Якутские буквы:

Якутский → Русский

туоһулаһыы

и. д. от туоһулас =.

туоһулаа=

1) свидетельствовать о чём-л., удостоверять что-л.; бу кини харса суоҕун туоһулуур это свидетельствует о его храбрости; киһи кимин туоһулуур докумуон документ, удостоверяющий чью-л. личность; 2) разг. спрашивать, выспрашивать; табаарыһын туоһулуур он расспрашивает о своём товарище.

туоһулас=

осведомляться, справляться о ком-чём-л.; аймахтарын туоһуласта он осведомился о своих родственниках.

Якутский → Якутский

туоһулаһыы

туоһулас диэнтэн хай
аата. Оскуолаҕа, күһүн буолан, Оҕо-аймах муһунна, Туоһулаһыы элбээтэ: Ким лааҕырга сынньанна? Ким холкуоска үлэлээтэ? С. Руфов
Сүөкүлэ эмээхсин туоһулаһыытын салҕаата. Э. Соколов

туоһулаа

туохт.
1. Тугу эмэ кэрэһилээ, бигэргэт. Свидетельствовать о чём-л., удостоверять что-л. Саха мифологията баай уобарастардааҕын тойуктар туоһулууллар
Саха фольк. [Кэҕэ кыылым] Үтүө сайын үөрүүтүн Өрөөбөккө туоһулаа. С. Васильев
[Таҥара кийиитэ] Тырымнас ньуургунан туоһулаа Таптал сибэтиэй ырааһын. М. Ефимов
2. суут-сок. Ким, туох эмэ туһунан суукка көрдөрүүтэ биэр, туоһу буол. Давать свидетельские показания в суде, свидетельствовать о ком-чём-л. в суде
Туоһулар манныгы көрөн туоһулаабыттар: бандьыыттар тыаҕа саһан сытан бинтиэпкэнэн уончата ыппыттар. М. Шолохов (тылб.)
3
туоһулас диэн курдук. Кинини тоҕо туоһулуугун? ПЭК СЯЯ
«Үрүҥнэр дэриэбинэҕэ кэлбиттэр үһү, — кыыс нэһиилэ тыын быһаҕаһынан эппиэттээтэ. — Даайыһы туоһулууллар үһү». Н. Заболоцкай

туоһулас

туохт. Ким, туох эмэ туһунан ымпыгар-чымпыгар тиийэ ыйыталас, сурас. Осведомляться, расспрашивать о ком-чём-л. подробно, обстоятельно
Кини миигиттэн хайдах дьүһүннээх киһини көрбүппүн туоһуласпыта. Н. Якутскай
«Тоҕо бу айылаах туоһуластыҥ, күүппэтэҕиҥ буолуо?» — диэн баран, Көлөпүнэ күлэн арсайда. Н. Заболоцкай
Илья Егорович Усуйаана олоҕун, дьонун-сэргэтин туоһуласта. «ХС»


Еще переводы:

кэрэлэһии

кэрэлэһии (Якутский → Якутский)

аат. Ыйыталаһыы, туоһулаһыы. Расспросы, допытывания
Өйдөммүт курдук, Үмүөрүстүлэр, долгуйдулар: «Ким киһини өлөрдө!» — диэн, Кэрэлэһии буолан барда. Болот Боотур

доппуруос

доппуруос (Якутский → Якутский)

аат., суут-сок.
1. Силиэстийэҕэ эбэтэр суукка (буруйданааччыны, туоһуну, эмсэҕэлэнээччини, уорбаланааччыны) буруйу оҥоруу түгэнин чуолкайдаары ыйыталаһыы. Допрос
Романов, эн доппуруоска ыҥырыллаҕын. Амма Аччыгыйа
Миигин саа луоһунан кэнэйдээн …… эмиэ доппуруоска киллэрбиттэрэ. Н. Габышев
[Дмитриев:] Коля, эн доппуруос боротокуолун суруй. С. Ефремов
2. кэпс. Кимтэн эмэ туох эмэ туһунан билээри иҥэн-тоҥон, хаайан, ыган туран, ыйыталаһыы, туоһулаһыы. Настойчивое, подробное расспрашивание
Чурумчуку сордооҕу Тоһоҕо-бөҕө доппуруоска Тобуктатан туруордулар. Эллэй
«Доҕоруҥ Толбонноох Ханна барда, дьиккэр?» - диэн, Доппуруос буолла. С. Зверев
[Дьаамнаах:] Бу ханна сырыттыҥ? Тоҕо сырыттыҥ? - диэн доппуруос бөҕөнү түһэриэхтэрэ. С. Ефремов

ыйытык

ыйытык (Якутский → Якутский)

