Якутские буквы:

Русский → Якутский

тяжеловесный

прил. 1. (с тяжёлым грузом) ыарахан, ыарахан ыйааһыннаах, ыарахан таһаҕастаах; тяжеловесный железнодорожный состав тимир суол ыарахан таһаҕастаах састааба; 2. (о стиле, изложении) ыарахан, көнтөрүк, көлөттүгэс; тяжеловесная фраза көлөттүгэс этии.


Еще переводы:

ыйааһыннаах

ыйааһыннаах (Якутский → Русский)

I имеющий весы; с... весами.
II 1) имеющий какой-л. вес, весящий...; килограмм ыйааһыннаах весящий килограмм, весом в килограмм; 2) веский, тяжёлый; ыйааһыннаах таһаҕас тяжеловесный груз.

лаһыах

лаһыах (Якутский → Якутский)

даҕ., кэпс. Биир сиргэ лаһыйа турар курдук бытаан, нэс айан наах, сырыылаах. Очень медленный, тяжеловесный в беге (напр., о лошади)
Күн киириэн аҕай иннинэ били хара лаһыах атынан Булумдьу таҥкычахтатан кэллэ. Л. Попов

лиһий

лиһий (Якутский → Якутский)

I
туохт. Тугу эмэ тугунан эмэ үрүт-үөһэ тыастаахтык күүскэ кэбиэлээ, тиҥилэхтээ. Сильно, энергично стучать чем-л. по чему-л. сверху (напр., но гами по полу)
Онтон муусука тыаһаата, ким эрэ үҥкүүлээн лиһийдэ. Болот Боотур
Ол буруо быыһыттан биир тыраахтар лиһийэн-лаһыйан нэһиилэ та һырдьаны булла. «Кыым». Тэҥн. лиҥсий
II
дьүһ. туохт. Олус ыарахан ыйааһыннаах, модороон оҥоһуулаах буол (үксүгэр туттар тэрили этиллэр). Быть очень тяжёлым, топорным (обычно об орудиях труда)
Лиһийэн түһэн, олус ыарахан устуул.  Ким эрэ туутун оруоҕа, Киирбит балыгын хостуоҕа. Өрүс балыга лиһийэн Өрүтэ мөхсүө иэнинэн. А. Бродников
Лиһий курдук — олус ыарахан, ыйааһыннаах. Имеющий большой вес, тяжеловесный (обычно о предметах обихода)
Нарыйа …… лиһий курдук соболору ылан ыараҥнатан көрбөхтөөтө. В. Яковлев
Лиһий курдук халыҥ мас муосталаах, хас да сылтан бэттэх испиэскэлэммэтэх билиитэ оһохтоох дьиэҕэ киирдилэр. «ХС»

лигий

лигий (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Тугунан эмэ тугу эмэ кэбиэлээ, охсуолаа эбэтэр кими-тугу эмэ тэбиэлээ. Бить, колотить, стучать чем-л. по чему-л. или бить кого-л. обо что-л. (напр., о б с тену)
Дьуона …… уолу икки кулгааҕыттан ылбыта уонна эркиҥҥэ кэтэҕинэн лигийбитэ. Н. Якутскай
Таһырдьаттан ааны кырбаан лигийдилэр. Уустаах Избеков
Тэлиэгэ көлөһөтө силискэ охсуллан лигийэр. М. Доҕордуурап
Саам тэбиилээх буоллун диэммин быыһын өтүйэнэн алтан гильза култайан тахсыар диэри лигийэн ииттэбин. «ХС»
«Сымыйалыыгын!» — Бэдэр Бэргэһэ саа луоһунан сири лигийбитэ. А. Кривошапкин (тылб.)
2. Элбэхтик, уһуннук биир сири ытыалаа, тап (күүстээх сэрии сэбинэн). Уси ленно обстреливать (из орудий), бомбить одно и то же место, бить в одну точку
Сарсыарда биһиги артиллериябыт биир улахан томтору …… лигийдэ. С. Васильев
Сөмөлүөттэр кэлэн буомбалаан лигийбиттэрэ. И. Федосеев
3. көсп., кэпс. Тугу эмэ уурайбакка биири кэбиэлиир курдук уһуннук оҥор, саҥар. Долго и без устали делать одно и то же (напр., говорить, рассказывать), долбить, долдонить. Лиэктэр бэрт уһуннук кэпсээн лигийдэ
Киһини улаханнык киҥнэнэн туран саҥар, мөх. Сильно ругать, распекать кого-л., давать нагоняй кому-л.
Аҕыйах хонуктааҕыта аҕа кылыным Ниил оҕонньор чаас кэриҥэ мөҕөн лигийдэ. Н. Лугинов
Лигий курдук кэпс. — ыарахан, нэс сырыылаах. Массивный, тяжеловесный, небыстроходный (напр., о санях)
Эр дьон кэннилэриттэн лигий курдук улахан, кэтит наарталарга дьахталлар олорбуттар. Тэки Одулок (тылб.)

лобуй

лобуй (Якутский → Якутский)

I
тыаһы үт. туохт.
1. Тугу эмэ үрүт-үөһэ түргэн-түргэнник «лоп-лоп» гына охсуолаа, тоҥсуй. Неоднократно ударять, бить чем-л. по чему-л., производя глухой звук
[Уйбаанчык] абаттан чиҥ-чиҥник тоҥсуйан, муостаҕа күрдьэҕин лобуйар. Эрилик Эристиин
Абааһы уола …… Тоҕус уон бокулуону ууран, Сүүһүнэн лобуйан, Сүһүөҕүнэн сыылан, Мүлгүн араҥаһын анныгар Мүккүйэн тиийэн кэлбит. Т ТИГ КХКК. Ат аргыый лобуйа турда. Н. Некрасов (тылб.)
2. Баһа-баһа сиэ (хойууну). С удовольствием есть, хлебать кашеобразную пищу, черпая ложкой
Ааныска сурдьа бэс үөрэни мас хамыйаҕынан бэрт минньигэстик сиэн лобуйарын астына, т а птыы көрөн олорон, бу саҥардыы улаатан эрэр кыра киһини ис-иһиттэн аһына саныыр. С. Никифоров. Ср тат. лапылдау ‘шлёпать ногами’
II
лобуй бэйэлээх кэпс. — олус халыҥ, модьу, модороон оҥоһуулаах. Тяжеловесный, топорной работы, грубого изготовления (о предметах обихода). Холумтан чанчыгар лобуй бэйэлээх эмиэ саха ууһа тардан оҥорбут дьэс чаанньыга харааран турар. Р. К у л а к о вскай; лобуй курдук — суп-суон, кыл гас, модьу. Короткий, толстый и крепкий
Лобуй курдук халыҥ тас таах …… «Мүлдьү бөҕө» олоҥхо кинигэтэ дьиэҕэ сылдьыбыта ыраатта. Далан
Ата …… лобуй курдук суон атахтарынан аатын эрэ лэппэҥнэтэрэ. В. Яковлев
[ Эһэ оҕото] көп үчүгэй баҕайы түүлээх, лобуй курдук суп-суон атахтардаах. С. Тумат