыл мүччү насилу, едва-едва; кыл тыынынан мигом, очень быстро (напр. сходить, съездить); кыл үөн зоол. волосатик.

туохт. Быаҥ-туһаҕыҥ холкутаан, босхо баран, хамсаа, халбарыйан, сулбуруйан түс (хол., ыҥыыры этэргэ). ☉ Сходить с места, съезжать, сползать (напр., о седле)
Сыыры түһэн истэҕинэ, ыҥыыра холборуйан, иҥнэри барда, ат онтон эбии тэбиэһирдэ. Д. Таас
Тохтоппутугар, ат хомуута арыый аҕай уһулла сыста, сэдиэлкэтэ холборуйан, моонньугар тиэриллэ түстэ. И. Никифоров
Тохтоо! Холумнарыҥ босхо барбыттар. Сыыр түһүүтүгэр ыҥыырыҥ холборуйуоҕа. «Чолбон»

туохт.
1. Туох эмэ иһиттэн, ортотуттан быган таҕыс. ☉ Выйти, высунуться изнутри чего-л.
Миигин [Манчаарыны] Ахтар буолаарыҥ диэн, Аан дойдуга Алгыс хаалларбатаҕыҥ дуо? Ама мантан ордук, Былтарыйар кыһалҕаттан Быһылааннаах суол баар буолуо дуо? А. Софронов
Биир таба ыстаадаттан Былтарыйан барыа суохтаах. Биир бардаҕына, иккис быстан Ыстаада бары быданыахтаах. С. Данилов
2. түөлбэ. Суолтан туораан биэр, халбарый. ☉ Сворачивать, сходить с дороги, дать кому-л. дорогу
Суолга көлөлөөх дьон көрүстэхтэринэ, биир чэпчэки таһаҕастааҕа былтарыйан биэрэр. СГФ СКТ