аат.
1. Кимтэн эмэ этэригэр, хардарарыгар, быһаарарыгар ирдэһии, туоһулаһыы. Обращение, требующее ответа, вопрос
— Ол куортамнаһар хосторугар ыйы-ыйынан олорботтор ини? — диэн Надя Парканская ыйытык кыбыппыта. Н. Якутскай
Атын да уустук ыйытыктарга ааҕааччыны астыннарар эппиэттэри булуохха наада. Багдарыын Сүлбэ
Санаабар ыйытыктарбын дэлби чөкөтүнэн тахсабын. П. Чуукаар
2. Тугу эмэ оҥоруох иннинэ кимтэн эмэ көҥүллэтии. Просьба дать разрешение на что-л., испрашивание разрешения на что-л. [Кириисэ:] Ыаллар сэптэрин-сэбиргэллэрин ыйытыга суох дьиэ таһынан илдьэ баран хаалаллар. Күндэ
«Кыргыттар ыйытыга суох миэхэ биэссэри ыҥырдахтара», — дии санаатым. И. Данилов
3. Быһаарыы көрдүүр официальнай ыйытыы. Требование официального разъяснения по какому-л. делу, запрос. Дьокутаат ыйытыга
Норуот талыллыылааҕа оройуон Сэбиэтин исполкомугар дьокутаат быһыытынан ыйытык оҥорбута
«Саха с.». Дьокутааттар ыйытыктара — былаас уорганнарын быһаарыыларын толорууну хонтуруоллааһын көдьүүстээх пуормата. ПА
Ногин совнаркомҥа бэлитиичэскэй балаһыанньа туһунан ыйытык түһэрэр. ФЛА ВИЛО

дуу

дуу (Якутский → Якутский)

  1. сыһыан эб.
  2. Ураты, тус-туһунан (туоһулаһыы, саарбахтааһын, сэрэйии, абарыы эҥин) дэгэттээх ыйытыыны бэлиэтиир. Выражает вопрос с различными оттенками (выведывание чего-л., сомнение, догадка, возмущение)
    Соҕотоҕун саҥара сылдьар куһаҕана бэрт буолара дуу? Амма Аччыгыйа
    Уой, баччааҥҥа диэри саҥата суох тураҕын дуу? С. Данилов
    [Маайыс:] Тыый, Сарапыана, маннык үчүгэй көрүҥнээх буолан баран, эмиэ ыарыһаххын дуу? С. Ефремов
  3. Саҥарааччы саарбахтыырын, кэтэмэҕэйдиирин көрдөрөр. Выражает сомнение, колебание говорящего
    Арааһа, хаартыскаҕа түспүт ырбаахыта дуу. С. Данилов
    Бэригэ суох сатаан билсибэт дьон дуу, тугуй. С. Ефремов
    «Ойуур быыһынан чолбон көстүбүтүн уот диэбиппит дуу, хайа үөдэн дуу», - диэтэ Мотуруона. «Кыым»
  4. Эбит диэн эбиискэни кытта саарбахтааһыннаах сэрэйэн көрүүнү эбэтэр туох эмэ урут суох көстүбүтүн бэлиэтээн этэргэ туттуллар. С частицей эбит выражает неуверенное предположение или обнаружение кого-чего-л. - Оо, мэтээлгин иилиммит эбиккин дуу. Н. Неустроев
    Кыыһырбыта ааспатаҕа дуу биитэр кыбыстара эбитэ дуу. С. Данилов
    - Бай, эһиги турар эбиккит дуу,- дириэктэр Кубаров киирэн, бэйэтин хоһугар ааһан иһэн тохтоото. «ХС»
  5. Саҥарааччы абаккарыытын, суланыытын көрдөрөр. Выражает негодование, сетование говорящего
    Муҥ саатар, түүлбэр дьоллоох буоллаҕым дуу! А. Софронов
    - Саатар үлэһиттэрин үчүгэйдик аһатар баҕас буоллахтара дуу! Н. Якутскай
  6. Саҥарааччы көрдөһүүтүн бэлиэтиир. Выражает просьбу говорящего
    [Уол:] Ээ, кырдьаҕаас, уоккуттан биэриэҥ дуу, биһиги мунан, быстаран сылдьар дьоммут. Саха фольк. Хоскор киириэх дуу. С. Данилов
    Эрэн, итэҕэй дуу, доҕоруом, өрөгөйдөөбүтүнэн охтуоҕум. Дьуон Дьаҥылы
  7. ситим т. суолт. Саҥарааччы иккиттэн биирин чуолкайдыы сатыырын көрдөрөр. Выражает уточнение
    - Ити бөппүрүөскэбин сирдиҥ дуу, биитэр букатын тарпаккын дуу? С. Данилов
    Ол икки ардыгар кэннигэр эмискэ туох эрэ саҥа дуу, тыас дуу …… сыыгыныы түстэ. Н. Заболоцкай
    - Чэ, бэйи, сатанар дуу, сатаммат дуу, этэн көрүүм. М. Доҕордуурап
засвидетельствовать

засвидетельствовать (Русский → Якутский)

сов. что 1. (подтвердить) туоһулаа, көрдөр; 2. (заверить) туоһулаа; засвидетельствовать подпись илии баттааһынын туоһулаа.

туоһулааччы

туоһулааччы (Якутский → Якутский)

туоһулаа диэнтэн х-ччы аата
Туохтан уйулҕам хамсаабытын туоһулааччы суох этэ. Эрчимэн

удостоверить

удостоверить (Русский → Якутский)

сов. что бигзргэт, туоһулаа; удостоверить подпись илии баттааһыны бигзргэт.

освидетельствовать

освидетельствовать (Русский → Якутский)

сов. кого-что көр, көрөн туоһулаа; освидетельствовать больного ыарыһаҕы көр.

переосвидетельствовать

переосвидетельствовать (Русский → Якутский)

сов. и нессв. кого хат көр, хат көрөн туоһулаа.

туоһулааһын

туоһулааһын (Якутский → Русский)

и. д. от туоһулаа = 1) освидетельствование; 2) разг. расспросы.