Якутские буквы:

Якутский → Якутский

тэбилиннэр

көр тэбиннэр
Тыа иһиттэн тахсар суолунан …… сэттэ ыҥыыр аттаах дьон өкөчөҥнөтөн таҕыстылар да, сэргэҕэ аттар бааллан туралларын көрөн, хорус гына тохтуу түһээт, аттарын эргилиннэри тардан төттөрү тэбилиннэрдилэр. Д. Таас
Яков бэйэтин кытта хас да аттаах киһини ылан, арҕаа суол устун тэбилиннэрэ турда. М. Доҕордуурап

тэбилин

  1. тэп I диэнтэн атын. туһ. Уол бу араллааҥҥа сүрдээх күүскэ искэ тэбилиннэ
    Тэбиллибит киһи тиэрэ барар. Т. Сметанин
  2. көсп. Туохтан эмэ (хол., үлэттэн) ууратылын; үүрүлүн. Быть отстранённым от чего-л.; уволенным откуда-л. (напр., с работы)
    Урукку кэмҥэ ити да иһин үлэтээҕэр буолуохтан тэбиллиэххэ сөп буолара. Н. Лугинов
    Онон Контоев биир эрэ хотторуулаах [күрэхтэһииттэн] тэбиллэн хаалла. «Сахаада»
  3. көсп. Ханна эмэ үүрүлүн, үтүрүйүлүн (хол., кытыы сиргэ). Быть загнанным, отброшенным куда-л. кем-л. (напр., на край земли)
    «Быйыл эмиэ хайа үрэх баһыгар тэбиллэбит», — дии-дии, эһээ Егор кумаар сиириттэн сирэйин мырдыҥнатта. М. Доҕордуурап
    Олох будулҕаныгар түбэһэн сир кыраай уһугар тэбиллибит кырдьаҕас саха эрэйдээх мырчыстаҕас сирэйинэн кэмчи таммахтар субуруспуттар. «Чолбон»
    Очурга оҕустарымаҥ, <тэхтиргэ тэптэримэҥ> көр оҕустар. [Манчаары:] Очурга оҕустаран Огдолуйар күммэр, Тэхтиртэн тэбиллэн Тэгэлийэр кэммэр Көмүллүбүт тумулгар Күрээн кэлэ туруом. И. Гоголев
    Очурга охсуллан, тэхтиргэ тэбиллэн, Эрэйгэ-буруйга аргыстыы айааран, Эбэтэр астаах да остуолга тиксиһэн, Атастыы буолбуттар диэн алҕас санаамаҥ. М. Карим (тылб.)
    Иэскэ тэбилин — иэскэ киир (бар) диэн курдук (көр иэс)
    [Сүтүктээхтэр] иэс-күүс бөҕөҕө тэбиллээхтииллэр. Р. Кулаковскай
    Түмүгэр мин дьонум, үлэлиир тээбирин булуммут уонна аһаабыт ороскуоттарын кыайан толуйбакка, улахан иэскэ тэбиллибиттэрэ. КА СДьДь

Якутский → Русский

тэбилин=

страд. от тэп =; эрэйгэ тэбилин= мучиться, страдать из-за кого-чего-л.; үлэтиттэн тэбиллибит разг. его турнули с работы.


Еще переводы:

дьулҕан

дьулҕан (Якутский → Якутский)

