сыһ., поэт. Сүөгэй курдук (сөрүүн сүөгэйи иһиигэ тэҥнээн этэргэ тут-лар, хол., сайыҥҥы сөрүүн салгын туһунан этэргэ). ☉ Словно сливки (напр., о летнем прохладном воздухе)
Сүрэҕи нусхатар сөрүүн түүн Сүөгэйдии бөлүөҕэн эргийдэ. Күннүк Уурастыырап
Төрөөбүт айылҕам сайыҥҥы Сөҥ Сүөгэйдии түөспэр киирдэ. Эллэй
Якутский → Якутский
сүөгэйдии
сүөгэйдээ
туохт.
1. Сэппэрээтэринэн үүтү сүүрдэн сүөгэйин араар. ☉ Сепарировать молоко, чтобы отделить сливки. Икки ынахпыт үүтүн барытын сүөгэйдиибит
□ [Ыаллар] сорох үүттэрин Болугур сыаҕар тиэйтэрэн туттаран эрэллэр
Ити сүөгэйдиирдээҕэр быдан ордук буолуохтаах. «Кыым»
2. Туох эмэ аһылыкка кыратык сүөгэйи кутан булкуй (амтанын тупсараары). ☉ Добавлять в какую-л. еду сметану (для улучшения вкуса)
[Ыстапааһа] чорооҥҥо кымыс кутан сүөгэйдээн, ытыйан, Ньукууска аҕалан биэрэр. Күндэ
Кеша биһикки биир улахан миискэҕэ тымныы суораты сүөгэйдээн ньуосканан баһан сиибит. Н. Габышев
Буспут саҥа үргэммит дьэдьэни пиалаҕа кутан сүөгэйдээн бэриллэр. ТИИ ЭОСА
3. көсп. Туох эмэ саамай үчүгэйин, сүмэтин, талыытын арааран ыл. ☉ Отделить от чего-л. самую лучшую, ценную часть
Былыргы саха тимири уһанар буолуоҕуттан ыла, тимир ырааһын сүөгэйдээн ылан оҥорбут токур уһуктаах, биэс чиэппэр уһун биилээх, түөрт чиэппэр уһун мас уктаах тимир хотуурдаах буолара. Сэһэн Боло. Ааспыт олохпут араас өрүттэриттэн сөҥөрдөн, сөргүтэн, сүөгэйдээн көрдөххө, санааны сырдатар син аҕыйаҕа суох түбэлтэлэр буолан ааспыттар эбит диэн сылаас санаалар охсуллан ааһаллар. «Кыым»
4. эргэр. Саха абыычайа: сайын саҕаланыытыгар ыаллар ийэлэрэ тууйаска сүөгэй кутан (төһө төрөөбүт ынахтаахтарыттан көрөн) бэйэ-бэйэлэрин күндүлэһиилэрэ. ☉ Якутский обычай: в начале лета хозяйки угощают друг друга туесками сливок (объём зависит от количества отелившихся коров).
Еще переводы: