скрипеть протяжно; тэлиэгэ хаачыгыраата протяжно заскрипела телега.

телега || тележный; тэлиэгэ көлүөһэтэ тележное колесо; тэлиэгэнэн айаннаа = ехать на телеге.

имеющий рессоры; с ...рессорами; рессорный; рессоралаах тэлиэгэ телега на рессбрах.

запряжённый в телегу; тэлиэгэлээх ат лошадь, запряжённая в телегу.

расшататься, разболтаться; тэлиэгэ саахынаабыт телега расшаталась # төбөм саахынаата у меня шумит в голове.

1) трястись; айаҥҥа сиксилин= трястись при езде (на телеге, верхом); 2) быть просеянным; сиксиллибит бурдук просеянная мука.

аат. Көлүүр сүөһүтүгэр көлүллэр таһаҕаһы, дьону таһарга аналлаах түөрт көлүөһэлээх бобуоска. ☉ Телега
Тэлиэгэҕэ тобус толору орбууһу тиэйбит биир киһи казахтыы ыллыы иһэр эбит. Эрилик Эристиин
Дьөгүөссэ Марыыскалыын биир тэлиэгэҕэ элбэх оҕуруот аһын, аҕыйах куул бурдугу тиэйдилэр. Дьүөгэ Ааныстыырап
Кини тойонун тэлиэгэҕэ олордон баран, аргыый айаннаан аалларан испит. Н. Заболоцкай

несов. 1. кого-что сахсый, дьигиһит, илибирэт; тэбээ; трясти ковёр көбүөрү сахсый; трясти стол остуолу дьигиһит; трясти яблоню яблоня ны сахсый; трясти чью-л. руку илиитин илибирэт; 2. чем (двигать, качать, махать) илгиэлээ, илгиһин, биэрэҥнэт; трясти головой төбөҕүн илгиһин; 3. кого-что и без доп. (быть тряским) сахсый, сиксий; телега трясёт тэлиэгэ сахсыйар; 4. кого-что и безл. (вызывать дрожь) титирэт, титирэстээ, салҕалаа; его трясёт от волнения кини долгуйан титирэстиир.

аат., эргэр. Таһаҕаһы эрэ ыҥыырдарга аналлаах мас ыҥыыр. ☉ Вьючное седло
[Хааһаҕы] ат ойоҕоһугар ууран хаҥха көхөтүгэр туймуу быатыттан иҥиннэриэхтээххин. Н. Заболоцкай
Хаҥхалаах акка хагдаҥ да от хамаҕа. Күн Дьирибинэ
◊ Хаҥха ытарҕа көр ытарҕа
Түгэҕин быһыытыттан уонна хас салбырҕастааҕыттан көрөн, ытарҕалары: сиэл ытарҕа, харыйа ытарҕа, хаҥха ытарҕа диэннэргэ араараллар. ЗФМ ЮИЯ
ср. др.-тюрк. хаҥҕа ‘повозка, телега’, туркм. гаҥҥа ‘седло (для осла)’, п-монг. хаҥҕай емегел ‘вьючное седло’, монг. ханга ‘распорки, приспособление для растягивания и сушки пушнины’

сов. 1. что, чем и безл. тэбээ, сахсый, сахсылын; илгиһин; встряхнуть головой төбөҕүн илгиһин; встряхнуть ковёр көбүөрү тэбээ; при въезде на мост телегу встряхнуло муостаҕа киириигэ тэлиэгэ сах-сылынна; 2. кого, перен. (вывести из состояния апатии) уһугуннар, сэргэхсит.