аат.
1. Кыһаллан-мүһэллэн сүпсүгүрүү, түбүк. Суета (по какому-л. поводу); забота о ком-чем-л.
Бастаан Чоочону Тутар дьулҕаныгар, Мөлтөтөр мөккүөрүгэр Ситиһэр тирэҕэр сылдьыбытым. А. Софронов
Оҕонньор туох-ханнык иннинэ сиэнин аһатар дьулҕаныгар түспүтэ. И. Федосеев
Биһиги тохтуу да соруммакка, …… ааһа барар дьулҕаныгар түстүбүт. «ХС»
2. Быыска-арыкка баар буолбут иллэҥ түгэн (тугу эмэ оҥорорго наадалаах бириэмэ). Свободное, подходящее для каких-л. занятий время, передышка
Кинилэргэ [кымырдаҕастарга] атын дьулҕан суох буолла - туох да бокуойа суох, сымыыттарын ытыра-ытыра, уйаларын иһин диэки сосуһан бардылар. Суорун Омоллоон
Били дьон кинини кытта сэлэһэр дьулҕаннара суоҕа, аты сэтиилэнэ охсон бараннар, төттөрү тэбилиннэрэ турбуттара. И. Федосеев
3. Туохха эмэ умсугуйан туран тардыһыы, дьулуур. Настойчивое, упорное стремление к чему-л.
Айсан син биир сүөһү иитэр, от оттуур, мас мастыыр дьулҕана суох киһи буолан биэрбитэ. И. Федосеев
Оттон мин буоллахпына Ураты сонордоһуулаах, Эгэлгэ эккирэтиһиилээх …… Тэйэ сиртэн тэриллиилээх, Туспа дьулҕаннаах булчуппун. С. Зверев
Семен Петрович Данилов олоҕун уонна үлэтин сүрүн дьулҕана инникигэ, кэлэр кэскилгэ дьулуур этэ. СДТА

тэбиллии=

тэбиллии= (Якутский → Русский)

страд. от тэбилин=; үлэттэн тэбиллии отстранение от работы.

истиэнэ

истиэнэ (Якутский → Якутский)

аат. Дьиэ, тутуу туруору эркинэ. Стена (вертикальная часть здания, помещения)
Хаартыскатын ылан оргууй, утуйа сытар ийэтин үрдүгэр илдьэн, истиэнэҕэ кунуопканан хатаабыта. Суорун Омоллоон
Сандаара оонньуур сааскы күннэр сылаас уотунан угуттуу аастахтарын аайы оскуола истиэнэтэ улам үрдээн истэ. М. Доҕордуурап
Бу маны көрө-көрө Бурхалей, тыа кыыла хаайыллыбытын курдук, хаайыы истиэнэтин өрүтэ тарбыалаһан кэрийэн кэлэ-кэлэ, түннүгэр нөрүс гына түһүтэлээтэ. Эрилик Эристиин
Истиэнэ курдук (тэҥэ) эрэллээх - ханнык да балаһыанньаҕа түһэн биэрбэт, киһи чахчы эрэнэр (киһитэ, доҕоро). Надежный, верный, готовый идти в огонь и воду за кого-л. (человек, друг, товарищ)
Истиэнэ тэҥэ эрэллээх Истиҥ доҕор буолар дьиҥнээх. Баал Хабырыыс
Ханныктарын да иһин - түһэн биэрбэт, истиэнэ курдук эрэллээх дьон. «ХС». Истиэнэ курдук эрэн - дьиҥнээхтик, туох да мунааҕа суох эрэн. соотв. надеяться (полагаться) как на каменную стену (на кого-что-л.)
Төрөөбүт дойдубар Чахчы төннүөм диэн …… Кини бэйэлээҕи Истиэнэ курдук эрэнним, Эрэх-турах сананным. Саха фольк. Дьаакыпка истиэнэ курдук эрэммитэ. А. Софронов
Истиэнэ курдук эрэммит аттара Чылбыан куоттаран кэлбитин көрөөт, сорох талбалар иккис сүүрдүүгэ сылдьыбакка, ат сыарҕатыгар олоро-олоро дьиэлэрин диэки тэбилиннэрбиттэрэ. «ХС»
Истиэнэ хаһыата көр хаһыат
Нэһилиэк мунньахтыыр дьиэтигэр саҥа истиэнэ хаһыата баар буола охсубут. Амма Аччыгыйа
Истиэнэ хаһыата тахсыбыт. Ол ону аахтыбыт биһиги. Күннүк Уурастыырап
Истиэнэ хаһыата эмиэ ити тылынан [английскайдыы] таһаарыллар. «ЭК»
Истиэнэ чаһыта көр чаһы. Орто ыал сэбэ-сэбиргэлэ. Нуучча оһоҕо, остуол, кырабаат, былыргы истиэнэ чаһыта. А. Софронов
Прокопий Сергеевич истиэнэ чаһытын диэки көрөн ылбытын билбэккэ хаалла. Н. Заболоцкай
Сарсыарда аҕыс чаас буолбутун тыллаан, истиэнэ чаһыта лыҥкынаата. М. Доҕордуурап

