Якутские буквы:

Якутский → Русский

сүлүүдэ

слюда || слюдяной; сүлүүдэ түннүк слюдяное окошко.

Якутский → Якутский

сүлүүдэ

аат. Сиртэн хостонор тус-туспа араҥаланар дьэҥкир минерал. ☉ Слюда
Сүлүүдэни булбут булчут Виктор Иванович Захаров этэ. Кинини кэлин саха сүлүүдэтин бастакы арыйааччы диэн ааттаабыттара. И. Данилов
Оччолорго сүлүүдэни сороҕор саха өстүөкүлэтэ диэн ааттыыр эбиттэр. АЛА КК
Өрөспүүбүлүкэ алмааһа, кыһыл көмүһэ, хорҕолдьуна, сүлүүдэтэ, түүлээҕэ дойдубут чэчирии сайдыытыгар боччумнаах кылаат буолар. ФММ ДьКС
Сэрии саҕаланарын кытта Карелияҕа сүлүүдэни хостооһун тохтообута. «ХС»

Еще переводы:

слюда

слюда (Русский → Якутский)

ж. сүлүүдэ.

слюда

слюда (Русский → Якутский)

сущ
(мн. ч. нет)
сүлүүдэ (дьэҥкир өҥнөөх. минерал, араҥаланан үөскүүр)

килэбир-халабыр

килэбир-халабыр (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэн сүүрэлэс (харах туһунан). ☉ Бегающий, подвижный (о глазах)
Килэбир-халабыр хараҕа тугу эрэ чинчилиир курдук. — [Абааһы кыыһа] сүүһүн хаба ортотугар соҕотох сүлүүдэ түннүгүн курдук килэбир-халабыр харахтаах үһү. ПЭК ОНЛЯ II

ньүөгү

ньүөгү (Якутский → Якутский)

даҕ., поэт. Быйаҥнаах, уйгулаах, үтүөкэн. ☉ Богатый, изобильный
Бу, охтон бараммат Уһун дьылҕан мастаах, Уолан көҕүрээбэт Ыраас сүлүүдэ уулаах, отохсуйбат От ньүөгү кырыстаах Орто дугуй буор ийэ дойду. С. Васильев

сулууда

сулууда (Якутский → Якутский)

көр сүлүүдэ
[Бухатыыр дьиэтэ] Тула көрдөххө — Тоҕус уон сиринэн Тобулута охсон оҥорбут Сулууда таас түннүктээх эбит. Суорун Омоллоон
[Кулун Куллустуурдаах] күндү сулууда таас түннүктэрин [тыал] көҥүтэ сынньан барда. ТТИГ КХКК

тупсарылын

тупсарылын (Якутский → Якутский)

тупсар диэнтэн атын
туһ. Киһи көрүөр Килбиэннээх буоллун диэн, Сүлүүдэ тааһынан Сүрэ тупсарыллыбыт. П. Ойуунускай
Саха тылын оскуолаҕа үөрэтии сылтан сыл аайы сайдан, тупсарыллан иһэр. ННН СТМО
Оттонор ходуһалар сылын ахсын тупсарыллан иһиэхтэрин наада. «Кыым»

тырыыппай

тырыыппай (Якутский → Якутский)

аат. Туох эмэ ньууругар ойо, хайа быһыы, оннук быһан ойуу оҥоруу. ☉ Царапина, полоска на поверхности чего-л., сделанная каким-л. острым предметом. Отуу остуолугар тырыыппай ойуулары оҥорбут
□ Дьураа, баттааһын, тырыыппай, ойо быһыы, аннынан сүлүүдэ тутуу. НБФ-МУу СОБ

силикаты

силикаты (Русский → Якутский)

силикаттар (кремнеземнаах (кремний биир атома кислород икки атомын кытта холбоһуга) минерал холбоһуктар уопсай ааттара. С. айылҕаҕа олус тарҕаммыттар (сир кытаанах хаҕын маассатыттан 3/4 ылаллар). Айылҕаҕа С-тартан кварц, хонуу шпата, сүлүүдэ ордук элбэх. Сорох сыаналаах минераллар гранат, топаз, изумруд эмиэ С-га киирэллэр. С. промышленноска киэҥник туһаныллаллар. Туой оҥоһуктар, сиэмэн, бетон, асбест о. д. а С-тан састааптаахтар.)

Категория: Химия
баһырхай

баһырхай (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Олус элбэх, улахан. ☉ Многоплановый; чрезмерный
Семен Данилов …… норуоппутун аан дойду дуолан ньууругар таһаарбыт үтүөтэ-өҥөтө баһырхай улахан. П. Аввакумов
Васялар, быһах угун саҕа эрээрилэр, иккиэн баһырхай былааннаахтар. С. Федотов
Баһырхай элбэх таас чох, тимир урудата, апатит, сүлүүдэ ол-бу барыта хоонньоһо, чугас-чугас сыталлар. «ХС»

дьантаар

дьантаар (Якутский → Якутский)

аат. Дьэҥкирэн көстөр саһархай өҥнөөх тааска кубулуйбут түҥ былыргы үйэтээҕи мутукчалаах мас сымалата. ☉ Янтарь
Мин көрдүм арҕаа муора Дьантаар буордаах кытылын, Хотугу Муустаах муора Хараҥарбат халлаанын. С. Данилов
Балтика дьантаардаах биэрэгэр Балыксыт тиийээри тиэтэйэр. М. Ефимов
Тырымныыр үчүгэй толбонноох мыраамар - Тымныылаах Дьааҥыга тулааһын баҕана; Араҥас сүлүүдэ, араҥас таас дьантаар - Өргөдьөй эҥэрин ойуута-дьарҕаата. С. Васильев