насечка (напр. напильника); ячейки (напр. напёрстка); игии тоҕуута насечки подпилка.

расходовать что-л. (беспорядочно, бесхозяйственно); отун тохпут-хорбут он разбросал сено; ууну тоҕума-хорума не лей воду зря.

1) лить, выливать; проливать; разливать; ууну тох = пролить воду; вылить воду; 2) сыпать, насыпать; высыпать, просыпать, рассыпать; тоһоҕону тох = рассыпать гвозди; үөһэттэн дьааһыгы тоҕо тардан түһэрдэ он опрокинул ящик, стоящий наверху (и всё рассыпалось); тоҕо оҕус = разбросать, разлить или рассыпать что-л., опрокинув ударом; эргэ дьиэни тоҕо тарт = разобрать старый дом; 3) перен. разваливать; срывать; үлэни тох = развалить работу; былааны тох = сорвать план.

I
1.
тох диэнтэн хай. аата. Эмтээһин саамай сыаналаах ньыматынан плеврит убаҕастарын суон иннэнэн тоҕуу буолар. НПИ ССЫа
[Түһээн] духууну тоҕуу — халтай үлэҕэ. БРИ ТТ
2
тоҕуу-хоруу диэн курдук. Холкуоска бурдук быһыытыгар Винокуров диэн биригэдьиир уон икки гектардаах бурдук сиригэр улахан тоҕууну оҥорбут. А. Олбинскай
3. көсп. Ханнык эмэ үлэ, тэрээһин хаамыытын, салгыы оҥоһулларын тохтотуу, харгыстааһын. ☉ Прекращение, нарушение дальнейшего осуществления чего-л., срыв
Бурдук хомуурун хампаанньатын аанньа ыытымына тоҕууну таһаарда. Күндэ
II
көр тоҥуу
Аалыах тоҕуута. ПЭК СЯЯ
Тоҕуу бүргэһинэн Тобулбут сирдэригэр Тоһоҕотун уган [охсон барда]. Күн Дьирибинэ

аат. Туох эмэ наадалааҕы, туһалааҕы мээнэ ыһыы, туһаҕа таһаарбакка эрэ быраҕыы, ыскайдааһын, хаалларыы. ☉ Расточительное, неэкономное отношение к чему-л. полезному, растрачивание, разбазаривание
Хомуурга тоҕуу-хоруу диэн букатын суох буолуохтаах. Күндэ
Оройуон олоҕор, холкуостар үлэлэригэр тоҕуу-хоруу баар дииллэр. И. Бочкарёв

