ласк, обычно употр. при обращении с аффиксом принадлежности 1-го л. милый, миленький; тукаларым, хайдах олороҕут ? милые мой, как живёте?
Якутский → Русский
тука
тук
I подр. лёгкому стуку; тук гыннар= легонько стукнуть.
II : тук буол = обычно употр. в отриц. оборотах: тук буолума = не хватать, недоставать, быть незначительным; оказаться значительно меньшим, чем нужно; матырыйаалбыт тук буолбата материалу не хватило; бу оһоххо массыына мас тук буолбат для этой печи совершенно недостаточно одной машины дров.
турар сыана сөбө суох-тук үрдээһинигэр нолуок
налог на незаслуженный прирост стоимости
Якутский → Якутский
тука
аат. Оҕоҕо эбэтэр бэйэҕиттэн эдэр киһиэхэ эйэҕэстик туһулаан этэр тыл (үксүгэр тард. сыһыар-х тут-лар). ☉ Ласковое обращение к ребёнку или человеку более молодого возраста: дитятко (обычно употр. в притяж. ф.)
«Тукаам, хайа уоппускаҕын биэрэллэр дуо?» — оскуолаттан кэлэн плащпын да ыйыы иликпинэ, ийэм миигиттэн ыйыта тоһуйбута. Далан
«Тукаам, бу хантан, хайдах буолан кэлэн олороҕунуй?» — диэн оҕонньор кыыстан ыйытта. Дьүөгэ Ааныстыырап
[Оҕонньор — сиэннэригэр:] Кытаатан үөрэниҥ, тукаларым! И. Данилов. Тэҥн. кутука
ср. тюрк. кут ‘душа’
тук
тук буол — туохха эмэ сөп буол, сөп буола тиий (үксүгэр буолбат ф-ҕа тут-лар). ☉ Быть достаточным, удовлетворять потребность в чём-л. в полной мере, хватать надолго (обычно употр. в отриц. ф.)
Бас-баттах тутуннахха туох айылаах ото тук буолуой? Далан
Максим Николаевич оччолорго аахсар хамнаһа тук буолбат этэ. «ХС»
Хоту дойду тыйыс айылҕата …… үүннэрбит маһын ньимси кэрдэн, туттан бараан хаттаан үүннэрэргэ биир киһи үйэтэ кыайан тук буолбат. ГКН КК; тук диэ — кимиэхэ эмэ сорудахта биэр, тугу гынарын соруй, көрдөрөн биэр. ☉ Указывать, предписывать, поручать кому-л. что-л. Аныгы дьон уруккулар курдук тук диэтиҥ да барыахтара суоҕа, барыстарын-ночоотторун ааҕыныахтара. Далан
«Эн кырдьыгыҥ диэн өрүү салалта тугу тук диэбитин хоту», — диэн биирдэ Черкоев эрэйдээх кэлэйэн эппитэ. Н. Лугинов
Кини тугу да тук диэбитин толоро үөрэммит аул дьахталлара, буорунан тамныытамныы, хап-сабар кыргыттары эккирэтиһэн сарыкынастылар. БТТ; тук курдук — бэлэм сылдьыбыт курдук олус улгумнук, түргэнник (хол., туохха эмэ сөбүлэн). ☉ Очень быстро, с готовностью, с лёгкостью (напр., соглашаться на что-л.)
Кыыс …… сорудаҕы тук курдук истэр. Р. Баҕатаайыскай
Уол тук курдук атыгар хатааста түһээт, халдьаайыны арҕаа өттүнэн киирэн сүүрдэн барбыт. Сэмээр Баһылай
Мин бачча үлэлэтэллэригэр баһыыба дии сылдьар киһи, тук курдук, сөбүлэһэр аакка сылдьабын. «Сахаада»
ср. др.-тюрк. тох ‘сытый’
Русский → Якутский
тук
м. с. х. тук (минеральной уоҕурдуу).
Еще переводы: