образн. 1) быть, казаться очень пушистым, рыхлым и лёгким; сэксэйбит бугул лёгкая рыхлая копна; 2) иметь пышную шерсть и небольшое тельце (о мелких животных); иметь пышное оперение и небольшое тельце (о птицах).
Якутский → Русский
сэксэй=
Якутский → Якутский
сэксэй
дьүһ. туохт.
1. Сахсархай, чэпчэки көстүүлээх буол. ☉ Быть, казаться невесомым и легковесным
Ойуу Нэлэкэ тохтуу түспүтэ, сэксэйбит убаҕас бытыгын имэринэн ылбыта. Далан
Өкөгөр тиит анныгар хардаҥ от сэксэйэн сытар. А. Фёдоров
2. Ыр, дьүдьэх буол, куура хат. ☉ Высохнуть, стать худощавым; увянуть, состариться
Оҕонньор эрэйдээх, уопсайынан, аныаха диэри тиҥ курдук сылдьыбыт бэйэтэ, сэксэйэн, чэпчээн уонна өссө кута-сүрэ тостубукка дылы буолбут. Н. Лугинов
Көрөрүм мин төрүөхпүттэн — Күөдьүйээт умуллар саһарҕаны, Сэксэйэ кырдьыбыт сибэккиттэн Сэбирдэх тамныырын — кутурҕаны. В. Потапова
3. Сыраласпакка чэпчэкитик хамсан. ☉ Двигаться с лёгкостью, не прилагая усилий
Ньэлчэкэ туран ыт курдук кулубатын кэнниттэн айаннаан сэксэйэр. Далан
Лукич харабылы мүччү түстэ, суолтан туораан, тыа быыһынан, хуутар диэки сэксэйэ сиэллэ. М. Шолохов (тылб.)
ср. кирг. сэксэй ‘трястись, колебаться, развеваться (о волосах)’, алт. сексей ‘иметь важный, независимый вид, изумлённо выпучиться (о глазах)’, монг. сэгсийх, калм. сегси ‘становиться дыбом, торчать (о волосах)’
Еще переводы: