Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тырҕай

туохт., кэпс. Тугу эмэ үрэй, ыс-бурай (тугу эмэ көрдөөн). Разбрасывать, раскидывать что-л., разводить беспорядок, разыскивая что-л. Арай кутуйах ампаарга Ас көрдөөн түүннэри тырҕайда. С. Васильев
Обургуну, [киис] аны айанын, атаратын бытаардан, мунна да сыты ылыгаһа бэрт дии, кутуйах уйатын булан тырҕайбыт. В. Протодьяконов
Ама мин да буолтум иһин, дьон булдун көҥүлэ суох тырҕайа сылдьыам дуо? Сэмээр Баһылай


Еще переводы:

куорҕаллаа

куорҕаллаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Буортуну, куорҕалы оҥор. Вредить, наносить, причинять вред
Баайдар ыччаттара, сымыйанан дьадаҥы төрүттээхпит диидии, саҥа былааска кыттыспыта буолуохтара, иһиттэн куорҕаллыахтара. И. Гоголев
1927 сыл күһүнүгэр Амма, Уус-Маайа сиһигэр Артемьев, Боссоойко баандалара ойуурга хорҕойо сылдьан, буортулуур, куорҕаллыыр үлэни ыыталлара биллибитэ. ПНИ ДКК
2. Уор, хоро тас. Расхищать, разворовывать
Тыаҕа олорон Куораты куорҕаллыырга, Куоракка олорон Тыаны тырҕайарга, Сискэ сытан Сибиири иҥнэрэргэ …… андаҕайдылар. С. Васильев. Норуот баайын ыскылааттан, Түөкүн, ханна сойботтуҥ? Куорҕаллаабыт табааргын хайаан даҕаны баар гын. Доҕордоһуу т.

чүүччэй

чүүччэй (Якутский → Якутский)

туохт. Кими, тугу эмэ көрдөөн малы-салы ыс-бурай, дьиэни барытын тырҕай. Разыскивая кого-что-л., рыться, копаться в чём-л., устраивать беспорядок
Дьиэ үрдүлэри, муоста аннылары …… бүтүннүү көрдөөн чүүччэйдилэр. Таҥас көстүбэтэ. Амма Аччыгыйа
[Балбаара:] Үрүҥнэр ыал-ыалы көрдөөн чүүччэйбит кыһылларын саллаата …… биһи хотоммут кыра иинигэр саһа сытар. Уустаах Избеков
Бөһүөлэккэ дьон барбыттарын кэннэ тыатааҕы киирэн, дьиэни биир гына чүүччэйбит. «ХС»
ср. тув. шүүче, бур. һүүчэ ‘долото’

кутуйах

кутуйах (Якутский → Якутский)

аат.
1. Дьиэҕэ, хонууга үөскүүр уһуктаах тумустаах уһун кутуруктаах кыра кэрбээччи; оннук кэрбээччилэр уопсай ааттара. Мышь, мыши, полевки
Арай кутуйах ампаарга Ас көрдөөн түүннэри тырҕайда. С. Васильев
Ынахха мастаныахтааҕар, кутуйахха да санаммат көрсүө оҕо. М. Доҕордуурап
2. зоол. Сүнньүнэн туундараҕа үөскүүр уон биэс сэнтимиэтир усталаах кутуйахха маарынныыр кэрбээччи, кырса кутуйаҕа. Лемминг.
Кутуйах иинин кэҥэтэр — куттанан-уолуйан барыах-кэлиэх сирин булбат. Опешить, паниковать
Биһиги сөмөлүөттэрбит эһиннэҕинэ, киһини өлөрбөт тыас эрэ таһаарар буомбалары быраҕаттаабыттар. Өстөөхтөр, ону дьиҥнээх буомбалар диэн, кутуйах иинин кэҥэтэ сыппыттар. Т. Сметанин. Кутуйах кутуругар кэмнээн аһыырыгар дылы — кэччэгэй дьону кутуйах курдук кэмнээн аһыыллар диэн этии. Подобно тому, как мышь ест коренья, измеряя их длиною своего хвоста (про скупого)
Кутуругар кэмнээн аһыыр Кутуйах кэччэгэйи Хасааһын булларбын эрэ Халаан ылабын. Т. Сметанин
Дьон олус кэччэгэй кэмчи аһылыктаах киһи туһунан «кутуйах кутуругар кэмнээн аһыырыгар дылы» диэн кэбиһэллэр. М. Чооруоһап
Кутуйах кутуруга түөлбэ. — халба дабыдала диэн курдук
Аччыктаабыт ат өтөх аттыгар үүнэр кутуйах кутуруга оту кимирийэн-хамырыйан аһаан барар. Н. Якутскай. Кутуйах сохсото — кутуйаҕы бултуурга анаан оҥоһуллубут кыра сохсо. Мышеловка.
ср. казах. косайах, тат. кушаяк, узб. кушоёк ‘тушканчик’