кэпс. тиэхэлэнии диэн курдук
[Николай Егоровичка] дьиҥ сахалыы тиэхэриини сэргэ киһилии үтүө быһыы баар уонна олоххо төлөннөөх таптал. М. Чооруоһап

аат. Дьээбэлэнии, мэниктээһин. ☉ Развлечение, потеха, озорство
Бу көлүөнэ оҕо сааһа кытаанах кэми кытта мэҥэстиһэн хаалбыта. Онон тиэхэлэнии да, оонньуур да кыах суоҕа. Н. Босиков

туохт. Кими эмэ киксэр, киксэрэн биэр. ☉ Науськивать, подстрекать кого-л.
Хонбуойдуур эдэр нуучча уолаттара тиэхэлэннэхтэринэ, хаайыылаахтарга ыттарын ускайдыыллара. Далан
Эһиги оҕону ускайдааҥҥыт биһигини утары туруорбут эбиккит. Н. Босиков
Чычаас, өс киирбэх киһини ускайдааабыттара аанньа буолуо дуо?! В. Титов
русск. науськивать

туохт. Оонньоон, тиэхэлэнэн, тэбэнэтирэн туох эмэ тиэрэни оҥор, саҥар. ☉ Шутить (говорить, делать что-л. в шутку), совершать проделки, озорничать
Мин дьээбэрэммин: «Баачыка, мин олорор хаамырабар бөөлүүн таҥара илэ бэйэтинэн киирэ сырытта!» - диибин. Н. Якутскай
Мин дьиибэ идэлээхпин. Дьээбэрбэккэ эрэ сатаан сылдьыбаппын. И. Гоголев
Мантан чугас соҕус биир тумулга күүкэйдэр олохсуйан, түһүүлэнэн олороллорун көрдүм уонна дьээбэрэн ытыалаан көрдүм да, ытыаласпатылар. Саха сэһ. 1977

1. даҕ., сөбүлээб. Дьээбэни-хообону, тиэхэлэнэн, тэбэнэтирэн тиэрэни, үөннээҕи оҥорорун сөбүлүүр. ☉ Проказливый, озорной, лукавый
   Пионер оҕо, дьээбэт оҕо, Миигин дьэ тыллаа! Саатыаҕыҥ! Ф. Софронов
   Павка, оргуйа турар сылабаардары …… эттээх сирэйдээх, дьээбэт баҕайы харахтаах уолчааҥҥа биэрдэ. Н. Островскай (тылб.)
   △ Үөннээх, түгэхтээх. ☉ С задней мыслью, хитрый
   Дьэ, дьээбэт саҥалаах киһи буоллуҥ ээ. Бэйэм быһахпынан сүлүстэҕим дии. Н. Борисов
   2
   дьээбэтинньик диэн курдук. [Ымыы чыычаах:] Аҥаар өттүм буста эбээт! Ала Моҕус, эргит! - Өлбөт үөстээх ырыа дьээбэт Этэ, кырдьык, кэриэрбит. И. Чаҕылҕан
   Мэнигилээмэ, дьээбэт, мэнигилээмэ! М. Горькай (тылб.)

1. даҕ.
2. Күлүүлээх, көрүдьүөстээх. ☉ Смешной, шутливый, потешный
   Дьиэҕэ үүт эрийэр дьахталлар Тиэхэлээх ырыаны ыллыыллар. С. Данилов
   — Миэхэ тиэхэлээх ыйытыы баар, Айдар. Н. Лугинов
   Дьон тиэхэлээх саҥаттан күлэн ымаҥнаһа олордулар. М. Доҕордуурап
3. Дьиибэлэнэрин таптыыр, тэбэнэттээх, мэник (оҕо). ☉ Склонный к шалостям, озорный, шаловливый (ребёнок)
   Тиэхэлээх оҕо дэттэрэн, Тэһитэ баран хаһыытыыр, Сэттистэртэн бэртэрэ Сиэлэр мэник Акыым. К. Туйаарыскай
   Сымыыттаах [киһи аата] биир даҕаны чыычаах уйатын сүгүн туруорбат, дьэ оннук тиэхэлээх оҕо. ПНО
4. аат суолт. Тиэхэлэнэрин, көрүдьүөһүрэрин сөбүлүүр, олус дьээбэлээх киһи (үксүгэр элб. ахс. тут-лар). ☉ Человек, любящий забавляться, потешаться, шутник, насмешник (в основном употр. во мн
   ч.). Тиэргэн иһэр түмсэннэр, Тиэхэлээхтэр күллүлэр. М. Ефимов
   [Миигин] Көрүдьүөстэр күүтэллэр, Тиэхэлээхтэр таптыыллар, Куруубайдар үөҕэллэр, Тоҥкурууннар тумналлар. И. Гоголев

I
1. аат.
1. Соһуччу, күүтүллүбэтэх туох эрэ уратылаах суол. ☉ Причуда, странность, необычность
Туох дьиибэ буолтун билэ, Тойон саарга бэйэтэ Чуо тиийэр толкуйданна. Эллэй
Харалаампый доҕорбут «Дьикти лаампатын» дьиибэтин көрдөрөөрү, Халлаан уотун харахтыы охсоору, Хараҥа хотоҥҥо харбыалаһан тахсан Хаччыгынайан эрэр эбит. Күн Дьирибинэ
Манна бэйэлэрин истэригэр ытыктанар дьонноохтор, сорохтор атынынан, ол-бу дьиибэлэринэн, бэл куһаҕаннарынан да аатырбыттар. Н. Габышев
2. Тэбэнэт, баракаас (мэниктээн, тиэхэлэнэн туох эмэ куһаҕаны оҥоруу). ☉ Проказа, шалость (нередко предосудительная)
Булгу муодатынан, Дьикти дьиибэтинэн Наахара нэһилиэгэ Додор кулубаттан ордук Муодалаах киһи баар буолуо диэн, Булан көрбөтөҕүм. Саха фольк. [Петя] мэнигинэн, бөппүрүөгүнэн, дьиибэтинэн аатырбыта ыраатта. М. Доҕордуурап
2. даҕ. суолт. Киһи өйдөөбөт, туох эрэ уратылаах, дьиктилээх. ☉ Странный, диковинный, причудливый
Ол дьиибэ киһи этэ: собону сиэбэт. Амма Аччыгыйа
Уол аата Эльпидифор диэн - киһи истибэтэх дьиибэ аата. Суорун Омоллоон
Барытын аҥаардастыы кириитикэлии, сирэ сылдьааччы, Көнөнү да токурутан өйдүүр дьикти кэмэлдьилээх дьиибэ киһи. Н. Лугинов
русск. диво
II
сыһыан т. Муодарҕааһыны, дьиктиргээһини көрдөрөр. ☉ Выражает удивление, изумление
Дьиибэ, атыттар дьоҥҥо наар үчүгэй өрүттэринэн көстө сатыыр эбит буоллахтарына, Миша төттөрүтүн үчүгэйин кистээн, оттон куһаҕанынан киэн туттардыы өрө туттар. Н. Лугинов
Дьиибэ ээ, мин урут да, сэрии буолбут сиригэр түүн соҕотоҕун сылдьан, бэйэм дьонум өлүгүн көрдөхпүнэ куттана көрөрүм, куйахам күүрэрэ. Т. Сметанин