прил. 1. сценическэй, сцена; сценическая площадка сценическэй площадка; 2. (принятый на сцене) сценическэй, сценаҕа оонньонор, сцена; сценическое искусство сценическэй искусство; сценическая речь сцена тыла.

сыһ. Ылыннарыылаахтык, дакаастабыллаахтык; киһини чахчы итэҕэтэр гына. ☉ Убедительно; аргументированно
Суруйааччы табыллыбыт айымньыларыгар дьоруойдарын психологиятын дириҥник, бэргэнник арыйан көрдөрөр, кинилэр ис туруктарын итэҕэтиилээхтик ойуулуур. Софр. Данилов
[Г. Колесов] сценическэй искусство бу [уус-уран ааҕыы] көрүҥүн сайыннарыыга дьоһуннаах саҕалааччы буолбутун итэҕэтиилээхтик көрдөрөр. С. Тарасов
Арассыыйа чөмпүйүөнүн итэҕэтиилээхтик хотто. Е. Неймохов

туохт.
1. Үчүгэйдик быспат, хотуппат буол (туттар сэп-сэбиргэл мүлүрүйбүт биитин, өргөһүн этэргэ). ☉ Становиться тупым, тупиться (об острие, о лезвии какого-л. инструмента или оружия)
[Сүөдэр] бастаан утаа хотуура сыппаатаҕына, …… ийэтэ сытыылаан биэрэрэ. П. Аввакумов
2. көсп. Мөлтөө, сымсаа (туох эмэ дьоҥҥо тириэрдэр, дьайар күүһүн туһунан). ☉ Терять остроту, яркую выразительность (напр., о каком-л. мастерстве)
Киһи тылын ылыннарыан олус баҕардаҕына, ардыгар, кыһайбыт курдук, тыла-өһө мөлтөөн, сыппаан хаалааччы. Софр. Данилов
Итинтэн биирэ эмэ табыллыбат түбэлтэтигэр театрализованнай оонньуу, сценическэй көстүү дьоҥҥо тиийиитэ өһүллэн, сыппаан хаалар. К. Уткин
Василий Ойуурускай бөрүөтэ билигин да сыппыы илик. «Кыым»
3. көсп. Мөлтөө, ахсаа (ким эмэ көрөр-истэр, хаамар-сиимэр, өйдүүр дьоҕура). ☉ Слабеть, терять силы, сдавать
«Өй-санаа улам сыппаан иһэр», — диэбитэ эмээхсин. Д. Таас
Ол иһин кини дьэ мөлтөөбүт, Омуна-төлөнө намтаабыт, Сырайдыын-харахтыын сыппаабыт. Күннүк Уурастыырап
4. көсп. Тугу эмэ ситиһиэххин, муҥутахсыйан, бытааран, мөлтөөн биэр. ☉ Проявлять нерешительность, медлительность, упуская возможность достижения желаемой цели
Бэйэм сыппаан, мөлтөөн биэрдим диэн кини улаханнык курутуйа санаата. В. Протодьяконов
Итэҕэһи-быһаҕаһы кытта эйэлэһэр табыллыбат — сыппаан биэрэр табыллыбат, тоҕоостоох түбэлтэҕэ хадьырыһыахха даҕаны наада. «ХС»