v. to be in heat (of animals)
Якутский → Английский
сүүл=
Якутский → Русский
сүүл
период полового возбуждения *(у* * *самцов диких и домашних животных).
Якутский → Якутский
сүүл
I
туохт.
1. Тыһыны сабарга көхтөн, атыырҕаа (сүөһү, кыыл, көтөр атыырын туһунан). ☉ Быть готовым к соитию, возбуждаться (о самцах диких, домашних животных, птиц). Таба, тайах кыһын сүүлэллэр
□ Оҕонньор ханна эрэ куртуйахтар сүүлэр сирдэрин булан туһах ииттэ. Амма Аччыгыйа
Былыргы сахалар кулааһайы күһүн сүүлэр кэмигэр анаан көҥдөй мас оҥостон баран, кулааһайдыы айаатаан ыҥыран ылаллара. «ХС»
Эһэ арҕаҕыттан тахсыаҕыттан барыйбытынан барытынан аһаан сүүлэригэр бэлэмнэнэн сэниэлэнэр. Ыам ыйыгар сүүлэ киирэр. ПАК ЭТ
ср. ойр. сүү, тюрк. сэв ‘любить’, алт. дьүүл ‘сходить с ума’
II
туохт. Халлааны барытын хабан лүһүгүрээ (этиҥ туһунан). ☉ Греметь раскатисто по всему небу, громыхать (о громе)
Тоҥ күөс быстыҥа этиҥ сүүлэн Туох баарын тоҕо тэбээтэ, Уонна уостан, күүһэ эстэн, — Улаҕаа түстэ, күрээтэ. М. Тимофеев
[Кулун Куллустуур] Уһуутаан тыынара, Сүүлэр этиҥ курдук Сүүлэ сытара. ТТИГ КХКК
III
аат. Сүөһү, кыыл, көтөр атыыра тыһытын сабарга көхтөнүүтэ, атыырҕааһына. ☉ Готовность к соитию у самцов диких, домашних животных, птиц, возбуждение
Икки сүүлүн саҕанааҕы атыыр оҕус курдук, [бухатыырдар] лачыгыраһа түстүлэр да, хардарыта кэбисиһэн бардылар. Ньургун Боотур
Куорат тула өттүлэринэн бүлүмүөттэр, сүүлүн саҕанааҕы үгүрүө курдук, күлэн күһүгүрэһэ түстүлэр. Эрилик Эристиин
Сүүлбүт тайах күһүн, сүүлүн кэнниттэн, бэрт кыараҕас сиргэ ньэкээлэнэн турар, ханна да ырааппат. Я. Семёнов
◊ Сүүлэ киирбит — сүүл I диэн курдук
Сүүлэ киирбит кэмигэр, атыыр кыыл этэ киһи сиэбэт гына собоон уонна иик амтаннанан хаалар. Болот Боотур
Сир харатыгар, тайах сүүлэ киирэр кэмигэр, тыаҕа бараары гыммыппын киһим ыыппатаҕа. И. Находкин
Атыыр оҕустар уойуулара сай ортото ситэн, сүүллэрэ от, атырдьах ыйдарыттан саҕалаан киирэр. «Кыым»
ср. ДТС сүл ‘свежесть, сочность’, хак. сүү, алт. дьүүл ‘сходить с ума’
Еще переводы: