тур диэнтэн атаах. [Өкүлүүн] алыс аҕыйаҕы биэрэбин дии санаан кыбыстан тураахтыыр. Амма Аччыгыйа
Үөскэ кыракый уолчаан ынахтарын уулата тойтоллон тураахтыыр. Н. Лугинов

сыыгынаа диэнтэн дьаһ
туһ. Онтон Иванов, утуйбута буолан муннун сыыгыната сытан, ытырдан кэбистэ. Амма Аччыгыйа
[Оҕонньор] бэриинэлээх дьыбааныгар тойтолло сытан хаһыат ааҕан сыыгынатар. Н. Лугинов
Сиэҥкэ тыбыс-тымныы муннунан эһэтин иэдэһигэр сыстан сыллаан сыыгынатта уонна ытыһын сүүһүгэр даҕайда. «ХС»

сыһ. Курунан ыга тардан (синньигэс бииллээх киһи туһунан). ☉ Туго стянувшись поясом (о фигуре с тонкой талией)
Микиитэҕэ ырбаахы тикпиттэрэ, быакаччы курданан баран, өҥөнөн көрүммэхтии сылдьар. Амма Аччыгыйа
Үрэх куулатын саҕатыгар сылгы көхсүн тириитэ этэрбэстээх, нэк сонун быакаччы курдаммыт …… кыра уолчаан тойтоллон турара. И. Федосеев
Киһи хара хортууһун умса кэппит, килбэчигэс саппыкылаах, икки өттүнэн ырбаахытын быакаччы таппыт курун бирээскитэ ыраахтан дьэрэлийэн көстөр. П. Аввакумов

даҕ.
1. Имигэһинэн, тыыллымтыатынан, уунумтуотунан киһи кэтэригэр, олороругар, сытарыгар табыгастаах, сөбүлэтэр оҥоһук эбэтэр айылҕа матырыйаала (хол., от, түү, сыттык, орон туһунан). ☉ Легко поддающийся давлению, сжатию, эластичный, приятный на ощупь, нежный, мягкий (напр., о траве, шерсти, подушке, постели)
Нуктуохча буолан, төбөтө сымнаҕас сыттыкка тимирэн эрдэҕинэ таһырдьа туох эрэ тыаһаата. Софр. Данилов
[Оҕонньор] сымнаҕас түү суорҕанынан саптан, этэ-сиинэ кумуччу тардан, оҕо курдук тойтолло сытаахтыыр. Н. Лугинов
Уҥа диэки утуйар хос аана көстөр, истиэнэҕэ — сымнаҕас дьыбаан, дьыбаан үрдүнэн хартыына. С. Ефремов
Геннадий Иванович, ыраас көстүүмүн киртитиэм диэн куттаммакка, сымнаҕас окко тиэлийдэ. И. Данилов
2. Имиллэҕэс, өҕүллэҕэс. ☉ Легко мнущийся, гнущийся, гибкий, мягкий. Сымнаҕас самааска. Сымнаҕас боробулуоха
□ Алтан — сымнаҕас металл, онон алтантан оҥоруллубут туттар сэптэр сотору элэйэллэрэ. КФП БАаДИ
3. көсп. Көрсүө, сытыары майгылаах; холку, хадаара суох. ☉ Смирный, незлобивый, кроткий, приветливый
Ыстапаан бэйэтэ бэрт көнө, сымнаҕас, туох да эгили-бугулу санаата суох киһи. А. Софронов
Аҕам эрэйдээх чугастааҕы дьонунуу-сэргэтинии, сытар ынаҕы туруорбат сымнаҕас киһи этэ. Далан
Бу милииссийэ начаалынньыга, баара эрэ сүүрбэччэ саастаах бэрт намыын, сымнаҕас киһи этэ. И. Никифоров
4. көсп. Киҥэ-уора эбэтэр айааһа, хаҥыла суох (үксүн ат туһунан). ☉ Спокойный, кроткий, смирный (обычно о лошади)
Хайаан да үчүгэй сымнаҕас ат булунуом. Н. Лугинов
Туос Кутурук олус сымнаҕас, өйдөөх сылгы этэ. И. Федосеев
Ханнык да бэйэлээх сымнаҕас сүөһү, көлө, бэл ат оҕустуун өйдөрө-санаалара сайҕанар, туохха да сүгүн кыайтарбат буолаллар. Н. Заболоцкай
5. көсп. Истиҥ, эйэҕэс, амарах (тыл, сыһыан туһунан). ☉ Добрый, ласковый, душевный, полный искреннего дружелюбия (о слове, отношении к кому-л.)
Киһи сылаас, сымнаҕас тылга наадыйар, суох буоллаҕына, киһи сүрэҕэ таастыйар, тыына тымныйар. Амма Аччыгыйа
Өлөксөйү сымнаҕас, аҕалыы аһыныгас хараҕынан көрүтэлиир. В. Протодьяконов
6. көсп. Сылаас, нуһараҥ (күн-дьыл, салгын уо. д. а.). ☉ Тёплый, мягкий (о климате, погоде и т. п.). Сымнаҕас күн буолла. Сымнаҕас тыал
□ Кыһын (күһүөрү кыһын) саҥа ый сытыары таҕыстаҕына, игирэ сымнаҕас ый буолар. ВСС ППУОЯ
◊ Сымнаҕас көмүс калька. — түүлээх, күндү түүлээх тириитэ (саарба, саһыл, тииҥ уо. д. а.). ☉ Мягкое золото (о пушнине)
Ити кэннэ Аҕа дойду көмүскэлигэр сымнаҕас көмүс суолтата улаханын быһыытынан, быйыл түүлээх былаана биһиэхэ икки төгүл үрдэтиллибит. Суорун Омоллоон
Сүөһү үчүгэйдик сыл таҕыста, сыаналаах түүлээҕи, Ийэ дойду баайын барҕардар сымнаҕас көмүһү, хото бултаатылар. Н. Заболоцкай
Сопхуос сымнаҕас көмүһү соҕотуопкалааччылара ордук үрдүк таһаарыылаахтык үлэлээтилэр. «Кыым»
ср. ДТС йумшах, алт. дьымжак, каракалп. жумсак, хак. нымзах ‘мягкий’