Якутские буквы:

Якутский → Якутский

түһүс

туохт.
1. Тугу эмэ хап-сабар, түргэнник оҥор. ☉ Энергично браться за что-л., налегать на что-л. Тогойкин сүүрдэ, Вася кини кэнниттэн түһүстэ. Амма Аччыгыйа
Омурҕаннаан бүтэн отчуттар үлэлэригэр түһүспүтүнэн бардылар. В. Протодьяконов
Үрүҥ дуйдаах сылабаар төгүрүк остуолга итии буруонан бургучуҥнуур, хоноһо сүөгэйдээх лэппиэскэҕэ түсүһэр. Л. Попов
2
түс I диэнтэн холб. туһ. Оҕустар эмиэ күрдьүөттэспэхтээн баран, түсүһэн кэбистилэр. Далан
«Хата, олоруохтааҕар кыратык түһүспэппит дуо?» — Ньүкэн хаартытын тардырҕатар. Суорун Омоллоон
Өрөспүүбүлүкэ хаһыаттара кини хоһооннорун, саха суруйааччыларын кытта түһүспүт хаартыскатын бэчээттээбиттэрэ. И. Федосеев
◊ Илин-кэлин түһүс көр илин-кэ- лин
Мин атым Чылбыаны кытта илин-кэлин түсүһэн кэлбитэ. И. Федосеев
Көбүөргэ сэттэ-аҕыс араа-бараа тустууктар илин-кэлин түсүһүөхтэрэ. НЕ ТАО

Еще переводы:

түһүспэхтээ

түһүспэхтээ (Якутский → Якутский)

түһүс диэнтэн тиэт
көрүҥ. Оҕонньор омуннуран барда, аны икки илиитинэн түһүспэхтээтэ. Амма Аччыгыйа
Кини саба түһүспэхтиирэ эбии күүһүрдэ. «ХС»

уһуурус

уһуурус (Якутский → Якутский)

уһуур диэнтэн холб. туһ. Арҕаа сэрии инбэлиитэ, хааннаах хапсыһыыга түөһүнэн түһүспүт, уотунан уһуурсубут кини баар. АН ПТ

өргөстүү

өргөстүү (Якутский → Якутский)

сыһ. Өргөс курдук, өргөскө маарынныырдык. ☉ Подобно острию
Кыһыл Аармыйа [фашистардыын] Кырыынан көрсүһэн, — Уһуктаах өргөстүү Уун-утары кэтистэ, Хомпоруун хотойдуу Хорсуннук түһүстэ. С. Васильев

кэбилэт

кэбилэт (Якутский → Якутский)

кэбилээ диэнтэн дьаһ
туһ. [Долгунуоп:] Күн ыраахтааҕыбын тыыннаахпар бу курдук кэбилэппэппин (ыраахтааҕы мэтириэтин үрдүгэр түһүстэ). Амма Аччыгыйа
Алааппыйа үрдүгэр төбөтүн санньытан туран: «Тойон таҥара туох айыылаах уһун сордоохтору бу үлүгэр кэбилэттиҥ?» — диэн ботугураан баран, биллэрик диэки хайыһан кириэстэннэ. М. Доҕордуурап

өлүүкэ

өлүүкэ (Якутский → Якутский)

өлүү II 1 диэнтэн аччат. Ааныка быһаҕын таһааран өлүүкэ эти бысталаан оҕолоругар үллэртиир. В. Иванов
Кэһии эттэн аҕыйах ыстыыны ууран, ийэм абаҕабын чэйдэттэ. Биһиги эмиэ быыкайкаан өлүүкэбит оҕотугар түһүстүбүт. «ББ»

түсүһүү

түсүһүү (Якутский → Якутский)

түһүс диэнтэн хай
аата. Охсуһан киирэн бараллар. Үһүс түсүһүүлүгэр Уот Уһутаакы Үрүҥ Уолан үҥүүтүн төлө охсон, суорба таас эркиҥҥэ илдьэн, батаһынан хараҕалыы анньар. Суорун Омоллоон
Искандеров оҕонньор ыстыыгынан түсүһүүттэн тыыннаах ордубута. Эрилик Эристиин
Иккис түсүһүүгэ халбарыйа охсуохха. Н. Борисов

кыптыыйдан

кыптыыйдан (Якутский → Якутский)

туохт., эргэр.
1. Кыптыыйынан туттар буола улаат (кыыһы этэргэ). ☉ Научиться пользоваться ножницами
Кыыс оҕоҕут кыптыыйданарын саҕана, Уол оҕоҕут Оноҕостонорун саҕана Иккистээн эргиллиэм! П. Ядрихинскай
2
кыптыыйдаа 1 диэн курдук. Кырбый кыыл кынатынан Кыптыыйдана оонньообото — Эмдэй-сэмдэй түһүстүлэр Элитиэпкэ бэртэрэ. С. Данилов. Күөх халлаанынан хоптолор кыптыыйдана көтөллөр. А. Алдан-Семенов (тылб.)

муҥхааллаа

муҥхааллаа (Якутский → Якутский)

туохт.
1. Охсуһан-этиһэн айдааны тарт, бурайсыс. ☉ Буя нить, скандалить
Саша бэрт өр муҥ хааллаан, айдаан бөҕөнү тардан баран, түүн хойут утуйбута. Н. Якутскай
2. кэпс. Туһата суоҕу лэбэйдээ, лахсый. ☉ Надоедать разговорами, болтать, пустомелить. [Ася] мин оҕо эрдэхпитин кэпсээн күллэртээн …… бэркэ тапсан олордохпутуна кыра Лэкиэс муҥхааллаан, онтон буоста таһааччы кыыс хаһыат, сурунаал аҕалан, аралдьытаннар, хаһыат үрдүгэр түһүстүм. Н. Г абышев

өтөрүтэ

өтөрүтэ (Якутский → Якутский)

өтөрү диэнтэн хат.- күүһ
ф. Үөрбэ-чаҕаан курдук Өтөрүтэ көрбөхтөөтө, Өһөгөйдөөх дьүһүннэннэ, Өлөрсөр киэби киэптэннэ. П. Ойуунускай
Күҥҥэ куйахтара күлүмнээннэр Күөн көрсүһэ көттүлэр. Өрөгөйдөөх өркөн үҥүүлэринэн Өтөрүтэ түһүстүлэр. М. Ефимов
Кыыһым эмискэ көнө түһээт, мин харахтарбын өһүөннээхтик өтөрүтэ көрүтэлээтэ. Г. Колесов

хачымахтас

хачымахтас (Якутский → Якутский)

туохт. Ыксалынан-тиэтэлинэн тугу эмэ гын, тугу эмэ кытта бодьуустас; кими, тугу эмэ кытта үрүт-үрдүгэр түһүс, хадьыктас (хол., тустан). ☉ Возиться, хлопотать; резвиться, бороться понарошку
Айсен наартаттан тураары хачымахтаста, тугут бэргэһэтин өрө аста. Софр. Данилов
Валера уонна Юра тустан хачымахтаһаллар. В. Протодьяконов
Оҕонньор ыксаабычча сатыы бараары хачымахтаспытын арыычча тохтоттулар. Н. Чернышевскай (тылб.)