тэбиллии

тэбиллии (Якутский → Якутский)

тэбилин диэнтэн хай. аата. Үлэттэн тэбиллии
Булчут бииртэн биир эрэйгэ тэбиллиитэ, Дьэргэ уһун кутуругар сөрөнүүтэ кини кими даҕаны арааран куһаҕаннык, туспатык санаабатыттан, аһара амараҕыттан, эрэнигэһиттэн төрүөттээх. Эрчимэн

субул

субул (Якутский → Якутский)

даҕ. Түргэн-түргэнник буолар, хатыланар. Часто совершающийся, повторяющийся
Куобах ииччэххэ аһаабыта ырааппыт, субул сырыылаах орохтор тэбиллибиттэр. Н. Борисов

тоттугулааһын

тоттугулааһын (Якутский → Якутский)

тоттугулаа диэнтэн хай. аата. Ыччат буорту буолуутун сүрүн биричиинэтэ аччыктааһын, сорго-муҥҥа тэбиллии, атаҕастаныы буолбакка, төттөрүтүн, тоттугулааһын буолар. «Саха с.»

эдэрчээн

эдэрчээн (Якутский → Якутский)

эдэр диэнтэн аччат. Сэрииттэн эдэрчээн Елена Сэгэрэ кэлэрин кэтэһэр. Т. Сметанин
Эн кинини көрө-истэ сылдьарыҥ сөп. Эдэрчээнэ бэрт, ааргытыйыа. Куһаҕаҥҥа тэбиллиэн сөп. «ХС»

ороскуотур

ороскуотур (Якутский → Якутский)

туохт. Хоромньуну сүк, ночоокко тэбилин. Нести убыток, терпеть убытки
Ол курдук сылдьан Оонньоотоҕун аайы ороскуотурар, Биэчэрдээтэҕин аайы мэлийэр. А. Софронов
«Ыраахтааҕы эрэйдээх биһиги иккиэн ороскуотурдубут, — диир Дьөгүөрдээн оонньуу-күлэ, — Мин саҕынньахпыттан, кини биэс сүүһүттэн маттыбыт». Амма Аччыгыйа

кысааһын

кысааһын (Якутский → Якутский)

көр кыспа
Мас кысааһына дьиэни орто сигэтинэн, түгэх хос айаҕар кытта тэбиллэн тиийбит. Айысхаана
Оһох үрдүгэр үөһэ кысааһын эҥин бэлэм баар эбит, сотору оһох …… умайбытынан барда. В. Яковлев
Оҕонньор чаанньыгар уу баһан таһааран баран, уотун оттоору кысааһын кыста. С. Никифоров
Дьиэлээх киһи …… айа чаачара буолар инчэҕэй киили кыһар, чараас кысааһыннары уһуннук ньылбырытар. И. Никифоров

кыһарҕаннаах

кыһарҕаннаах (Якутский → Якутский)

даҕ. Киһиэхэ эрэйи аҕалар, кыһарыйар, ыксатар; ыар түбүктээх. Мучительный, напряженный, связанный с усилиями; доставляющий человеку тяготы, тяжелые хлопоты
Ийэтэ өлбүтэ. Суос-соҕотох балтылаах эрэ. Онтон итинник кыһарҕаннаах олоххо тэбилиннэ. Багдарыын Сүлбэ
Сэрии, сут курдук кыһарҕаннаах кэмҥэ баар-суох чугас дьонун …… тыыннаах иитэн олорбута киһини ордук долгутар, сөхтөрөр. Д. Кустуров
Сүөһүгэ кэмчи уонна мөлтөх хаачыстыбалаах аһылык бэлэмнэнэн кэккэ кыһарҕаннаах кыстыктар ааһыталаатылар. «Кыым»