Якутские буквы:

Якутский → Якутский

дыгыйыы

дыгый диэнтэн хай
аата. Сарсыардааҥҥы ыраас салгыҥҥа хааман дыгыйыы, сиэлэн сэксэйии, этихааны чэбдигирдии - бэйэтэ бэртээхэй эмп, санаа дуоһуйуута. «Кыым»

дыгый

дьүһ. туохт. Түргэн-түргэнник чэпчэки-чэпчэкитик үктэн. ☉ Легко и быстро переступать ногами
Өрүүсэ болуоту үрдүнэн сүүрэн дыгыйан иһэн эмискэ бокус гына түстэ. А. Софронов
Дьахтар, чэпчэки-чэпчэкитик үктэммэхтээн, утары сүүрэн дыгыйан кэллэ. Софр. Данилов
Улаанчыга [ата] эрэйдээх бэрт чэпчэкитик айаннаан дыгыйан иһээхтээбитэ. «Чолбон». Тэҥн. дыбдый, сыбдый

Якутский → Русский

дыгый=

ходить грациозно; кыыс дыгыйан иһэр девушка идёт грациозной лёгкой походкой.

Еще переводы:

дыгыс

дыгыс (Якутский → Якутский)

дыгый диэнтэн холб. туһ. Маайыстаах Өкүлүүн утары сырсан дыгыһан кэлбиттэрэ. И. Сысолятин

дыгылдьый

дыгылдьый (Якутский → Якутский)

дыгый диэнтэн арыт
көстүү. Сотору Бааска кураанах дыгылдьыйан кэлбитэ. Далан
Унаараба адьас эдэригэр түһэн, кыыс оҕо курдук дыгылдьыйара. Софр. Данилов

дыгыйбахтаа

дыгыйбахтаа (Якутский → Якутский)

дыгый диэнтэн тиэт
көрүҥ. Кыыс сырыынньа сирдэргэ дьиэрэҥкэйдээн ыла-ыла, дыгыйбахтаан истэ. Софр. Данилов
Вика дьиэрэҥкэй тэбэн барыахтыы дыгыйбахтаан арыы дьиэтигэр баран иһэр. Э. Соколов

үөкэрдээ

үөкэрдээ (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Чөм-чөм үктэнэн, чэпчэкитик дыгыйан хаамп. ☉ Ступать легко и грациозно
Үөкэрдиирим оҕотун Үстээҕиттэн үлэспитим, Алардыырым оҕотун Алталааҕыттан анаммытым. П. Ойуунускай

бокус гын

бокус гын (Якутский → Якутский)

туохт. Атаххын сүһүөҕүнэн эмискэ токутан ыл. ☉ Резко согнуть ноги в коленях. Туран истэҕинэ сүһүөҕэ бокус гынна. Хааман иһэн бокус гынан ылла
□ Өрүүсэ болуоту үрдүнэн сүүрэн дыгыйан иһэн, эмискэ бокус гына түстэ. А. Сыромятникова

дыгырый

дыгырый (Якутский → Якутский)

туохт. Сип-синньигэс атаххынан дыгыйа үктэнэн сыҕарый (кыра үөн-көйүүр туһунан). ☉ Двигаться легко и быстро, часто перебирая тоненькими ножками (о насекомых)
[Сахсырҕа] түннүк тааһын кыйа сүүрэн дыгырыйан иһэн өрө көтөн ылыталыыр. Н. Якутскай

дыбдый

дыбдый (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт. Чугас-чугас үктэнэн, чэпчэкитик уонна түргэнник хаамп, сүүр. ☉ Ходить, бегать легко и быстро, часто перебирая ногами
Мачайар Баһылай оргууй аҕай сыбдыйан туран тойонноох диэки хааман дыбдыйан тиийбит. Саха фольк. Трынкин хаарга уйдаран хааман дыбдыйан кэллэ. С. Дадаскинов
«Бу ырыган кырса дыбдыйбыт», - диир аҕам. ИИА КК. Тэҥн. дыгый, сыбдый

дьэ быһа

дьэ быһа (Якутский → Якутский)

саҥа алл. сыһыан холб. Кэпсэтээччи этиитин кытта эмоциональнайдык сөбүлэһиини, кинини бигэргэтиини көрдөрөр. ☉ Выражает эмоциональное согласие, подтверждение слов собеседника (да, и не говори)
- Дуня үҥкүүһүт кыыс эбит. - Дьэ быһа, дыгыйан түһэн сүрдээх.  Дьэ быһа! Эн, тоҕойум, оттон биир тыйыс санаалаах инигин? «ХС»
«Дьэ быһа, этимэ даҕаны», - хомойо истибит, хом түспүт куолаһынан Алааппыйа эттэ. В. Протодьяконов

күөнэ

күөнэ (Якутский → Якутский)

даҕ., эргэр. Өлбөөркөй. ☉ Тусклый, неяркий
Аал уот иччитэ Күөнэ көҕөччөр, Көмүс ураанньык, Хахай саҕынньах, Хатан Тэмиэрийэ, Алтан баһырҕас, Аан-Уххан тойону …… Амарахсытар астара [арыгы] буолла. Өксөкүлээх Өлөксөй
«Сындалҕаннаах сырыыбыт сатаныа буоллаҕына, күөнэ маҥан түөрэхпит тэхтиргэ тэптэримэ», — диэт, [Дыгыйа удаҕан] хамыйаҕы күөрэччи быраҕан кыыратта. Болот Боотур

лыҥкынат

лыҥкынат (Якутский → Якутский)

туохт.
1.
лыҥкынаа 1 диэнтэн дьаһ. туһ. Баксаал куолакалын үстэ охсон лыҥкынаттылар. Н. Якутскай
2. Лыҥкыначчы тыаһаа, саҥар. ☉ Издавать звон, звенящие звуки; говорить, петь приятным звонким голосом
Эркин чаһыта киэһээҥҥи тоҕус чааһы охсон лыҥкынаппыта. Л. Попов
Кини бэйэлээх [Дыгый удаҕан] нуһарыҥныы нуоҕайа сылдьан көмүс чуораан күөмэйинэн ыллаан лыҥкынатар. Амма Аччыгыйа
Чэрэлийэр дьэҥкэтик, ып-ыраастык күлэн лыҥкынатта. И. Гоголев