Якутские буквы:

Якутский → Якутский

туналый

дьүһ. туохт. Маҥан, үрүҥ буолан, туртайан көһүн. Быть, казаться ослепительно белым, выделяться ярко-белым цветом
Куобах ойуур быыһынан үрүҥ мээчик курдук сүүрэн туналыйда. Н. Якутскай
Таһырдьа Саха сирин үрүҥ түүнэ туналыйбыт. Сирхаллаан бүтүннүүтэ чараас да чараас үүт-үрүмэ салгынынан бүрүллүбүт курдук. Софр. Данилов
Саҥа түспүт ыраас хаар туналыйар. Н. Лугинов
ср. монг. тунгалаг ‘чистый’, с.-юг. туҥнал ‘просвечивать насквозь’

тунал

  1. аат., поэз. Туох эмэ маҥхайыыта, тунаарыыта (хол., айылҕа көстүүтэ). Белизна чего-л. (напр., природного явления)
    Халлаан кэрэтэ, тоҥ былыт тунала, Ый сырдыгын ырааһа манна баар. Л. Попов
    Сыгынньах атаҕым бөҕүөрэн, үөр чыычаах уһуктуор диэритин Сааскы түүн туналын бүрүнэн өһөстүк кэспитим от сиигин. И. Гоголев
    Чохоон курдук ый тахсан, Тунал дуйдуур сыа хаары... М. Тимофеев
  2. даҕ. суолт. Маҥан, үрүҥ буолан, туртайан көстөр. Отливающий белизной. Күндэли алаас үрдүнэн — үрдүк, тунал халлаан. Л. Попов
    Чуумпурбут мин түүҥҥү куоратым үрдүнэн Тунал ый уһунна тыаһа суох эрдинэн. М. Хара
    Тула өттүҥ тунал хаар, халлаан эмиэ хаар өҥүнүү сып-сырдык. С. Дадаскинов
    Тунал маҥан — олус сырдык, сыдьаайан көстөр, эриэнэ-эгэлгэтэ суох үпүрүҥ. Белый-белый, ослепительно белый
    Тунал маҥан хайалар Тунаарыһан тураллар. Л. Попов
    Хайаттан саамай үрдүгэр Хаар баар буоларын умнума. Онон хата киэн туттуохха Тунал маҥан баттаҕынан, Үрдээһин бэлиэтэ диэххэ, Баттах маҥан буоллаҕына. И. Эртюков
    Тунал ыһыах — тунах ыһыах диэн курдук (көр тунах). Тунал ыһыах туругурда, күндүл ыһыах күөрэйдэ. Т. Сметанин
    ср. бур. тонол ‘блеск; блик’

Якутский → Английский

тунал

a. shining white; туналый= v. to become white, turn white; to shine; туналыт= v. to make white; to make shine

Якутский → Русский

туналый=

образн. быть, казаться ослепительно белым; выделяться ярко-белым цветом; тула хаар туналыйар вокруг ослепительно белеет снег.


Еще переводы:

туналыс гын

туналыс гын (Якутский → Якутский)

туналый диэнтэн көстө түһүү. Чочумча буолан баран үрүмэччи маҥан ат туналыс гына түһэр. П. Ойуунускай

туналыт

туналыт (Якутский → Якутский)

туналый диэнтэн дьаһ
туһ. Күлүгүрбүт хоһун Күн уотуттан Күлүмнүү түһүөр диэри Кырааскалаан кылбат, Оппуохалаан туналыт. Л. Попов
Ыйдаҥа түүн, эн туналыт Таптыыр кыыһым алааһын. И. Гоголев

алаасчаан

алаасчаан (Якутский → Якутский)

алаас диэнтэн атаах.-аччат. Туналыйа тунаарар Дьолуо маҥан халлааннаах Алааһыгым барахсан, Алаасчааным барахсан. П. Тобуруокап

туналыҥнаа

туналыҥнаа (Якутский → Якутский)

туналый диэнтэн б
тэҥ көстүү. Халлааны ортотунан кубаҕай уот толбоннор сүтэ-сүтэ, көстөн кэлэн, туналыҥнаатылар. Н. Габышев
Эльвира муус маҥан былааччыйатынан …… туналыҥныыра. Л. Попов
Тус илин диэкиттэн үөр хабдьы туналыҥнаан кэлэн иһэн, уот туһугар чугаһаат, бурал гыналлар. С. Никифоров

туналыс

туналыс (Якутский → Якутский)

туналый диэнтэн холб. туһ. Аҕыс кырабаат, үрүҥ куруһубанан сабыллан, туналыһа кэчигирэспиттэр. Л. Попов
Мааны лүүстүрэлэр көннөрү уоттан адьас атын, күндү сырдыгынан туналыһаллара. Н. Лугинов
Ыраах Дьааҥы хайалара туналыһаллар. «Кыым»

туналыс

туналыс (Якутский → Русский)

туналыс гын = момент, от туналый=; толбонноох ньуура тоҕус күн холбоспутун курдук туналыс гына түстэ фольк. его (богатыря) ясный лик вдруг засиял, словно слились девять солнц. туналыччы нареч. ярко ослепительно; былыт быыһынан күн туналыччы тыкта сквозь облака ярко заблестело солнце.

туналҕаннаах

туналҕаннаах (Якутский → Якутский)

фольк., поэт. Олус сырдык, сырдаан көстөр. Очень светлый, ясный, такой гладкий, чистый, что блестит, лучезарный
Тоҕус туналҕаннаах Туналы маҥан күммүт Туйаара ойор буолбут. Өксөкүлээх Өлөксөй
Сотору толоон үрдүнэн Туналҕаннаах ый тахсыаҕа: Күөлгэ күлүгүн көрүнэн, Көмүс дуйун суурайыаҕа. Күннүк Уурастыырап
Туналҕаннаах ньуурдаах көр ньуур
Туналҕаннаах ньуурдаах Туйаарыма Куо барахсан …… үрүҥ күннүү туналыйан, кубалыы устан, киирэн кэлэр. Суорун Омоллоон

бүгүллүмэхтээ

бүгүллүмэхтээ (Якутский → Якутский)

бүгүлүн диэнтэн тиэт
көрүҥ. Сотору буолаат, күөх уу түгэҕиттэн буут кэриҥэ холобурдаах хатыыс өрөҕөтө туналыйан көһүннэ, мөхсөн бүгүллүмэхтээн, бу күөрэйэн таҕыста. В. Миронов

килбэйбэхтээ

килбэйбэхтээ (Якутский → Якутский)

килбэй диэнтэн тиэт
көрүҥ. Аммакалыыр эбэккэм Туналыйар ньууруттан, Килбэйбэхтиир кииниттэн Кэрэ олоххо тиийэммин Килбиэннэрдээх халлаан Кэтит иэнэ суолланар Кэрэхсэллээх күнүм кэллэ. Саха нар. ыр. III

кыртайаана

кыртайаана (Якутский → Якутский)

аат., поэт. Маҥан ыраас дьүһүннээх кыыһы, дьахтары таптаан, хоһуйан ааттааһын. Любовноласкательное обращение к девушке, молодой женщине с ослепительно белой кожей
Туналыйар эрэ ньуурдааҕыам, туттаҕардыыр эрэ кыртайааныам! А. Софронов