аат. Кус түүтүн уһун таҥас хааҕа симэн оҥоһуллубут сымнаҕас тэллэх көрүҥэ. ☉ Перина
Сүөдэргэ тэлгээбит сымнаҕас, сылаас бэриинэлэрэ, кини урут утуйар кулун тириитэ тэллэҕинээҕэр кытаанах, чарааска, өттүгүн ыарытыннарарга дылы. Н. Якутскай
Ампаар истиэнэтин кыйа тиһэ оҥоһуллубут адарай ороҥҥо саҥатык таптаах кус түүтэ бэриинэ, сыттык, баата суорҕан суулуу тутан хомуллубут. М. Доҕордуурап
Хатыҥ мастан чочуллубут атахтардаах, бастыҥалаах кырабаатыгар көп бэриинэҕэ оҕонньор умса түһэн сытара. Л. Попов

төргүүлээ диэнтэн бэй. туһ. Эллэй Боотур ааттаах атын Биир сарсыарда мииммитэ, Таптыыр мындыр аҕатын Хааһахха төргүүлэммитэ. И. Гоголев
Таня ыҥыырын үрдүгэр кыһыл сатыын таптаах сыттыгы бааммыт, кууллаах утуйар таҥаһын төргүүлэммит уонна ыга симиммит бэрэмэдэйдээх. Л. Попов
[Сылгыһыт Мэхээс] мэлдьи ыҥыырыгар сүгэтин, аты өртүүр өтүүтүн төргүүлэнэ сылдьааччы. И. Федосеев

сыһ. Тилэри, биир субурҕа, кэккэ буола. ☉ В одну линию, в один ряд, без промежутка, вплотную друг к другу (устанавливать)
Тиһэ тардыллыбыт остуоллары тула олорон, бары чэйдээн бардылар. Эрилик Эристиин
Хаптаһынынан тиһэ оҥоһуллубут ыскаамыйаҕа киирэн олордулар. В. Чиряев
Ампаар истиэнэтин кыйа тиһэ оҥоһуллубут адарай ороҥҥо саҥатык таптаах кус түүтэ бэриинэ, сыттык, баата суорҕан суулуу тутан хомуллубут. М. Доҕордуурап
♦ Тиһэ көт — үргүлдьү, кими, тугу да көтүппэккэ ааҕа кэрий. ☉ Обходить всех без исключения, подряд (напр., соседей)
Тэһэҕэс ыаҕас сэттэ ыалы тиһэ көппүт диэбиккэ дылы (өс хоһ.). Илья Иванович кэллэ да, дьону тиһэ көттө. А. Сыромятникова

I
туохт.
1. Тугунан эмэ туохха эмэ түбэһиннэр (хол., быраҕан, ытан). ☉ Попасть в кого-что-л. чем-л.
Өлүү түбэлтэлээх Микиитэ бырахпыт холуоһата учуутал балтын Мааса кыыһы тапта. Амма Аччыгыйа
Быраҕан биир кутуйаҕы тапта. Т. Сметанин
Сыалы ыраахтан табалларынан барыларыттан Өргөлөй Бэргэн икки Бэрт Хара икки ортулар. «Чолбон»
2. Сөпкө гын, сөп буоларын курдук оҥор, быһыылан. ☉ Делать что-л. правильно, удачно, верно
Доҕоттоор, миэхэ кимим этиэй, Хаһан мин табарбын, хаһан мин сыыһарбын? С. Данилов
Дьон үтүө санаатын итэҕэйэн сырыттаххына, эн тоҕус уон тоҕуста табыаҥ, биирдэ алҕаһыаҥ. Софр. Данилов
Хайабыт сыыһарын, хайабыт табарын бүгүҥҥү күн ыараҥнатан быһаарда ини. Сэмээр Баһылай
♦ Мааһын тап көр маас III
Аны хайдах мааһын табан отчуоттуохтааҕын толкуйугар ыга ылларбыта. В. Протодьяконов
Оччоҕо эрэ маастарын табаҕын, күндү киһи, мааны ыалдьыт буолаҕын, «атас» аатыраҕын. «ХС». Санаатын тап — ким эмэ сөбүлүүрүн, сөпсүүрүн курдук гын, оҥор. ☉ Угодить кому-л. чем-л., найти к кому-л. подход
[Мэхээлэ:] Биирдэ санаан көрдөххө, мин оҕонньор эрэ санаатын таптарбын, кырдьыга даҕаны, баайын ханна гыныай. А. Софронов
Быһыыта, кыргыттар санааларын табарга оһуобай дьоҕур наада эбит. А. Сыромятникова
ср. др.-тюрк., тюрк. тап ‘найти, находить’
II
аат., кэпс. Утуйар таҥас анал тас хаата. ☉ Специальный чехол, надеваемый на постельные принадлежности: наволочка, пододеяльник, наматрасник. Сыттык таба. Суорҕан таба
□ Дьон эргэ суорҕан табынан, быыс таҥаһынан тиктибит таҥастара үрэллэн хааллылар. Амма Аччыгыйа
Аталаас таптаах кырса тыһа суорҕанын кэтэҕэр тиийэ тардыммыт. Л. Попов
Адарай ороҥҥо саҥатык таптаах кус түүтэ бэриинэ, сыттык, баата суорҕан суулуу тутан хомуллубут. М. Доҕордуурап
ср. кирг. тап ‘куски материи или кошмы, предназначенные для сшивания’

I
даҕ. Улаханнык эргэрэ илик, саҥа соҕус. ☉ Ещё не совсем старый, довольно новый
Иннигэр күүлэлээх, ойоҕоһугар чуулааннаах саҥатык дьиэҕэ тиийэн кэллибит. Амма Аччыгыйа
Адарай ороҥҥо саҥатык таптаах кус түүтэ бэриинэ, сыттык, баата суорҕан …… хомуллубут. М. Доҕордуурап
Саҥатык киис бэргэһэтин өрө анньа-анньа, тыл кыбытан хатан куолаһа чаҕааран иһилиннэ. Г. Нынныров
II
сыһ. Уруккуттан атыннык, сонуннук, саҥалыы. ☉ По-новому, свежо, иначе, чем раньше
Хаһыат эргэ сонунун саҥатык истибит үөрүүтүттэн кини ортолуу холуочук киһиэхэ маарыннаабыт. Амма Аччыгыйа
Ханнык да улуу …… саҥа суолу солооһун халлаантан түспэтин, кини норуот ааспыт култууратын саҥатык салҕаан сайыннарыы буоларын Ойуунускай курдук новатор бэйиэт тус бэйэтин айымньыта ырылыччы көрдөрөр. С. Данилов
Ира кыыс этэринэн, саас сыл аайы саҥатык, тустуһунаннык киэргэнэн, таҥнан-симэнэн кэлэр. Н. Заболоцкай
Сайын аайы ходуһабар Күөх от-мас ордук көҕөрөн иһэр, Оннооҕор кугас кумаар Тыҥкыныыра саҥатык иһиллэр. В. Сивцев