сов. разг. табыс, тапсыс, сатас; они не поладили между собой кинилэр бэйэлэрин ыккардыгар тапсыспатылар.

сов. 1. (в хоре) бииргэ ыллыы үөрэн (хорга эрчиллэн); 2. с кем, перен. разг. сөпсөс, табыс.

сов. 1. олоро үөрэн; сатаһан олор, табыс; 2. перен. (сочетаться с чем-л.) бниргэ сырыт, сөп түбэһис.

несов. 1. с кем (жить дружно) табыс, сатас; они друг с другом не ладят кинилэр бэйэ-бэйэлэрин кытта тапсыбаттар; 2. что, разг. (твердить) лэбэйдээ; 3. что, разг. тэрий, оҥор, бэлэмнээ; ладить сани сыарҕаны бэлэмнээ.

туохт. Өйгүнэн-санааҕынан кими эмэ кытта табыс, сөп түбэс. ☉ Понимать друг друга, хорошо узнавать, изучать друг друга. Биһиги кинилиин өйдөһөбүт
□ Мэлдьи эрэнсэн, өйдөһөн, Биһиги этэҥҥэ кэллибит. Күннүк Уурастыырап
Костялаах Роза — дьоллоох дьоннор. Кинилэр өйдөспүттэрэ ыраатта. С. Никифоров
Аҕам нууччалыы билбэт буолан, киһитинээн кыайан өйдөспөт быһыылаахтара. «ХС»

аат. Туох эмэ туохтан эмэ доргуйан ханнык эмэ дорҕоону таһаарыыта, оннук дорҕоон иһиллиитэ. ☉ Звук, шум
Тыаһа суох саба барыйан кэлэр баар үһү (тааб.: түүн). [Көссүө Көөдөкүс] бу олордоҕуна, орон анныгар чаархаан тыаһа хап гынар. Саха фольк. Бу кэнниттэн сүрдээх улахан тыас тыаһаабыта: этиҥ этэн лүһүгүрээбитэ. Суорун Омоллоон
Ыраах саа тыаһа иһиллэр. С. Ефремов
♦ Тыас тахсыа — туох эмэ буолуо (ханнык эмэ суолталаах түбэлтэни этэргэ). ☉ Что-то будет, что-то случится (о каком-л. неожиданном событии — букв. возникнет шум)
[Эмээхсин:] Үчүгэй олох буолла, куһаҕан тыас эрэ тахсыбатар! С. Руфов
[Никандр] кутуруктастаҕына, куһаҕан тыас тахсыахтаах. А. Кривошапкин (тылб.). Тыас хомун — тыаһа-ууһа суох тэскилээ, баран хаал (куттанан, туох эмэ куһаҕан буолуоҕун билэн). ☉ соотв. сматывать удочки
[Булумдьу дьахтар хараҕын уутун тулуйбакка] бэрт түргэнник тыас хомунар: быраһаайдаспакка даҕаны таһырдьа ыстанар. Л. Попов
Бу кэнниттэн кини буруйдаах киһи быһыытынан тыас хомуммута, атахха биллэрбитэ. И. Данилов
Эрдэтинэ, саакка киириэх иннинэ, тыас хомуммут ордук дуу? Ф. Постников
◊ Тыаһы үтүктэр тыллар тыл үөр. — араас тыаһы-ууһу, саҥаны-иҥэни үтүктэр уларыйбат тыллар. ☉ Звукоподражательные слова. Саха тылыгар тыаһы үтүктэр тыллар элбэхтэр
ср. др.-тюрк. тавыш, тавуш, хак. табыс, казах. дауыс, уйг. тавуш ‘голос, звук’

I
туохт.
1. Туохха да иҥнибэккэ бүтүннүү киир, сөп буол. ☉ Умещаться, помещаться в чем-л.
Ураһабыт кырата бэрт буолан, аҥарбыт эрэ батта. А. Софронов
Боолдьох бүрүөһүннээх аан тиэрэ баран хааларын кытта ааҥҥа дьон баппакка, кырыы-кырыыларынан симсэн турдулар. Эрилик Эристиин
2. көсп. Дьону кытта табыс, эйэлээх буол (үксүн буолб. ф-ҕа тут-лар). ☉ Уживаться, ладить с людьми (преимущественно употр. в отриц. ф.)
Маппыр реальнай училищеҕа сүгүн үөрэммэккэ, батан сылдьыбакка, училищеттан үүрүллүбүтэ. Л. Попов
Уолбутун хайдах эрэ гыныах, манна батан сатаан сылдьарыттан ааста. Далан
Дима баппат, өһөс-чоҕой киһинэн аатыра сырыттаҕа ити дии. С. Никифоров
II
туохт.
1. Тугу эмэ (хол., суолу, үрэҕи уо. д. а.) батыс, батыһа бар. ☉ Следовать за чем-л., идти вдоль чего-л.
Сүтэрэн кэбиһэ-кэбиһэ, бэрт эрэйинэн ирдээн, аттар суолларын баттылар. Болот Боотур
Баччаҕа үрэҕи батан сордоҥ бэркэ тахсааччы. И. Гоголев
Биһиги кыараҕас үрүйэни батан, Чыыстайы арыый аҕай таҥнары түһэн дьүккүтэ турбуппут. Н. Заболоцкай
2. Тугу эмэ анаан-минээн көрдөөн кэрийэ бар. ☉ В поисках чего-л. следовать за чем-л. [Өксүүнньэ:] Чэ, сөп, ынахтар тэллэйи бата сырыттахтара. Күндэ
Чубуку аһылыктаах сири батар. И. Гоголев
Арыт дьиҥ француз сиэринэн, Бардары, кафены батабын. С. Данилов
III
туохт., кэпс. Көрдөһүүнү ылыныма, аккаастаан кэбис. ☉ Отвергать просьбу, не соглашаться, отказать
Үнүр Ааныс сиилэс кирилиэһин абырахтыы түһэн кулу, абыраа диэбитин, кыккыраччы батан кэбиспитим. Н. Заболоцкай
Чэ, ол да буоллар батан кэбиһиэм дуо, эдэр быраатым хайдах киһитин билэ таарыйа тустан көрүөм буоллаҕа. «Чолбон»
IV
туохт. Хаан урууларгыттан кимиэхэ эрэ тугунан эмэ маарынныыр буол. ☉ Походить на кого-л. из родственников
Ийэтин баппыт. Эһэтин баппыт. — Эн дьэбир да киһигин: кими батан итиччэ кытаанаҕыҥ эбитэй. Н. Лугинов
Аҕаҕын баппатах эрдьигэн эбиккин. Кэпсээннэр
V
туохт. Сап, буоһат (атыыр оҕуска, атыыр сылгыга сыһыаннаах). ☉ Спариваться, осуществить случку (о жеребце или быке)
Ынаҕы батан көрбөтөх, Тутум атахтаах, Туора муостаах Луобээгэй оҕустаах. П. Ойуунускай