бүөлээ диэнтэн дьаһ
туһ. Үс нүһэр өлүү бухатыырдарынан Үөһээ өттүн Үргүөртэн бүөлэтэн, Аллараа өттүн Аргыартан саптаран. Маннык бэйэлээхтик Манаппыттара эбитэ үһү... П. Ойуунускай
Саамай табыгастаах сири бүөлэппит Луха Бэһиэлэйэптэрэ кыһыллар сааларын тыаһын истээт, төлө сытыйан тахсан аһан биэрбит. Амма Аччыгыйа
Баһыкка оҕонньор икки хараҕын уутугар бүөлэтэн, мэйиитэ эргийэн ууга түһэ сыһа-сыһа, тыынан «Оҕуруос» үрэҕи туораан, ыалыгар тахсаахтаабыта. Дьүөгэ Ааныстыырап

тыаһы үт. т. Күөрэгэй ырыатын үтүктэн саҥарыы. ☉ Подражание пению жаворонка
Туналҕан дьулусхан халлааммар, Туйаарар, туйааран тахсаахтаан, Дьиримнии-дьиримнии туойбута... Дьири-дьир... Дьэргэлгэн көттө дуу? П. Ойуунускай
Күөх халлаан анныгар Күөрэгэй күөрэйэн, Дьэргэлгэн күөнүгэр Дьири-дьир дьиэрэйэр. С. Васильев
Көмүстэй куоласпыт - Күөрэгэй чыычаахпыт Күөрэйэ дайыыта, Көрүлүүр ырыата - Дьири-дьир дьири-дьир Дьири-дьири дьирдьир-дьир! А. Абаҕыыныскай

тас I диэнтэн х-ччы аата
Ханнык эмэ балбаах таһааччы моролуйбут уолга эргэ тахсаахтыаҥ. М. Доҕордуурап
Ас таһааччы Бүөтүр оҕонньор биһигини бөһүөлэги кытары сибээстиир. В. Гаврильева
◊ Сурук (буоста) таһааччы — аадырыстарынан буостаны таһар буоста үлэһитэ. ☉ Почтальон
Буоста таһааччы кыра уҥуохтаах кырдьаҕас дьахтар. В. Яковлев
Улахан баҕайы таҥас суумкалаах сурук таһааччы тиэтэйэн-саарайан иһэр. Д. Таас
Сурук таһааччы эмиэ элбэх бакыаты аҕалан туттаран кэбистэ. «ЭК»

туохт. Туохха эмэ табыллыбакка, санааҕын таптарбакка, курутуйа санаа, хом түс. ☉ Расстраиваться, огорчаться, обижаться
Наараҕан оҕонньор, итинник тыллары истээт, сирэйин быһа оҕустарбыт киһитээҕэр ордук хомойон, дьиэтигэр тахсаахтаабыта. Дьүөгэ Ааныстыырап
Кыһынын өрүс арыыларыгар …… олорор пиэрмэлэр үлэһиттэрин олохторун-дьаһахтарын ситэ астына көннөрбөтөҕүттэн, тупсарбатаҕыттан хомойор. Н. Габышев
[Маайа] хаста астан матан хомойон ытаабытын барытын өйдөөтө. Эрилик Эристиин
ср. др.-тюрк. хомы ‘тосковать, грустить, томиться, беспокоиться’

аат. Ынах ыаччы, көрөөччү идэлээх, ынах ыаччынан, көрөөччүнэн үлэлиир киһи. ☉ Дояр, доярка
Эн ийэҥ холкуос бастыҥ ыанньыксыта этэ, эйигин төрөтөн баран аҕыйах хоноот, үлэтигэр тахсаахтаабыта. И. Гоголев
Манаана кинилэри күн аайы хайдах үчүгэй ыанньыксыт буоларга, ынаҕы хайдах харайарга, ынахтан хайдах элбэх үүтү ыырга уһуйара. И. Данилов. Ийэтэ сааһын тухары холкуос ыанньыксыта этэ. В. Бочкарёв

дьүһ. туохт. Ис өттүттэн, аллараттан көтөҕүллэн өрө көппөйөн (уһулу томтойон) таҕыс (хол., иһэн); өрө томтоҕор быһыылаах буол. ☉ Быть, казаться выпуклым, округло-выступающим; вздуваться, вспучиваться, выпячиваться
Икки ыллык арахсыытыгар силис хоппойо сытарыттан иҥнэн, уолчаан тоҥ буорга сыгынньах тобугун дьукку түһэр. Н. Якутскай
[Ынахтар] бууттара саах буолан, хоҥхочохторун уҥуоҕа хоппойон, ойоҕосторо ааҕыллан сыл тахсаахтыыллар. Далан
Аһыы маринадтаах уонна хомпуоттаах бааҥкалары лааҕа суох ньаалбаан хаппаҕынан саптахха, сороҕор хаппаҕа хоппойон тахсар. «Кыым»
ср. кирг. хомпой ‘вздуться, вспучиваться’

туохт.
1. Арахсарга илии тутуһан эбэтэр тылынан бэйэҥ санааҕын биллэр. ☉ Проститься (при расставании)
Көрүстэххэ дорооболоһор, арахсарга бырастыылаһар, ыалдьыты олордор сүдү культура сыста илик киһитэ — мин кылааһым диэки талырдыы турдум. Амма Аччыгыйа
Оннооҕор суолга аргыстаспыт киһини кытта бырастыылаһар баҕайыта. Софр. Данилов
2. Билэр өлбүт киһиҥ дьонугар кэлэн кутурҕаны биллэрэн, сиэри-туому толор. ☉ Проститься (с покойным)
Уулаах хоруобу аһан, өлбүт киһи тоҥон хаалбыт этигэр иэдэһин даҕайталаан кириэстии уурталаан бырастыыласта. Эрилик Эристиин
Нараҕаннаах Лоокууттарын: «Ньургуһуну кытта тахсан бырастыылас», — диэбиттэрин төрүт буолбатаҕа. Дьүөгэ Ааныстыырап
3. көсп. Кимтэн, туохтан эмэ араҕыс, мат. ☉ Лишаться кого-чего-л.
Лэглээрдэр эрэйдээхтэр «Дулҕалааххытыттан» бырастыыластыгыт эбээт... Амма Аччыгыйа
Сиэнньэҕиттэн, бука, бырастыыластаҕыҥ буолуо оҥоробун. Ханнык эмэ балбаах таһааччы моролуйбут уолга эргэ тахсаахтыаҥ. М. Доҕордуурап