туохт.
1. Тугу эмэ сиргэ сүөкээ эбэтэр алҕаска иһиттиин түҥнэр, хаатыттан ыс. ☉ Вываливать, разгружать что-л. куда-л. или случайно рассыпать, пролить что-л., находящееся в ёмкости
[Дьыссаакка] Володя диэн оҕо хааһытын тохпут. Амма Аччыгыйа
Наһаар табаҕын, уҥуоҕа хамсаан, быһаҕаһын тоҕон кэбистэ. Суорун Омоллоон
[Оҕустаах оҕолор] Суон маһы состорон киллэрээт, Биир сиргэ дьаарыстыы тоҕоллор. Эрилик Эристиин
2. көсп. Ханнык эмэ үлэни, тэрээһини кыайбакка, толорума. ☉ Развалить, сорвать какое-л. дело (работу, мероприятие и т. п.)
[Сыҕаайаптаах Суудап] дьиссипилиинэни үрэйэргэ, үөрэҕи тоҕорго үөскээбит дууһалар! Амма Аччыгыйа
Былааммытын ыйтан ый аайы тоҕон иһэбит. В. Протодьяконов
Идэлээх сойуус үлэтин тохпут диэн Аптаанай этэрэ олох алҕас. Д. Таас
♦ Дьолун тох — кими эмэ кэрэгэй кэскиллээ, дьоло суох гын. ☉ Сделать кого-л. несчастным
[Гитлер сэриилэрэ] Дьоллоох дьолун тоҕорго, …… Үтүөкэннээх ийэ дойдубутун Өҥөйөн тиийэн кэллилэр! Саха нар. ыр. III
[Манчаары] Миигин Тоҕус халлаан иччитэ Тобулу кыраатын, Дьолбун тохтун! А. Софронов
Ааныска үөрэҕин быраҕан, уһун дьолун тоҕон, кэтит кэскилин сарбыйан эргэ тахсан барда. Н. Түгүнүүрэп
<Ийэ-хара> көлөһүнэ саба тоҕунна көр ийэ. Баайдарга үлэлээн хара көлөһүнүн тохпот. Амма Аччыгыйа
Эрбантей икки киһи сүгэһэрин сүгэн, ийэ-хара көлөһүнэ тохтон, баар күүһүнэн айаннаан, тиийэн кэллэ. Эрилик Эристиин
Күүстээх үлэҕэ көлөһүммүт тохтубута. Т. Сметанин
Кудугун тоҕор көр кудук II. Ытаан-соҥоон кудугун тохпута. Үүтүн тохпут оҕо курдук көр оҕо. Костя син биир үүтүн тохпут оҕо курдук. Н. Габышев. Хаанын тох — кими эмэ өлөр-өһөр; сэриилэһэн өл, бааһыр. ☉ Проливать чью-л. кровь
Харчыны, таҥаһы, аһы халаары, төһө киһи хаанын тохпута, тыынын быспыта буолуой! Н. Якутскай
Сэрии, силлиэ күнүгэр …… Кыһыл хааммын тохпутум. С. Васильев
Үгүс хааммытын тоҕоммут, Өстөөҕү үлтү сыспыппыт. Баал Хабырыыс. Хараҕын уута тоҕунна — дэлби айманна, ытаата-соҥоото. ☉ соотв. лить слёзы; пускать слезу
Бэйэлэрэ өлбүт-алдьаммыт эрэйдээхтэр харахтарын уутун тоҕон да диэн. М. Доҕордуурап
[Спиридон:] Элбэх харах уута тохтубут …… ол дойдуга. С. Ефремов
Эмэһэтиттэн (кэнниттэн) кумах тохтор көр кумах. Аҕата Күөнчэ эмиэ кэнниттэн кумах тохто сылдьар киһитэ этэ. Күннүк Уурастыырап

туохт. Тугу эмэ бэрээдэгэ суох ыскайдаа, ороскуоттаа. ☉ Расходовать что-л. беспорядочно, бесхозяйственно
Даайыс кумааҕыны …… мээнэ тохпот-хорбот буолта. Н. Заболоцкай
Күөх аһылыгы пиэрмэ таһыгар ыһан, …… тохпокко-хорбокко ынахха сиэтии ордук барыстаах буолуоҕа. БЕИ ЫҮүАКТ
Билигин даҕаны уопсай баайбытын …… ыскайдыыр, тоҕор-хорор дьон көстөн кэлээччилэр. «Кыым»

туохт.
1. Тугу эмэ ылан бэрээдэгэ суох быраҕаттаа, бурай, ыскайдаа. ☉ Разбрасывать, раскидывать что-л., наводя беспорядок, хаос. Оҕолор мэниктээн дьиэлэрин ыспыттар-тохпуттар
□ Эһэ хараҕар көрбүтүн барытын урусхаллыыр, ыһар-тоҕор. Огдо
Оҕолоро барахсаттар, соторутааҕыта быыкаа дьон, ыһан-тоҕон, аһаан тобугурата олороллоро хараҕар субу баар. Г. Нельбисова
2. кэпс. Тугу эмэ искэр туппакка, аһаҕастык, дьоҥҥо барытыгар кэпсии сырыт. ☉ С удовольствием, увлечённо рассказывать о чём-л., бравировать чем-л.
Бу өйдөөтөхпүнэ, убайдар испиттэринаһаабыттарын туһунан кэпсээн-ипсээн, ыһа-тоҕо сылдьыбаттар эбит. ССС ОББ
Баар баара батарыа дуо, кэпсээн ыһан-тоҕон омуннуран барбыта. ЛНН АДь
Кини олус табыллан сылдьыбытын туһунан тохтоло суох кэпсээн, ыһан-тоҕон кэбистэ. ЕМП БС

ыс-тох диэнтэн хай
аата. Харчыны сыыһа-халты туттуу, ыһыы-тоҕуу түбэлтэлэрэ тахса сырытта. Дылбаны

v. to pour, spill, throw out