көр сэнньэлэс
[Уолаттар] паартаҕа бииргэ олороллор, ханна баҕарар бииргэ сэнньилиһэн тахсааччылар. Далан
Ыттар барахсаттар кулгаахтарын ньылатан, кутуруктарын субурутан сүүрэн сэнньилиһэллэрин көрүөххэ олус кэрэ. Т. Сметанин
Уоллаах ыт сэнньилиспитинэн дьиэлэригэр кэлбиттэрэ. «ХС»

көр сэнньэлэс
Уонча сыл саас, күһүн тутуу, от үлэтиттэн босхолотон, холкуос огурунуома дьахтардыын сэмдэлиһэн, Баһыкка бурдук ыһыытыгар, хомууругар үлэлээбитэ. Софр. Данилов
Сордоох! Ити Дьокуускайга мунньахха киирэн аҕыйахтыы хонукка сэмдэлиһэр атастаргын биитэр манна илэ-сала көтөр дьонноргун доҕотторум дии саныыгын дуо? Софр. Данилов
Хайыы, субу сэмдэлиһэн иһэллэр эбит дуу? «ХС»

сэнньэлэс диэн курдук
Сири аннынан сибигиһинэрбитин, Силлиэни кытта сэндэлиһэрбитин, Билэллэрин, билбэттэрин, биттэригэр киллэрэллэрин Элиэтээн эмиэ иһиллэтиэххэ, Суортан кытта суратыахха. С. Васильев
[Үчүгээйэп кыыһын:] Ити Чокуурабы кытта олус сэндэлиһэр үһүгүн. Кини кэргэннээх буолбат дуо? С. Ефремов
Сири-дойдуну сиҥнэри ытыйбыт силлиэ тыал [оҕо хотойу] ситэ кэбэн ылан сирдьит буолан сэндэлиһэн кэбистэ. Эрилик Эристиин

туохт.
1. Өр туран чиҥээ, ыараа, тимирчи түс. ☉ Спрессоваться, уплотниться, осесть (от времени)
Сииктээх кумах дьиппинийбитигэр үктэнэн, аттар холкутуйдулар, хаамыы дьоруонан бадьаралаатылар. Л. Попов
Күнүһүн бөһүккэй хаар түүнүн дьиппинийэ тоҥор, үрдэ чараас мууһунан хаҕылыйар. И. Федосеев
Икки хонон баран тууһаммыт укуруоп дьиппинийэр. Оччоҕо иһити өссө толору симэн баран кытаанахтык хаппахтанар. ФНС ОАҮүС
2. Ууну иҥэринэн тэний, тыылын, онон быыһа-арда суох буол (мас оҥоһуктар тустарынан). ☉ Впитав влагу, увеличиться в объеме, стать объемным, уплотниться (о деревянных предметах). Уһаат дьиппинийбит. Тыыбыт дьиппинийэн уу киирбэт буолбут
3. көсп. Тугу эмэ сөбүлээбэккэ искэр хаатыйалан, саҥата суох буол, ыараа. ☉ Замыкаться в себе, погружаться в молчание, стать угрюмым, мрачным
Кини мунна, сэҥийэтэ, хайдах эрэ уһуктана түһэн, хаана ыараан, дьиппинийэн олордо. А. Федоров. Кини ыар санаа баттаабытыныы сыарҕатыгар иҥнэри түспүт, дьиппинийбит. А. Сыромятникова
Пьер буоллаҕына быстах-остох тылы кыбытан биэрэ-биэрэ, бэйэтин санаатыгар ылларбыт быһыынан, дьэбирдик дьиппинийэн кэбиһэр. Л. Толстой (тылб.)
4. көсп. Хараҥаран, туох да көстүбэт, саба баттаммыт курдук буол. ☉ Становиться непроницаемо темным
Хайа улаҕатынааҕы кыараҕас дүөдэ уҥуоруттан саҕаланан барар халыҥ тыа, тугу да иһирдьэ киллэриэ суохха айылаах дьиппинийэ барыйан турар. Амма Аччыгыйа
Күһүҥҥү түүн ханан да быыһахайаҕаһа суох, ыас хара эркин буолан дьиппинийэн турар. Н. Якутскай
Ый буоллаҕына алаас ньуурун бүтүннүүтүн туналыччы сырдатан иһэн, …… адаархай былыт быыһыгар киирэн барбыта, сир-дойду эмиэ улам-улам дьиппинийэ хараҥарбыта. Д. Таас
◊ Дьиппинийиэҕинэн дьиппинийбит - олус дьиппинийбит, сөҥүдүйбүт (ыар санааттан). ☉ Стать чрезмерно угрюмым, мрачным (от тяжких дум)
Бииктэр дьиппинийиэҕинэн дьиппинийэн олордо. Аһаҕастык көрбүт киэҥ харахтара кырыыланнылар, сыҥааҕын этэ күүрэн таҕыста, уостара ыбыстылар. Л. Попов
- Хайа, бу туохха бары бачча сэнньэлэстигит? - Сабардам аттаахтар кэлбиттэригэр, дьиппинийиэҕинэн дьиппинийэн туран нүһэрдик ыйытта. Болот Боотур
[Тыыга уу киирэн тимирээри сырыттаҕына] Миитэрэй аны олус наҕылыгар түстэ: тыытын икки биттэҕиттэн тутуһан дьиппинийиэҕинэн дьиппинийэн баран, хамсаабакка олорунан кэбистэ. Н. Заболоцкай