сыһ. Күүстээхтик, илэ баардыы. ☉ Ярко, правдиво, живо (описать)
Оттон Най, Ньүкэн, Түптүр Хара диэн хайдахха дылы аҕыйах сурааһынынан тыыннаахтык тардыллыбыт уобарастарый! Эрчимэн
Наташаҕа таптала уонна эйэҕэстийиитэ хаһааҥҥытааҕар да ордук тыыннаахтык, ордук күүскэтик кини дууһатыгар уһуктан тиийэн кэллэ. Л. Толстой (тылб.)

1. даҕ.
2. Тыынар, олох олорор. ☉ Такой, который дышит, живой
   [Алааппыйа эмээхсин:] Тыыннаах киһи буолан бараммын хайдах саҥарбат буолуомуй! П. Ойуунускай
   Аҕаҥ, ийэҥ тыыннаахтар. Сорох ардыгар нэһилиэккэ кумалаан буолаллар, сорох ардыгар дууһа быстыбатынан тыыннаах эрэ бэйэлэрин балаҕаннарыгар ыал буолан дьаабыланаллар. Эрилик Эристиин
   «Суох, эти ылбаппын, — диэтэ атыыһыта. — Аны үс-түөрт хонугунан өрүскэ сүөһү үүрдэрэбин, онон тыыннаах сүөһүнэн биэрдэххинэ эрэ ылар оҕонньорбун». Күндэ
3. Үүнэ, силигилии турар (айылҕа, үүнээйи туһунан этэргэ). ☉ Находящийся в состоянии роста, цветения (о природе, растениях)
   Тырым таас түннүктэргэ Тыыннаах сибэккилэр Дыргыйа үүнэн кэйэллэр. Күннүк Уурастыырап
   Үүнэр от-мас тыынар тыынын иһиллиирим, Тыыннаах айылҕа саҥатын сабаҕалыырым. С. Зверев
   [Москва олохтоохторо] артыыстары, тыйаатыр салайааччыларын тыыннаах сибэккилэринэн сабыта тамнаабыттара. АҮ
4. аат суолт. Олох олорор, өссө өлө илик ким-туох эмэ. ☉ Ещё не умершее, живое существо
   Тыыннаахтар бу малларынан туһамматтар. Бу маллар бэйэлэрэ тыыннаахтарынан эмсэхтэнэллэр. Амма Аччыгыйа
   Биһиги киэҥ тайҕабытыгар элбэх сүүрүк устар. Онтон бииргэ туох баар тыыннаах бары мустар. Н. Тобуруокап
   Өлбүтү кытта ким да өлбөт, тыыннаах тыыннааҕы саныыр. Н. Ефремов
   ♦ Тыыннаах тулаайаҕа көр тулаа- йах
   Билэр аҥаардас ийэни, Бу уол — тыыннаах тулаайаҕа. Баал Хабырыыс
   ◊ Тыынар-тыыннаах — сиргэ баар тыыннаах барыта: харамайдар, үүнээйилэр. ☉ Всё живое: существа, растения
   Былыр дьөһөгөй байҕал кытыытыгар ийэ-моҕой кыыл сытан эрэ сири сиэн, ууну иһэн, бэйэтэ-бэйэтиттэн сиэмэлэнэн, хамныыр-харамайы, тыынартыыннааҕы үөскэппит эбит. П. Ойуунускай
   Олох диэн тыынар-тыыннаахха баҕалаах-ымсыылаах да суол буоллаҕа... ордук бу тиһэх күн тирээн кэллэҕинэ. Н. Заболоцкай
   Үөл-дьүөл хараҥаҕа Дайыыла бэрт өр тулуйан, хараҕын араарбакка өстөөҕүн одуулаһа сыппыта да, антах мэлдьи им-дьим, тыынар-тыыннаах суоҕун курдук этэ. Д. Таас. Тыыннаах испиир — ууламматах, ыраас. ☉ Неразведённый, чистый (спирт)
   Бандьыыттар аһаары отууну тула мусталлар, хас да иһит тыыннаах испиири аҕалаллар. Н. Якутскай
   Хаһан эмэ, биллэн турар, тоҥноҕуна-хаттаҕына, тыыннаах испиири да кэтэрдэр буолара да, аһыы ууга баҕас сааһыгар ылларбатаҕа. В. Гаврильева
   Тоҕо-хоро сэһэргэһэ олордохторуна устудьуоннартан хайалара эрэ тыыннаах испиири уолаттар иннилэригэр: «Кыайыыны сууйуоҕуҥ», — диэбитинэн уурар. НЕ ТАО
   Тыын- наах муннук көр муннук. [Ольга Матвеевна:] Сидоровна, Тима Максимов Дималыын тыыннаах муннукка куруолуктары көрсүөн-харайсыан баҕарар этэ ээ. И. Семёнов
   Оҕолор кинини тыыннаах муннуктарыгар аҕалан, кынатын тоһуппут турааҕы, куоскаҕа кутуругун аҥаарын быһа тартарбыт чооруоһу, эриэн үөнү, быыкайкаан дьуоһу уонна баҕаны көрдөртүүллэр. ОВИЛТ. Тыыннаах ыйааһын — тыыннаах сүөһү биитэр кыыл ыйааһына (идэһэ ыйааһына мантан атын буолар). ☉ Вес животного вживую, живой вес
   1976 сыллаахха 1316 сэнтиниэр тыыннаах ыйааһыннаах 1497 таба судаарыстыбаҕа туттарылынна. ПДИ КК
   Өрөмүөннүүр бөлөххө хаалбыт тыһы борооскулар биирдиилэрин тыыннаах ыйааһыннара ортотунан 320 киилэ буолбута. ДНС ЫСИИиУо
   Ыанар ынахха тыыннаах ыйааһыныттан уонна үүтү-аһы биэрэриттэн көрөн сууккаҕа 20 — 40 киилэҕэ диэри сиилэһи бэриллиэхтээх. САС

живой; одушевлённый; тыынар тыыннаах всё живое; тыыннаах сибэкки живые цветы; тыыннаах айылҕа живая природа; тыыннаах эрдэхпинэ пока я жив; кини тыыннааҕын тухары всю жизнь; пока он жив; кини тыыннааҕын баттаабатым я не застал его в живых; тыыннаах аһаабат буолбат погов. живой не может существовать без пищи; тыыннаах дьон тэбэр сүрэхтээх , саныыр санаалаах буолаллар посл. живые люди имеют бьющееся сердце, рассуждающий ум # тыыннаах испиир неразведённый спирт, чистый спирт; тыыннаах ыйааһын живой вес.