Якутские буквы:

Якутский → Якутский

сүҥкэннээхэй

даҕ. Олус сүҥкэн. ☉ Громадный, колоссальный
«Салаҥ киһиттэн хара тыа маһа эрэ ытаабат», – тыл кытта ытамньыйар. Улууканнаах тыл кытта уйадыйар, сүҥкэннээхэй тыл кытта сыналыйар. С. Федотов
Саха норуота сүүһүнэн сыллар усталарыгар оҥорон-чочуйан аҕалбыт сүҥкэннээхэй айымньытыгар Ойуунускай дьиктилээх талаана кыттыспыта. «ХС». «Кыым» хаһыат норуот үөрэҕириитигэр, ыччаты иитиигэ сүҥкэннээхэй оруолун, үтүө үгэстэри сырдаппытын үрдүктүк сыаналыыбыт. «Кыым»

Еще переводы:

дьороҕойдук

дьороҕойдук (Якутский → Якутский)

сыһ. Түргэнник, имигэстик, сымсаҕайдык. ☉ Проворно, быстро, гибко, ловко
Ол буолаат, Дьороҕойдук куустуһа түспүттэр, Хапсаҕайдык хатыйса түспүттэр, Ымсыылаахтык ыксары ылсыбыттар. Өксөкүлээх Өлөксөй
Кыбынан киирбит күөх паапкатыттан массыыҥкаҕа бэчээттэммит кумааҕылары бэрт дьороҕойдук хостоон таһаарда. И. Гоголев
Оттон ити сүҥкэннээхэй тимиринэн бэйэҥ илиигинээҕэр дьороҕойдук туттаҕын. Дьэ бу буолар сатабыл диэн! И. Данилов. Данияр, куруук итинник санньыйбыт курдук сылдьар буолан баран, түргэнник дьороҕойдук үлэлиирэ. Ч.Айтматов (тылб.)

сатабыл

сатабыл (Якутский → Якутский)

  1. аат.
  2. Тугу эмэ үөрэнэн сатыыр буолуу, үөрүйэхтэнии, үөрүйэх. ☉ Умение, навык. «40 ырыатыгар» Күннүк Уурастыырап …… поэтическай дьоҕура, сатабыла улаханнык үүммүтэ. Софр. Данилов
    Булт сырыытын таба хаамыахха, — булка сатабыл быраап. Л. Попов
    Аты сүүрдүү сатабылы эрэйэрэ, ат төһө кыахтаах иһэрин эндэппэккэ билии наада этэ. И. Федосеев
    Сэриигэ ахсаанынан буолбакка, сатабылынан кыайаллар диэн итинниги этэллэрэ буолуо. И. Сосин
    △ Тугу эмэ уһулуччу табан оҥоруу, уһулуччу сатааһын. ☉ Исключительное умение делать что-л., мастерство
    Ити сүҥкэннээхэй улахан сомсор тимиринэн бэйэҥ илиигинээҕэр дьороҕойдук туттаҕын. Дьэ бу буолар сатабыл, ускуустуба диэн! И. Данилов
  3. Туох эмэ ордук табыллар, барыстаах-сүүйүүлээх өттүн булан өйдөөһүн; бэйэ сүүйэр ньыматын өйдөөһүн. ☉ Умение находить удобный, выигрышный для себя способ осуществления, достижения чего-л., сообразительность; хитрость
    Эдэр ыччат олус судургу, быһаччы… Көрдөстүлэр да, ылар эрэллээхтэр. Оннук буолбат. Сатабыл наада: арыт үҥүс, арыт көрдөс, арыт этис, ардыгар, бэл, ньылаҥнас. Н. Габышев
    [Доҕорум] дьоҥҥо биһирэппитэ. Хоһуунунан, эрчиминэн, сатабылынан, тылынан-өһүнэн. Н. Кондаков
    Сэриигэ ахсаанынан буолбакка, сатабылынан кыайаллар диэн итинниги этэллэрэ буолуо. И. Сосин
  4. Туох эмэ сатанар, сөпкө оҥоһуллар ньымата (тардыы ф-гар тут-лар). ☉ Умение делать что-л., владение какими-л. навыками, искусство, мастерство (употр. в притяж. ф.). Кыһын хортуоппуйу харайыы сатабылын булбаппыт
    □ Ыҥырыалар тутуу сатабылыгар да, «кэпсэтэргэ» да кимтэн даҕаны үөрэммэттэр
    Ол кинилэр төрүөхтэриттэн дьоҕурдара. ББЕ З
  5. даҕ. суолт. Туох эмэ ордук табыллар, барыстаах-сүүйүүлээх өттүн булумтуо; сатабыллаах. ☉ Умеющий находить благоприятный способ осуществления чего-л., сметливый, сообразительный, находчивый; хитрый
    Саһылга уруулуу сыстаҕас быһыылаах, Арыынан соппуттуу Ньалҕаардар саҥалаах Киитэрэй Кирисээн Сатабыл киһичээн. Р. Баҕатаайыскай
    Кыстаанык баран, милииссийэҕэ билинэн кэпсээн, буруй-сэмэ боруостаһаары гынар. Сатабыл табаарыс. Н. Габышев
    Туркенич хоодуот уонна сатабыл киһи буолан Марфаны булбута. А. Фадеев (тылб.)
    ◊ Сатабыла суох кэпс. — киһи сатаан өйдөөбөтүн курдук, толоос, сүөргү (хол., кээмэйинэн киһи сүөргүлүөн курдук аһара улахан). ☉ Невероятный, невозможный (напр., по размерам); неприличный. Сатабыла суох улахан. Сатабыла суох элбэх. Сатабыла суох куһаҕан. Сатабыла суох быһыы