гл
сөллөр

гл
төлөрүйэр, сөллөр (тимэх)

гл
арыллар, сөллөр, тэлгэнэр

гл
сөллөр (тимэх)

сөлүөр диэнтэн хай
аата. Сылааҕа арыгы эбилиннэҕинэ сарсыарда төбө ыарыытынан, сүрэх-быар сөлүөрүүтүнэн түмүктэнэрэ мөккүөрэ суох. ЧКС ОДьКИи

возвр. от сүөр = развязываться, отвязываться; быа сөллүбүт верёвка развязалась; ат сөллүбүт конь отвязался # тыла-өһө сөллүбүт у него развязался язык.

даҕ.
1. Кэбэҕэстик өһүллэр, сөллөр. ☉ Легко развязывающийся, расплетающийся. Кэбирэх, өһүллүмтүө таҥас. Судургу өһүллүмтүө баайыы
2. Дөбөҥнүк уһуллар, эрийэн ылыллар (хол., гаайка туһунан этэргэ). ☉ Легко отвинчивающийся, плохо завинченный (напр., о гайке). Үчүгэйдик тардыллыбатах өһүллүмтүө гаайка сылдьар эбит

сов. суугуттан сөлүн; ребёнок распеленался оҕо суугуттан сөллүбүт.

туохт.
1. Төттөрү өһүлүн, босхо бар (быа түмүгүн, туох эмэ баайыытын эбэтэр баайыллыбыты этэргэ). ☉ Развязываться, отвязываться (о чём-л. связанном, привязанном, завязанном)
Онтон тохтуу түһэн этэрбэһин быата сөллүбүтүн баана оҕустаҕа. Амма Аччыгыйа
Арай ытын ыытаары гыммыта аалыгын быарыгын быата өтөр сөллүбэт гына ыйыллан хаалбыт. Далан
Ынаҕа, быата сөллөн, субу муннун буугуната-буугуната өҥүргэстээҕинэн көрөн турар эбит. А. Фёдоров
Кырдьыктаах тыл өһүллүбэт, кытаанах кэлгиэ сөллүбэт. ЧМА СТС СЭ
2. көсп. Мөлтөө-ахсаа, эһин-быһын (күүс, сэниэ туһунан). ☉ Обессиливать, ослабевать, изматываться
Күннэтэ күүһэ сөллүбэт (өһүллүбэт) аты миинэллэр үһү (тааб.: ыскамыайка). Мин даҕаны Сөллөр сүһүөхтээх Сүөһү оҕотобун, Сылайар сындааһыннаах Сылгы уолабын. С. Васильев
Сүһүөҕүм эрчимэ сөлүннэр даҕаны санаам ыраас, хараҕым кыраҕы. «Кыым»
3. көсп. Өһүлүн, төлөрүй; күүскүн сүтэр (үксүгэр буолб. ф-ҕа утары өйдөбүлгэ тут-лар). ☉ Освобождаться, избавляться от кого-чего-л.; разрывать что-л. (обычно употр. в отриц. ф., в отриц. оборотах)
Сүүрүктээх үрэҕим Сүүнэ үлүгэр мууһунан Сөллүбэт гына сүгэһэрдэнэн турар. А. Софронов
Миэхэ суох билигин кимим да… Баар арай хаһан да, хайдах да Уоскуппат, утуппат өһүөнүм, Хаһан да сөллүбэт мөккүөнүм. П. Тобуруокап
Сөһүргэстээн тураммын, Сөллүбэт сүдү андаҕары Сөҥөдүйэбин Тапталга! Айталын
♦ Сирэйэ (сирэйэ-хараҕа) сөллүбүт көр сирэй
[Уолчаан] сирэйэ сөллүбүт, халтаһалара дьолтойон тахсыбыттар, сүүһэ биир сиринэн көҕөрбүт. Н. Кондаков
Никифоров санаата түспүт, сирэйэ-хараҕа сөллүбүт. «ХС»
Тимэҕэ сөлүннэ көр тимэх. Дьиҥ охсооччу күн ортото Тимэҕэ сөллөр үгэһэ. Күннүк Уурастыырап
Кутаа тула кэпсээн тимэҕэ сөллөөччү, көр-күлсүү үөдүйээччи. И. Федосеев
Кэпсэтии тимэҕэ тута сөллөн барда. «Саха с.». Тыла (уоһа) сөлүннэ көр тыл. Табаахырап оҕонньор уоһа сөллөн, тэптэн олорон олоҥхолуурун истээри дьон тарҕаспат. П. Ойуунускай
Сотору-сотору «амсайар» үгэстээх, ол эрээри итирэ сылдьара көстүбэт, хата, холуочугар көрө-нара ордук көбөр, тыла сөллөр. Н. Габышев
ср. туркм. чөзүлмек ‘развязываться; быть развязанным’

дьүһ. туохт. Иһэн, дыгдайан, үллэн таҕыс (киһи хараҕын, халтаһатын туһунан). ☉ Опухать, вспухать (о глазах, веках человека)
Хараҕа дьолтойон тахсыар диэри ытаан баран уурайда, уоскуйда. А. Софронов
[Уолчаан охсуһан] сирэйэ сөллүбүт, халтаһалара дьолтойон тахсыбыттар, сүүһэ биир сиринэн көҕөрбүт. Н. Кондаков
Муннук дьиэ түннүгүнэн арыгылаан дьолтойбут халтаһалаах киһи баһа быган, уһун субуруйбут эбирдээх мунна көстөрө. Н. Павлов