Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сүгэлээ

туохт. Кимиэхэ эмэ сүгэтэ биэр. ☉ Давать кому-л. топор, наделять, снабжать кого-л. топором
Сэттэ ыалы биир сүгэлээбит диэбиккэ дылы (өс хоһ.). Былыр Чачыгыр Таас ойууну Үөһээ, чохороон сүгэлээн, Улуу Кудаҥса уоттаах чолбону Суордара таһаарбыта үһү. П. Тобуруокап

Якутский → Русский

сүгэлээ=

1) снабжать топором кого-л.; давать топор кому-л.; 2) разг. рубить топором (обычно то, что не следовало бы).

Еще переводы:

сүгэлэн=

сүгэлэн= (Якутский → Русский)

возвр. от сүгэлээ =; сытыы сүгэлэн = иметь острый топор; күөнэххэ сүгэлэммиккэ дылы погов. как на малька с топором (соотв. из пушки по воробьям).

сахалар

сахалар (Якутский → Якутский)

аат., э. ахс. Саха Өрөспүүбүлүкэтин төрүт олохтоох сүрүн норуота; ол норуот дьоно. ☉ Народ, составляющий основное коренное население Республики Саха (Якутия), якуты
Сахалар төрүттэрэ, соҕуруу итии сиртэн кэлэн, хабдьыны аан маҥнай манна көрөн, бэлэм ааты ылыммыттара. Н. Заболоцкай
Сахаларга баар сэһэн …… Былыр Чачыгыр Таас ойууну Үөһэ чохороон сүгэлээн, Улуу Кудаҥса уоттаах чолбону суордара таһаарбыта үһү. П. Тулааһынап

суордар

суордар (Якутский → Якутский)

суор I диэнтэн дьаһ
туһ. Сахаларга баар сэһэн «Былыр Чачыгыр Таас ойууну Үөһээ, чохороон сүгэлээн, Улуу Кудаҥса уоттаах чолбону Суордара таһаарбыта үһү» — диэн. П. Тобуруокап
[Буулан] саҥа дьиэ киил маһын суордара, Атыылаан, харчытын ол уктар. Санаабар, мэҥ санаа суордара Буоланнар, көтөллөр олуктар. Р. Баҕатаайыскай

хоруур

хоруур (Якутский → Якутский)

аат. Тугу эмэ хоруйарга, кыһыйарга аналлаах сүгэлии быһыылаах, ук устатынан туруору олордуллар тимир тэрил. ☉ Железный скребок в виде лопаты
Улам-улам сыл аайы бурдугу ыһар буолбуттар да, барыта өргө дылы хоруурунан хоруйан ыһаллара үһү. Саха фольк. Дулҕаны мас хоруудаларга сытыы биилээх хоруурунан туран эрэн кырбаан курдурҕаталлар, сүгэнэн кырбыырдааҕар ордук эбит. «ХС»
ср. п.-монг. харуҕур ‘рубанок’