Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сыыһа-халты

  1. аат. Алҕас, бутуллуу, сыыһыы. Промах, оплошность, погрешность в действии
    [Мунньахха] оттон тутуу сүрүн боппуруоһа — архитектура бэрт дэҥҥэ таарыллар. Онно да дьалайбакка куоластааһын түмүгэр сыыһа-халты тахсар. Н. Лугинов
    Кэнэҕэс ол-бу сыыһа-халты, аньыы-хара күөрэйэр күннээх буоллаҕына, сүүспүттэн өйүөххүт турдаҕа. Л. Габышев
    Тыйаатыр кэлэктиибэ бэйэтин үлэтигэр сыыһаны-халтыны таһаарар буоллаҕына, эдэр көрөөччү ону бырастыы гыммат, киниэхэ эрэлэ сүтэр. «Кыым»
  2. даҕ. суолт. Олохсуйбут бэрээдэккэ эппиэттээбэт, сөбө суох. Не отвечающий общепринятым нормам, неправильный
    Сыыһа-халты быһыылары сынтарыта этэр Сытыы биилээх тылланаары Сыаналана сылдьыбытым. А. Софронов. Урукку ньыманы туттан, Либераллыы сыыллан, Ыраахтааҕыны сымнатар сыыһа-халты суолтан… Эллэй
  3. сыһ. суолт.
  4. Табар-таппат, таарыйар-таарыйбат икки ардынан, мүччүхаччы. Мимо цели, вслепую
    Бэстилиэтин хаатыгар сыыһа-халты анньыалаата. Амма Аччыгыйа
    Оҕус хоҥуруутун сыыһа-халты харбыалаата. Амма Аччыгыйа
    Ылдьаана сыыһа-халты үктээн, умса-төннө түһэн истэ. Софр. Данилов
    Күөрэгэй сыыһа-халты оҕустаран хотоҥҥо түстэ. Т. Сметанин
  5. Ыксалынан, тиэтэлинэн. Наспех, торопливо
    Сыыһа-халты биир чааскы чэйи иһээт, ойон туран, сонум диэки дьулуруйдум. Амма Аччыгыйа
    Ньыкыы ыстаанын сыыһа-халты анньынаат, иититтэн туппутунан таһырдьа былтас гынаат, төттөрү түстэ. Болот Боотур
    Үлэ кэнниттэн дьиэбэр кэлэн сыыһа-халты аһаат, чугас ыалларбыттан сымыыт ыйыталаһа бардым. Н. Габышев
  6. Түбэһиэх, ылбычча. Наобум, наугад
    [Сеня] утарыта сабыта баттаһан, сыыһа-халты да буоллар эппиэттэһэн испэт. Чахчы билэрин да сатаан тута кэпсээбэт. Н. Лугинов
    Уордайан ону-маны сыыһа-халты саҥаран, аны тылга иҥнэ сылдьыа. Болот Боотур
    Ленин туһунан кыратык даҕаны сыыһа-халты, өйтөн була сатаан, оҥорон көрөн суруйуу ордук харахха быраҕыллааччы. Софр. Данилов
    Сыыһа-халты тутун — сыыһа тутун диэн курдук (көр сыыһа)
    Хата, сыыһа-халты туттан киһи бэйэтин былдьатара дуу? Киһи хараабырайдаан, бука, куттаабат оҕонньоро буолуо этэ [эһэ]. Далан
    Кини [хамандыыр] ким сыыһа-халты туттарын барытын бэлиэтии көрө охсор, сонно ыҥыран ылан көннөртөрөр. Н. Якутскай
    Бэрт кыратык даҕаны сыыһа-халты туттубуппут эбитэ буоллар, ытыалаһыы буолуо эбит, оттон ытыалаһыы буолбута буоллар сиэртибэ тахсара биллэн турар этэ. Эрилик Эристиин. Сыыһа-халты туттар — сыыһа туттар диэн курдук (көр сыыһа). «Адьас айыыга киирбэтэҕиҥ дуо? — дириэктэр кыыһырбыта ааһан, дьиибэлээхтик күлэн ымайда. — Саатар биирдэ эмит, алҕаска, хаһан эмэ сыыһа-халты туттаран?» Н. Лугинов
    Остолобуой айаҕар турааччы эргэ таҥастаах оҕолор: «Ким эмэ бэрсээрэй, биитэр сыыһа-халты туттаран, киирэн тэриэлкэ тобоҕун салаайыкпытый?» — диэн баҕалаах этилэр. Эрилик Эристиин
    Оттон харытыттан харбаппакка сыыһа-халты туттаран куоппут [балыктааһын быраабылатын кэспит] итинтэн аҕыйаҕа суох. «Кыым»

Еще переводы:

мимо

мимо (Русский → Якутский)

нареч
сыыһа, халты

сахсарыҥнас

сахсарыҥнас (Якутский → Якутский)

көр сахсараҥнас I
Кууруссалар сахсарыҥнаһан кэлбиттэрин Тэппэй маһынан сыыһа-халты быраҕаттаан ыыппыта. Далан

ыһыы-тоҕуу

ыһыы-тоҕуу (Якутский → Якутский)

ыс-тох диэнтэн хай
аата. Харчыны сыыһа-халты туттуу, ыһыы-тоҕуу түбэлтэлэрэ тахса сырытта. Дылбаны

аччарыһыы

аччарыһыы (Якутский → Якутский)

аччарыс диэнтэн хай. аата. [Алаа Моҕус] көөһөкөчүйэн кэлэр да, бөҕү хаһар. Таал-Таал эмээхсин ыстанар. Сыыһа-халты харбаһыы, аччарыһыы буолар. Саха фольк.

кыдах-идэх

кыдах-идэх (Якутский → Якутский)

сыһ. Тиэтэйэн, ыксаан сыыһа-халты, тиэрэ-маары (үктэнэн хаамп). Как попало, невпопад, неуклюже, нескладно (двигаться, ходить)
Харалҕай Шлейхер, кыыс хаамыытын түргэнигэр киэптэтэ быһыытыйан, кыдах-идэх үктэммитэ. Суорун Омоллоон

сабыһыннар

сабыһыннар (Якутский → Якутский)

сабыһын 1-3 диэнтэн дьаһ
туһ. Полковник хааһын сабыһыннарбыта, …… саллааты чинчилиирдии көрбөхтөөбүтэ. В. Протодьяконов
Бу киһи сыыһа-халты да тылластахха, наһаа мөҕөн, сабыһыннаран барыа суох көрүҥнээх. У. Нуолур

тэллэрэҥнээ

тэллэрэҥнээ (Якутский → Якутский)

тэллэрий диэнтэн б
тэҥ. көстүү. [Тоҥхоорой Бааска] сыыһа-халты үктэнэн утары тэллэрэҥнээн кэллэ. Болот Боотур
[Ыт оҕото] от быыһынан сүүрэн тэллэрэҥнээн иһэн, сыт ылбыта, чуҥнаан турбута. И. Федосеев

бурҕаппахтаа

бурҕаппахтаа (Якутский → Якутский)

бурҕат диэнтэн тиэт
көрүҥ. Буорах эстэрин курдук, сахсархай Маҥан күлү бурҕаппахтаан, уот буһурҕаамахтаан ылла, сырдьыгыныы тыаһаата. В. Яковлев. Сымыйаччылыа киирдэҕинэ Сыыһа-халты көрө-көрө, Көлөһүнүн ньиккиринэн Күөһүн-аһын өрө-өрө, Чалбаҕы булкуйбахтыыр, Куоппаһы бурҕаппахтыыр.К. Туйаарыскай

дайбаталаа

дайбаталаа (Якутский → Якутский)

дайбат диэнтэн төхт
көрүҥ. Аанчык тайаарыччы дайбаталаан ааһа турда. Амма Аччыгыйа
[Ольга] күн уотугар харааччы сиэппит илиилэрин түргэн-түргэнник дайбаталыыр. Л. Попов
Бааска, буолунайа киирэн, сыыһа-халты дайбаталаан барбыта. В. Яковлев

мааһарыс гын

мааһарыс гын (Якутский → Якутский)

мааһарый диэнтэн көстө түһүү. Лааһар мааһарыс гына тура биэрбитэ уонна ыстакааннаах арыгыны өрө тутан туран алҕаабыта. Далан
Мотоос ыскамыайка хаачыгырыар диэри иэҕэҥнээн ылаат, турда, сэлээппэтин оройугар сыыһа-халты уурунна уонна саҥата суох мааһарыс гынна. И. Гоголев