Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сыыһыр

туохт.
1. Бөхтөөх, сыыстаах буол, киртий. Загрязняться, засоряться. Тулалыыр эйгэбит сыыһырдаҕына тыынар тыыннаах эмиэ ордубатыгар тиийэр
Ууну туһаныы сокуонун төрүттэригэр уу киртийбэтин, сыыһырбатын уонна уолбатын диэн харыстыыр аналлаах быраабылалар көрүллэллэр. СГПТ
2. Атын туһата, көдьүүһэ суоҕунан туол (хол., сыыс отунан, сыыс тылынан). Изобиловать чем-л. лишним, ненужным, бесполезным
Ханнык да тыл сыыһырбатах, Бэйэтинэн буолуон баҕалаахпын. И. Федосеев
Моркуобу биир сиргэ хас да сыл ыһа турдахха, пуочуба сыыс отунан сыыһырыыта ордук улаатар. КММ ОК

Якутский → Русский

сыыһыр=

1) покрываться сором, мусором; засоряться; муоста сыыпырбыт на полу намусорено; 2) зарастать сорняками; ыһыы сирэ сыыпырбыт посевные площади заросли сорняками.


Еще переводы:

засориться

засориться (Русский → Якутский)

сов. сыыһыр.

загрязниться

загрязниться (Русский → Якутский)

сов. что киртнй, сыыһыр.

засоряет

засоряет (Русский → Якутский)

гл
сыыһырдар

засоряется

засоряется (Русский → Якутский)

гл
сыыһырар

сорит

сорит (Русский → Якутский)

гл
сыыһырдар

бөҕүр

бөҕүр (Якутский → Якутский)

туохт., кэпс. Бөх буол, бөхтөн. Замусориться, загрязняться. Дьиэ таһа ыраастамматаҕа өр буолбут, наһаа бөҕүрбүт. Тэҥн. сыыһыр

саппаҕырыы

саппаҕырыы (Якутский → Якутский)

саппаҕыр диэнтэн хай
аата. Итинник дойҕохтооһун арай хараҕы сыыһырдар, өйү-санааны сутуйар, өй саппаҕырыытын бэргэтэр. В. Ленин (тылб.)

сыыһырт

сыыһырт (Якутский → Якутский)

  1. сыыһыр диэнтэн дьаһ. туһ. Дьэ эһиги ону-маны чүүччэйэн, дьиэни сыыһырдан көрүҥ эрэ! Күннүк Уурастыырап
    Кыра кииһилэ хара буора суох балаһаҕа үүнэр, клевер ыһыллыбыт хонуутун элбэхтик сыыһырдар. КПЫ
    Өрүстэринэн маһы уһаарыы ардыгар эмиэ ууну улаханнык сыыһырдар, буортулуур. «ХС»
  2. көсп. Сыыс тылы хойуутук тутун. Употреблять много ненужных, лишних слов
    Үчүгэй тылбаас тылы байытар, оттон куһаҕан тылбаас тылы сыыһырдар, дьүдьэтэр, буортулуур. Софр. Данилов
    Уопсай тылдьыттарга түөлбэ тыллары тумнуу литературнай лиэксикэни сыыһырдыбат туһуттан оҥоһуллар. АПС СЛ
    Бэчээт, араадьыйа уонна телевидение үлэһиттэрэ тылы сыыһырдыбакка таба туттууну пропагандалааһыннара бэйэлэрин тустаах эбээһинэстэрэ буолар. «ХС»
буортулаа

буортулаа (Якутский → Якутский)

туохт. Буорту гын. Испортить
Күнү быстах былыт күлүктүүр, буочука мүөтү ньуоска сымала буортулуур. Амма Аччыгыйа
Үчүгэй тылбаас тылы байытар, оттон куһаҕан тылбаас тылы сыыһырдар, дьүдьэтэр, буортулуур. Софр. Данилов
«Хаарыан тириини буортулаабыккын. Баһын ытар куолу... Көп барахсан эбит»,— диэтэ оҕонньор, тииҥ көхсүн түүтүн икки эрбэҕинэн силэйэ баттаан, үрэн көрөкөрө. Л. Попов

дьүдьэт

дьүдьэт (Якутский → Якутский)

дьүдьэй диэнтэн дьаһ
туһ. Үчүгэй тылбаас тылы байытар, оттон куһаҕан тылбаас тылы сыыһырдар, дьүдьэтэр, буортулуур. Софр. Данилов
Күннэтэ аайы сэмээр оробуочайдар олохторун дьүдьэтэн, бууну оҥорторор баҕаттан тойоттор кистэлэҥ дьаһаллары ылыналлар. Н. Якутскай
Үрэх, өрүс ото соҕоон, сахсархай, сүөһүнү дьүдьэтэр, оттон алаас ото үүттүгэннээх, чиҥ-чаҥ, сүөһүнү төлөһүтэр диэн буолар. КНЗ СПДьНь