Якутские буквы:

Якутский → Русский

тутум

расстояние, равное высоте кулака (якутская мера длины).

Якутский → Английский

тутум

n. unit of length equivalent to the length of one’s fist, hand

Якутский → Якутский

тутум

аат.
1. Сахаҕа уста кээмэйэ: киһи сутуруктуу туппут ытыһын кэтитэ. Якутская мера длины: расстояние, равное высоте кулака. Биир тутум
Толооҥҥо тутум саҕа дохсун бөҕө баар үһү (тааб.: дулҕа)
— Ылыҥ тэҥнэһиҥ, пахай, бүтүн биир тутумунан намыһаххын. Э. Соколов
Маннык эмис тайаҕы мин сааспар көрө илигим, биир тутум тастаах этэ. И. Бочкарёв
Быа көттөҕүнэ бэйэтиттэн тутум үрдүгү таарыйбакка ааһара. А. Данилов
2. Киһи сутуругун кыаҕар батаран бобо тутара. Маленькая связка чего-л. (напр., сена), умещающаяся в кулаке, пучок. Биир тутум луугу хомуйдум
Ийэлэрэ бу сайын эмиэ [ытырыык оту] үргээн тутум гына баайа-баайа, тыал ардах охсор сиригэр ыйаталаабыта
Доҕордоһуу т. Үүнээйи биир тутум сүүмэҕин ылан илиинэн эрийдэххэ сиигэ 70-75 бырыһыан буоллаҕына, уу бычыгыраан тахсар. САБСБ
Тутум атах кэпс. — аһара кылгас атахтаах. Имеющий очень короткие ноги, коротконогий (букв. нога (длиною) в кулак)
Бааллар манна: Күрэҥ баархат эһэлэр, Күндү түүлээх саһыллар, Тутум атах сиэгэннэр, Куобахчааннар да бааллар. А. Абаҕыыныскай
[Киппирийээн] былыргы тутум атахтаах араҕас сандалыга саха аһын эгэлгэтин тартарбыт. Л. Попов. Тутум үрдүк (ордук) — ырааҕынан ордук, үчүгэй. Намного, гораздо лучше
Киһиттэн үчүгэй уол, үгүстэртэн тутум үрдүк киһи. Н. Лугинов
[Солко:] Салайааччылар хайаан даҕаны биһигиттэн тутум ордук дьон буолуохтаахтар. С. Ефремов. Тутум үрдээтэ — улахан ситиһииттэн олус үөр; туругур. Сильно радоваться по поводу какого-л. успеха; торжествовать, ликовать
Көрдөхтөрүнэ, киһилэрэ тутум үрдээбит, сирэйдиин-харахтыын сырдаабыт. Г. Угаров
Ийэлээх аҕата хаһан да үөрбэтэх үөрүүлэрин үөрэн, кыыстарын толору дьолун көрөн, тутум үрдээтилэр. АДП КБ
Түптэ тутум үөһүгэр түс көр түптэ. Биһиги, кырдьыгы кистээбэккэ эттэххэ, кэргэнэ ыҥыттаран, түптэ тутум үөһэ түһэн киирдэҕэ дии олоробут. А. Бродников
ср. др.-тюрк. тутум ‘горсть, пригорошня’, уйг. тутам ‘пучок, прядь, пук; количество чего-л., которое можно захватить горстью’, тат. тотам ‘пук, пучок, клок; мера длины, равная ширине ладони’


Еще переводы:

пук, пучок

пук, пучок (Русский → Якутский)

сущ
тутум

пук

пук (Русский → Якутский)

м. сүүмэх, тутум, түрдьэ; пук волос баттах сүүмэҕэ; пук соломы тутум солуома.

кэтимэхтээ

кэтимэхтээ (Якутский → Якутский)

Өһөс, уурастаа (сүөһү туһунан). Упрямиться, упираться
Атым муҥнааҕы наһаа кытаанахтык тутума, кэтимэхтээн барыа суоҕа. С. Сарыг-оол (тылб.)

удьурба

удьурба (Якутский → Якутский)

аат., түөлбэ. Кыра тутум, сүүмэх. Связка однородных предметов, пук, пучок чего-л. (напр., лучинок). Биир удьурба тымтык

түптэ

түптэ (Якутский → Русский)

дымокур; бырдахха түптэтэ туруор = развести дымокур (для защиты) от комаров # түптэ тутум үөһүгэр түс = спешить, торопиться (из-за какого-л. неожиданного события; букв. упасть в середину дымокура).

аарды

аарды (Якутский → Якутский)

аарыма диэн курдук
Аарды таас холуодаттан санна Алта тутум бадахтаах Ааһа киэптээн турбутун Икки бабыа баппаҕайынан Талах мас курдук, Мадьаччы анньыталаан кэҥэттэ, Иһирдьэ көтөн түстэ. Д. Говоров

мунньаҥнас

мунньаҥнас (Якутский → Якутский)

мунньаҥнаа 2 диэн тэн холб. туһ. Ити аныгы, кус үөһүн тэһэ ыстаабыт курдук, мунньаҥнаспыт кыргыттары эн сыгынньах илиигинэн тутума. Суорун Омоллоон

бөчөхтөс

бөчөхтөс (Якутский → Якутский)

бөчөхтөө диэнтэн холб. туһ. Хаар, саас тымныы буолан, өргө диэри кыайан хараарбатах. Онтон ардах түһэн баран, хаары кытта бөчөхтөһөн, биир тутум муус тоҥот үөскээбит. Саха сэһ
1977
Күүгэни тарыйдахха, сабы кырбаабыт курдук маҥан лиистиктэр бөчөхтөспүт буолаллар. МСИ ССНьЫаУО

сотолон

сотолон (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Сотолоох буол. Иметь какую-л. голень
[Уоллара] Суллаабыт тиит курдук Сотолонно. П. Ойуунускай
2. Умнастаах буол (мас, от үүнээйи туһунан). Иметь ствол, стебель (о дереве, цветке)
Бааһыналар бурдуктара биир тутум эрэ сотоломмуттара. Н. Якутскай

тоҕуһуктуур

тоҕуһуктуур (Якутский → Якутский)

тоҕустуура диэн курдук
Тоҕуһуктуур салаалаах Локуоралыыр күөх оппут Толоон-хонуу ньууругар Торолуйан тубуста. Күннүк Уурастыырап
Дьоҕурдардаах оҕолорум Тоҕуһуктуур улуустан Тоҕуоруйбут эбиккит. С. Зверев
Тоҕуһуктуур курдуулаах Моҕул туостуур ураһам, Илин иэччэх тэбэригэр Сэттэ тутум дириҥнээх Киилээх иһирэх тэллэхтээх. С. Зверев