Якутские буквы:

Якутский → Якутский

туҥат

аат. Саҕахха кыратык көстөр сырдык сардаҥата. Проблески лучей солнца на горизонте
Арылыас кустук халлааны кууһар, Күн тахсыыта туҥат кыыһар... Л. Попов
[Кыталык] Кыйаар үөһэ күөрэйэн, Кыыһар туҥат кэтэҕэр Күөх туналга тимирэн Сүтүөр диэри кэтэһэн, Хоодьугур өөр батыһа Көрөн хаалта сайыһа. М. Ефимов
Халлаан күөх тумарыга долгуннуу кыыһар туҥаттыын алтыста. Н. Курилов (тылб.)
ср. тув., др.-тюрк. таҥ ‘утренняя заря; рассвет’


Еще переводы:

күндэлий

күндэлий (Якутский → Якутский)

туохт., поэт. Күлүмүрдүү чаҕылый. Ярко вспыхивать, сверкать, сиять. Инньэ ыраах Туҥат сирин тумара маардарыгар, …… сыккырыы үөскээн баран, бу дойдуга кэлэн, Күндэли үрэх, кырдьык даҕаны, күндэлийэ сүүрэр эбит. Л. Попов
Ыйдаҥа сындалыйан Өрүскэ түспүтэ, Күтүр хайа күндэлийэн Күлүктүү турбута. Таллан Бүрэ
Күлүм оонньуу күндэлийэр Күнүстэри сулустаах Билиҥҥи бу миллионер Холкуос киинэ — Сулустаах. «ХС»

кыыспахтаа

кыыспахтаа (Якутский → Якутский)

кыыс I диэнтэн тиэт
көрүҥ. [Тоҕой Сэлэ] хотойо тэнийэр хочотугар дьэргэлгэн түһэн дьирибиниир, кураан күҥҥэ туҥат кыыспахтаан ылар. Л. Попов
Күн күлэ кыыспахтыы, Көмүһүн ыспахтыы, Үөрбэ таас хайаттан өндөй[дө]. Р. Баҕатаайыскай
Бадахшан тааһа киэргэллээх балдахина кылбаҥныыр, Хаарыан күнүм ол анныттан сардаҥанан кыыспахтыыр. Ш. Руставели (тылб.)

дьирибинээ

дьирибинээ (Якутский → Якутский)

дьүһ. туохт.
1. Түргэн-түргэнник тэлибирии-илибирии хамсаа. Трепетать, мелко дрожать, биться
Күөрэгэй чыычаах көтөн дьирибинээтэ.  Турууруктуу-турууруктуу эргийбэхтиир Туруйакам лоҥкуната эҕэрдэлиир, Күннэриккэ-күдэриккэ тимирбэхтиир, Көмүһүгүм-күөрэгэйим дьирибиниир. П. Тобуруокап
2. Салгын хамсааһыныттан, күн уота оонньууруттан дьиримнээ, дьэргэлдьий (долгун, дьэргэлгэн, күн уотун, дьүкээбил туһунан). Сверкать, переливаться, рябить, ронять отблеск, играть бликами (о волнах, мираже, полярном сиянии и т. п.)
Күн уота бүлүүһэлээх чэйтэн тэйэн истиэнэҕэ дьирибинээтэ.  Чычаас көлүкэ уута сиккиэртэн да дьирибиниэ, Мэник тыалтан эрэһэлэниэ, Уоскуйуо онтон тута. Р. Баҕатаайыскай
[Тоҕой сэлэ] хотойо тэнийэр хочотугар дьэргэлгэн түһэн дьирибиниир, кураан күҥҥэ туҥат кыыспахтаан ылар. Л. Попов
Улдьурхай чочуонай чорооммор Саарбабыт кылаана сандаарар, Дьүкээбил төлөнө дьирибиниир, Бүлүү ГЭС уота мичиҥниир. М. Ефимов
3. көсп. Күлэ-үөрэ, мичилийэ түргэнтүргэнник ис киирбэхтик саҥар-иҥэр. Говорить быстро, тараторить в радостном возбуждении от избытка чувств
Күлэн-оонньоон күлүмүрдээн, этэн-тыынан дьирибинээн Туран-олорон туллуктанан бардаҕына, Туналы маҕан күммэр Тутуһуннара толкуйдуубун Туртайаана доҕордуурбун. Өксөкүлээх Өлөксөй